زنگ خطر افزایش زنان سرپرست خانوار در فردیس

یکی از مسائل مهم اجتماعی در شهرستان فردیس، افزایش تعداد خانواده‌هایی است که مدیریت و تأمین هزینه‌های زندگی در آنها بر عهده زنان قرار گرفته است؛ زنانی که برخی از آنها در پی طلاق و برخی دیگر به دلیل فوت یا از دست دادن همسر، مسئولیت تأمین معاش خانواده و تربیت فرزندان را به تنهایی بر عهده دارند.

معصومه کریمی، در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با اشاره به شرایط این زنان اظهار کرد: زن سرپرست خانوار تنها با مسئله تأمین هزینه‌های زندگی مواجه نیست، بلکه در بسیاری از موارد باید همزمان مسئولیت اقتصادی، تربیتی و عاطفی خانواده را نیز بر عهده بگیرد و همین موضوع می‌تواند فشار مضاعفی را به او و اعضای خانواده وارد کند.

این مددکار اجتماعی، ادامه داد: زمانی که یک زن به هر دلیل مجبور می‌شود به تنهایی مسئولیت خانواده را بر عهده بگیرد، نخستین دغدغه او معمولاً تأمین هزینه‌های ضروری زندگی است؛ موضوعی که با توجه به افزایش هزینه‌های مسکن، خوراک، آموزش، درمان و سایر نیازهای روزمره، می‌تواند شرایط دشواری را برای خانواده ایجاد کند.

وی ادامه داد: بسیاری از زنان سرپرست خانوار برای تأمین معاش ناچار به اشتغال هستند، اما همه آنها از مهارت، سرمایه اولیه، شغل مناسب یا فرصت‌های شغلی پایدار برخوردار نیستند. در نتیجه ممکن است برخی از آنها به مشاغل کم‌درآمد، موقت و فاقد امنیت شغلی روی بیاورند و با وجود ساعات کاری طولانی، همچنان نتوانند هزینه‌های زندگی خود را به شکل مطلوب تأمین کنند.

کریمی با بیان اینکه مشکلات اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز بروز آسیب‌های دیگری شود، گفت: وقتی خانواده‌ای برای تأمین نیازهای اولیه خود با مشکل مواجه باشد، احتمال بروز مشکلاتی مانند ترک تحصیل فرزندان، کاهش کیفیت زندگی، فشارهای روحی و روانی، اشتغال کودکان یا نوجوانان، افزایش تعارضات خانوادگی و حتی گرایش برخی افراد خانواده به رفتارهای پرخطر بیشتر می‌شود.

وی تأکید کرد: البته نباید زنان سرپرست خانوار را به عنوان «آسیب» معرفی کرد؛ بلکه شرایط اقتصادی و اجتماعی پیرامون آنهاست که می‌تواند زمینه‌ساز آسیب شود. بسیاری از این زنان افرادی توانمند، مسئولیت‌پذیر و پرتلاش هستند که با وجود دشواری‌های فراوان، برای حفظ خانواده و آینده فرزندان خود تلاش می‌کنند.

این مددکار اجتماعی یکی از مهم‌ترین نیازهای این قشر را ایجاد فرصت‌های پایدار برای اشتغال و درآمدزایی عنوان کرد و گفت: کمک‌های مقطعی اگرچه در شرایط بحرانی ضروری است، اما به تنهایی نمی‌تواند مسئله را حل کند. آنچه می‌تواند وضعیت خانواده‌های زن‌سرپرست را به شکل پایدار بهبود دهد، توانمندسازی اقتصادی، آموزش مهارت‌های شغلی، ایجاد فرصت‌های اشتغال و فراهم کردن زمینه دسترسی آنها به تسهیلات مناسب است.

کریمی افزود: در شهرستانی مانند فردیس که جمعیت زیادی دارد و با مسائل مختلف اجتماعی و اقتصادی روبه‌روست، لازم است وضعیت زنان سرپرست خانوار به صورت دقیق مورد بررسی قرار گیرد و بانک اطلاعاتی جامعی از شرایط اقتصادی، تعداد فرزندان، وضعیت اشتغال، میزان درآمد، مسکن و نیازهای حمایتی این خانواده‌ها تهیه شود.

وی ادامه داد: داشتن آمار دقیق به مسئولان کمک می‌کند حمایت‌ها را هدفمند کنند. ممکن است نیاز یک زن سرپرست خانوار، شغل باشد، در حالی که خانواده دیگری بیشتر به مسکن، آموزش فرزندان، خدمات مشاوره‌ای یا حمایت‌های درمانی نیاز داشته باشد. بنابراین نسخه واحدی برای همه این خانواده‌ها وجود ندارد.

