پایداری امنیت غذایی البرز؛ کمبود کالای اساسی نداریم
معاون بازرگانی جهاد کشاورزی البرز از پایداری کامل ذخایر استراتژیک کالاهای اساسی استان خبر داد و گفت: البرز علیرغم تابآوری بالا در پدافند غذایی، با دورریز کالا و الگوی مصرفی فراتر از استاندارد بینالمللی مواجه است.

استان البرز با تراکم جمعیتی ۳/۵ میلیون نفری و اراضی کشاورزی محدود، از یک سو با چالشهای اقلیمی و جمعیتی روبهروست و از سوی دیگر به عنوان یکی از قطبهای پیشرو در صنعت دامپروری و گلخانهای کشور نقشآفرینی میکند.
امنیت غذایی به عنوان یکی از پایههای بنیادین اقتدار و استقلال ملی، جایگاهی همتراز با امنیت دفاعی و سیاسی دارد.
اسفندیار حسنیمقدم در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، به تشریح جامع وضعیت امنیت غذایی، ظرفیتهای تولیدی استان، چالشهای ارزی واردات، وضعیت ذخایر استراتژیک و لزوم اصلاح الگوی مصرف پرداخت.
رشد ۶ برابری تولیدات کشاورزی پس از انقلاب علیرغم محدودیتهای اقلیمی
معاون توسعه بازرگانی جهاد کشاورزی البرز با اشاره به تحولات حوزه کشاورزی طی دهههای اخیر، گفت: به برکت نظام مقدس جمهوری اسلامی، حجم تولید محصولات کشاورزی کشور از اواخر دهه ۵۰ تاکنون قریب به ۶ برابر شده و از ۲۰ الی ۲۵ میلیون تن، به مرز ۱۳۵ تا ۱۴۰ میلیون تن رسیده است.
حسن مقدم افزود: ایران در کمربند خشک و نیمهخشک جهان قرار دارد و از مجموع ۱۶۵ میلیون هکتار مساحت کشور، تنها حدود ۱۸ میلیون هکتار اراضی کشاورزی است که از این میزان نیز ۱۰.۵ میلیون هکتار بهصورت دیم و وابسته به نزولات آسمانی کشت میشود. میانگین بارش بلندمدت کشور ۲۳۰ میلیمتر است؛ در حالی که این رقم در آسیا ۵۰۰ و در جهان ۷۵۰ میلیمتر برآورد میشود. با وجود این محدودیتها، حدود ۸۵ درصد از نیازهای غذایی مردم در داخل سرزمین تأمین شده و تنها ۱۵ الی ۲۰ درصد از محل واردات تأمین میشود.
وابستگی به نهادهها و کالاهای اساسی وارداتی
حسنیمقدم با تبیین اقلام وارداتی، اظهار داشت: برای گردش چرخ صنعت دامپروری کشور و تأمین پروتئین مورد نیاز مردم—شامل تولید سالانه ۳ میلیون تن گوشت مرغ، ۱.۵ میلیون تن تخممرغ، حدود ۹۳۰ هزار تن گوشت قرمز و ۱۲ میلیون لیتر شیر—نیازمند واردات نهادهها هستیم. سالانه بهطور متوسط ۱۰ میلیون تن ذرت دامی، ۴ میلیون تن کنجاله سویا و حدود ۳ میلیون تن جو وارد کشور میشود.
وی تصریح کرد: علاوه بر نهادهها، به دلیل شرایط ساختاری اراضی کشور، نزدیک به ۹۰ درصد روغن نباتی، ۴۰ درصد شکر، ۳۰ درصد برنج، ۲۷ درصد حبوبات و حدود ۱۵ درصد گوشت قرمز از مبادی خارجی وارد میشود. علیرغم شرایط تحریم، محاصره اقتصادی و تنشهای منطقهای دشمنان، در هیچ برههای از جمله جنگهای اخیر ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، کشور و بهویژه استان البرز با کمبود کالاهای اساسی مواجه نشد و بازار در آرامش کامل اداره شد.
