نفس کشیدن، حق البرز

به گزارش اختصاصی خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، گلاویژ اصحابی کارشناس زمین‌شناسی کاربردی و فعال محیط زیست درباره آلودگی هوای استان البرز در یادداشتی نوشت: استان البرز به دلیل موقعیت جغرافیایی استراتژیک و قرارگیری در مجاورت کلان‌شهر تهران، تمرکز بالای فعالیت‌های صنعتی، تجاری و حجم زیاد تردد وسایل نقلیه در سال‌های اخیر به یکی از کانون‌های اصلی بحران آلودگی هوا در سطح کشور تبدیل شده است.

این پدیده یک چالش جدی زیست‌محیطی و سلامت عمومی محسوب می‌شود و نیازمند راهکار‌های همه‌جانبه است وعلل اصلی آلودگی هوا در استان البرز ترکیبی از عوامل محلی و منطقه‌ای خواهد بود.

منابع متحرک و ترافیک: حجم بالای تردد خودرو‌های سبک و سنگین، به ویژه وسایل نقلیه فرسوده و فاقد استاندارد، سهم قابل توجهی در انتشار آلاینده‌های خطرناک مانند منوکسید کربن و اکسید‌های نیتروژن دارند.

منابع ثابت (صنایع): تمرکز بالای واحد‌های صنعتی و تولیدی در حومه شهر‌ها در صورت عدم رعایت دقیق ضوابط زیست‌محیطی و استفاده از سوخت‌های آلاینده، به منبع مهمی برای انتشار ذرات معلق تبدیل می‌شوند.

شرایط اقلیمی و توپوگرافی: قرارگیری استان البرز در دامنه‌های جنوبی رشته کوه البرز به ویژه در کریدور غربی تهران، باعث پدیده‌ای به نام وارونگی دمامی‌شود. این پدیده در فصول سرد مانع از پراکندگی آلاینده‌ها شده و موجب انباشت آن‌ها در سطح زمین خواهد شد.

عوامل خارجی: گرد و غبار داخلی و برون‌مرزی به ویژه در فصول گرم‌تر نیز بر تشدید آلودگی به ویژه ذرات معلق بزرگ‌تر مؤثر است.

پیامد‌های آلودگی هوا بر سلامت و محیط زیست: افزایش مداوم غلظت آلاینده‌ها به ویژه ذرات معلق ریز پیامد‌های گسترده‌ای دارد.

سلامت عمومی: افزایش بیماری‌های تنفسی (مانند آسم و برونشیت)، تشدید بیماری‌های قلبی-عروقی، کاهش طول عمر و افزایش مراجعات به مراکز درمانی.

اقتصاد و اجتماع: تحمیل هزینه‌های سنگین بر سیستم بهداشت و درمان، کاهش بهره‌وری نیروی کار، و محدودیت‌هایی نظیر تعطیلی مدارس و محدودیت‌های ترافیکی.

محیط زیست: کاهش دید، اثرات منفی بر پوشش گیاهی مناطق و اسیدی شدن باران‌ها.

راهکار‌های مقابله و مدیریت بحران: مقابله مؤثر با آلودگی هوا نیازمند یک برنامه چند وجهی بوده و شامل اقدامات کوتاه‌مدت و بلندمدت خواهد بود.

الف: راهکار‌های کوتاه‌مدت (مدیریت بحران):

اعمال محدودیت‌های ترافیکی: اجرای طرح‌های زوج و فرد یا محدودیت تردد متناسب با شدت آلودگی به ویژه برای خودرو‌های با آلایندگی بالا.

تعطیلی موقت مراکز آلاینده: در روز‌های بسیار آلوده، تعطیلی موقت صنایع و کارگاه‌های آلاینده (به جز صنایع مادر).

افزایش نظارت: تشدید نظارت‌های محیط زیستی بر خروجی دودکش‌های صنعتی و معاینه فنی خودرو‌ها.

اطلاع‌رسانی عمومی: هشدار مستمر به گروه‌های آسیب‌پذیر (کودکان، سالمندان، بیماران تنفسی) برای پرهیز از فعالیت‌های خارج از منزل و طبیعت‌گردی

ب) راهکار‌های میان‌مدت و بلندمدت (ریشه‌کنی):

نوسازی ناوگان حمل و نقل: جایگزینی سریع خودرو‌های فرسوده و اتوبوس‌های دیزلی با مدل‌های استاندارد یورو ۵ و بالاتر، و گسترش استفاده از حمل و نقل پاک (برقی/گازی).

توسعه حمل و نقل عمومی: تکمیل و توسعه زیرساخت‌های مترو و قطار شهری کرج و اتصال مؤثرتر آن به شبکه متروی تهران، به منظور کاهش وابستگی به خودرو‌های شخصی.

کنترل منابع صنعتی: الزام صنایع به نصب سیستم‌های پایش آنلاین، استفاده از تکنولوژی‌های کنترل آلایندگی پیشرفته و ارتقاء کیفیت سوخت نیروگاه‌ها و واحد‌های صنعتی.

مدیریت شهری و فضای سبز: افزایش سرانه فضای سبز شهری به عنوان «ریه‌های تنفسی» شهر به ویژه در مناطق با تراکم ترافیک بالا.

توسعه زیرساخت‌های انرژی پاک: تشویق و تسهیل استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در بخش‌های خانگی و صنعتی.

آلودگی هوای استان البرز یک معضل ساختاری است و حل آن نیازمند اراده قوی مدیریتی، همکاری میان‌بخشی (صنعت، حمل و نقل، محیط زیست و بهداشت) و مشارکت فعال شهروندان است.

اجرای قاطعانه راهکار‌های بلندمدت در کنار مدیریت بهینه بحران‌های کوتاه‌مدت، تنها مسیر دستیابی به هوای پاک و ارتقاء کیفیت زندگی در این استان خواهد بود.

گلاویژ اصحابی – تیتر یک

انتهای خبر/ س