این مددکار اجتماعی همچنین بر اهمیت حمایت از فرزندان خانواده‌های زن‌سرپرست تأکید کرد و گفت: نباید تمام توجه‌ها صرفاً معطوف به مادر خانواده باشد. فرزندان نیز در بسیاری از موارد تحت تأثیر تغییر ساختار خانواده و فشارهای اقتصادی قرار می‌گیرند. حمایت تحصیلی، مشاوره‌ای و فرهنگی از این کودکان و نوجوانان می‌تواند از انتقال آسیب‌های اجتماعی به نسل بعد جلوگیری کند.

کریمی اظهار کرد: یکی دیگر از موضوعات مهم، توجه به سلامت روان این زنان است. فردی که به تنهایی مسئولیت چند نفر را بر عهده دارد، ممکن است با اضطراب، نگرانی درباره آینده، خستگی و فشارهای متعدد مواجه شود. دسترسی آسان و کم‌هزینه به خدمات مشاوره و مددکاری اجتماعی می‌تواند در کاهش این فشارها مؤثر باشد.

وی با اشاره به نقش دستگاه‌های اجرایی و نهادهای حمایتی تاکید کرد: حمایت از زنان سرپرست خانوار نباید تنها وظیفه یک دستگاه باشد. شهرداری، بهزیستی، کمیته امداد، اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی، آموزش و پرورش، خیران، سازمان‌های مردم‌نهاد و مجموعه‌های فرهنگی می‌توانند در یک برنامه مشترک، بخشی از مشکلات این خانواده‌ها را کاهش دهند.

این مددکار اجتماعی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت خیران و بخش خصوصی برای ایجاد اشتغال تأکید کرد و گفت: اگر به جای پرداخت صرف کمک‌های نقدی، بخشی از ظرفیت حمایتی به آموزش حرفه‌ای، تأمین تجهیزات کار، ایجاد مشاغل خانگی، بازاریابی محصولات و اتصال زنان سرپرست خانوار به بازار کار اختصاص پیدا کند، نتیجه آن می‌تواند پایدارتر باشد.

کریمی افزود: یکی از مشکلاتی که برخی زنان سرپرست خانوار با آن مواجه هستند، نبود حمایت کافی برای ورود یا بازگشت به بازار کار است. بسیاری از این زنان سال‌ها درگیر نگهداری از فرزندان یا مسائل خانوادگی بوده‌اند و برای ورود به مشاغل جدید نیاز به آموزش و کسب مهارت دارند.

وی با بیان اینکه توانمندسازی اقتصادی باید متناسب با شرایط هر فرد باشد، گفت: آموزش خیاطی، صنایع‌دستی، خدمات دیجیتال، فروش اینترنتی، آشپزی و مشاغل خانگی می‌تواند برای برخی افراد مناسب باشد، اما برای همه یکسان نیست. باید استعداد، علاقه، تحصیلات و شرایط خانوادگی هر فرد در نظر گرفته شود.

این مددکار اجتماعی در ادامه بر ضرورت تغییر نگاه جامعه نسبت به زنان سرپرست خانوار تأکید کرد و گفت: این زنان نباید به دلیل شرایط خانوادگی خود با نگاه ترحم‌آمیز یا برچسب اجتماعی مواجه شوند. حمایت واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که جامعه به توانایی‌های آنها توجه کند و زمینه حضور مستقل و عزتمندانه آنها در عرصه اقتصادی و اجتماعی را فراهم سازد.

کریمی تصریح کرد: اگر مشکلات این خانواده‌ها به موقع شناسایی و مدیریت نشود، ممکن است آثار آن تنها محدود به یک خانواده نباشد و در بلندمدت بر شاخص‌های اجتماعی شهرستان نیز تأثیر بگذارد. بنابراین پرداختن به موضوع زنان سرپرست خانوار، در واقع نوعی سرمایه‌گذاری برای کاهش آسیب‌های اجتماعی آینده است.

وی تاکید کرد: شهرستان فردیس برای مدیریت آسیب‌های اجتماعی نیازمند برنامه‌های پیشگیرانه و بلندمدت است و حمایت از خانواده‌های زن‌سرپرست باید یکی از محورهای این برنامه‌ها باشد. شناسایی خانواده‌های در معرض آسیب، ارائه خدمات مشاوره‌ای، ایجاد فرصت‌های شغلی، حمایت از تحصیل فرزندان و تقویت شبکه‌های اجتماعی و حمایتی می‌تواند از عمیق‌تر شدن مشکلات جلوگیری کند.

این مددکار اجتماعی در پایان گفت: زنان سرپرست خانوار پیش از آنکه نیازمند ترحم باشند، نیازمند فرصت هستند؛ فرصت اشتغال، آموزش، توانمندسازی و حضور مؤثر در جامعه. اگر این فرصت‌ها فراهم شود، بسیاری از این زنان می‌توانند نه‌تنها زندگی خود و فرزندانشان را مدیریت کنند، بلکه به نیرویی فعال و اثرگذار در اقتصاد و جامعه شهرستان تبدیل شوند.

الهه ملاحسینی _ تیتر۱

انتهای خبر/