نبرد آلودگی هوا با سلامت مردم البرز

به گزارش اختصاصی خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با افزایش تعداد روزهای آلوده در استان البرز و رسیدن شاخص کیفیت هوا به شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس، نگرانی مردم نسبت به پیامدهای آلودگی بر سلامت جسمی و روانی بیش از پیش شده است. در همین راستا، در گفتگویی تفصیلی با مریم سعادتی، کارشناس سلامت و بهداشت ابعاد این بحران و راهکارهای مقابله با آن را مورد بررسی قرار دادیم.

تأثیرات گسترده بر بدن؛ از ریه تا قلب و روان

سعادتی با بیان اینکه «آلودگی هوا یک تهدید همه‌جانبه برای سلامت عمومی است»، توضیح می‌دهد: ذرات معلق کمتر از ۲/۵ میکرون به‌ راحتی وارد عمق ریه شده و از سد خونی‌ ـ‌ ریوی عبور می‌کنند، این یعنی آلودگی هوا تنها یک مشکل تنفسی نیست؛ بلکه می‌تواند بر قلب، عروق، سیستم عصبی و روان افراد تأثیر بگذارد.

به گفته این کارشناس، تماس مداوم با هوای آلوده موجب التهاب و تنگی نفس، تشدید بیماری‌های آسم و برونشیت، کاهش ظرفیت تنفسی و ایجاد احساس سنگینی قفسه سینه می‌شود. سعادتی تأکید می‌کند که حتی افراد سالم هم در روزهای آلوده ممکن است با سرفه، خشکی گلو و خستگی غیرمعمول مواجه شوند.

خطرات پنهان آلودگی هوا برای پوست

سعادتی یکی از پیامدهای کمتر مورد توجه آلودگی را آسیب‌های پوستی دانسته و می‌گوید: پوست نخستین سد دفاعی بدن است و آلاینده‌ها به‌ طور مستقیم روی آن می‌نشینند، رادیکال‌های آزاد ناشی از آلودگی موجب پیری زودرس، خشکی، تیرگی و التهاب پوست می‌شوند و ذرات آلاینده قادر هستند در منافذ پوست نفوذ کرده و روند کلاژن‌سازی را مختل کنند.

وی توضیح می‌دهد که فعالیت‌های بیرونی در روزهای آلوده می‌تواند احتمال ایجاد لک، خارش و حساسیت پوستی را افزایش دهد و توصیه می‌کند شهروندان مراقبت از پوست را جدی بگیرند.

تأثیر آلودگی هوا بر سلامت روان

این کارشناس سلامت در بخش دیگری از سخنان خود به تأثیرات روانی آلودگی هوا اشاره کرده و ادامه می‌دهد: کاهش اکسیژن‌رسانی به مغز در روزهای آلوده موجب بروز علائمی مانند بی‌حوصلگی، اضطراب، کاهش تمرکز و سردرد می‌شود، بسیاری از مردم احساس می‌کنند توان و انگیزه فعالیت‌های روزانه‌ آنها کم شده است و این فشار روانی در کنار نگرانی از سلامت خانواده، بار مضاعفی روی ذهن افراد دارد.

گروه‌های در معرض خطر؛ از کودکان تا سالمندان

سعادتی با بیان اینکه برخی گروه‌ها آسیب‌پذیری بیشتری دارند، می‌گوید: کودکان به دلیل ریه‌های در حال رشد، سالمندان به‌ دلیل ضعف سیستم ایمنی و بیماران قلبی و ریوی در بالاترین سطح خطر قرار دارند، زنان باردار هم باید احتیاط بیشتری داشته باشند زیرا آلودگی شدید می‌تواند بر روند رشد جنین اثر منفی بگذارد.

راهکارهای کاهش آسیب در روزهای آلوده

این کارشناس بهداشت مجموعه‌ای از اقدامات لازم را برای حفاظت از سلامت شهروندان بر شمرده و تأکید می‌کند پرهیز از فعالیت‌های غیرضروری در فضای باز، استفاده از ماسک استاندارد به‌ ویژه ماسک‌های N95، استفاده از دستگاه تصفیه‌ هوا در محیط‌های بسته، مصرف مایعات کافی و تغذیه غنی از آنتی‌اکسیدان، شست‌وشوی دست و صورت پس از بازگشت به منزل، استفاده از مرطوب‌کننده و ضدآفتاب و پایش مداوم شاخص آلودگی هوا (AQI) ضرورت دارد.

اثرات سیستمیک آلودگی؛ از التهاب ریه تا سکته قلبی

سعادتی با استناد به مطالعات علمی توضیح می‌دهد که ذرات معلق ریز (PM2.5 و PM10) نه تنها موجب تحریک بافت ریه می‌شوند، بلکه می‌توانند وارد جریان خون شده و باعث التهاب سیستمیک شوند، این التهاب مزمن می‌تواند عملکرد قلب و عروق را مختل کرده و ریسک بروز سکته قلبی و مغزی را افزایش دهد. همچنین تحقیقات نشان داده‌اند که آلودگی هوا با اختلال در سیستم عصبی مرکزی ارتباط دارد و می‌تواند توانایی شناختی و حافظه کوتاه‌مدت را تحت تأثیر قرار دهد.

فشار اکسیداتیو و اهمیت تغذیه مناسب

وی با اشاره به نقش آلودگی هوا در افزایش فشار اکسیداتیو بدن می‌گوید: مواجهه طولانی‌مدت با آلاینده‌ها باعث تولید رادیکال‌های آزاد می‌شود و با آسیب به DNA، پروتئین‌ها و سلول‌های بدن، فرایند پیری و بیماری‌های مزمن را تسریع می‌کند، از این رو تغذیه مناسب با مواد ضد اکسیدان مانند میوه‌ها و سبزیجات تازه و استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوا با فیلتر HEPA می‌تواند به کاهش آسیب‌های ناشی از این فشار اکسیداتیو کمک کند.

سلامت مردم در معرض تهدید

سعادتی در خاتمه با تأکید بر اینکه «حل بحران آلودگی هوا نیازمند عزم جدی مسئولان است»، ادامه می‌هد: مردم سهم خود را انجام می‌دهند اما بدون برنامه‌ریزی کلان، کاهش خودروها و صنایع آلاینده، توسعه حمل‌ونقل عمومی و گسترش فضای سبز، نمی‌توان انتظار کاهش پایدار آلودگی را داشت. سلامت مردم نباید قربانی کوتاهی یا تأخیر دستگاه‌های مسئول شود.

الهه ملاحسینی _ تیتر یک

انتهای خبر/