موقعیت ژئوپلیتیک البرز؛ تراکم بالای جمعیتی در کنار پیشتازی در دامپروری
معاون جهاد کشاورزی استان البرز با تشریح سیمای کشاورزی و جمعیتی البرز تاکید کرد: البرز بر اساس اسناد بالادستی آمایشی باید جمعیتی حدود ۷۰۰ هزار نفر میداشت، اما اکنون میزبان قریب به ۳.۵ میلیون نفر است. شهرهایی چون فردیس از متراکمترین نقاط جمعیتی به شمار میروند. البرز با مساحت کل ۵۰۰ هزار هکتار، کوچکترین استان کشور است و سطح زیر کشت زراعی و باغی آن حدود ۶۰ هزار هکتار برآورد میشود که سهم زراعت نزدیک به ۳۰ هزار هکتار است؛ طبیعتاً این وسعت اراضی پاسخگوی کل نیاز جمعیت استان نیست.
وی ادامه داد: با این حال البرز در صنعت گلخانهای و دامپروری بسیار پیشرو است؛ بهگونهای که در تولید تخممرغ و شیر خام، قریب به دو برابر نیاز مصرفی استان تولید داریم. همچنین حدود ۵۰ درصد گوشت قرمز استان در داخل تولید میشود، اما در حوزه گوشت مرغ، تولید استانی تنها ۱۵ درصد نیاز را پوشش داده و ۸۵ درصد مابقی از استانهای همجوار تأمین میشود. این پیوستگی زنجیره تأمین میان البرز و استانهای همجوار، مزیتی مؤثر در حوزه پدافند غیرعامل است.
شکاف عمیق سرانه مصرف با میانگینهای جهانی؛ از هدررفت نان و برنج تا روغن
حسنیمقدم با انتقاد از باور عمومی مبنی بر وجود فقر غذایی اظهار داشت: البرز به تعبیر رهبر معظم انقلاب، “ایران کوچک” و رنگینکمانی از اقوام کشور است. متأسفانه سرانه مصرف بسیاری از اقلام در کشور و استان ما بسیار فراتر از استانداردهای جهانی است. در مصرف میوه در ردههای بالای مصرف جهانی قرار داریم، در حالی که در بسیاری از کشورهای پیشرفته خرید میوه بهصورت دانهای انجام میشود.
وی افزود: میانگین مصرف روغن نباتی در جهان ۱۰ لیتر به ازای هر نفر در سال است، اما در ایران این عدد به ۱۸ الی ۲۲ لیتر میرسد؛ آن هم برای کالایی که ۹۰ درصد آن وارداتی است. در مصرف گندم و آرد با ۱۶۵ کیلوگرم به ازای هر فرد در سال جزو ۵ کشور اول دنیا هستیم. در برنج نیز با سرانه ۳۶ کیلوگرم در سال، بالاتر از بخش عمده جهان مصرف داریم.
نیاز سالانه کشور حدود ۳ میلیون تن است که ۲.۲ میلیون تن آن تولید داخل و ۸۰۰ هزار تا ۱ میلیون تن وارداتی است. اگر هر ایرانی در شبانهروز تنها یک دانه برنج کمتر مصرف کند یا از دورریز آن در رستورانها و مراسمها جلوگیری شود، سالانه برنج مورد نیاز ۵ تا ۱۰ هزار نفر تأمین خواهد شد. مصرف بالای این کربوهیدراتها عامل اصلی شیوع دیابت و چاقی در جامعه است.
معاون توسعه بازرگانی جهاد کشاورزی البرز در خصوص مصرف شکر نیز هشدار داد: مصرف روزانه شکر در کشور ۶۶ گرم بهازای هر فرد است، در حالی که طبق اهداف برنامه هفتم توسعه این عدد باید به ۴۴ گرم کاهش یابد؛ به عبارت دیگر سرانه مصرف ۲۷ کیلوگرمی باید به ۱۸ کیلوگرم برسد.
ریشههای ارزی نوسانات قیمت و پایداری ذخایر استراتژیک البرز
حسنیمقدم در تشریح دلایل نوسانات قیمت کالاها بیان داشت: تا پیش از دیماه سال گذشته، کالاهای اساسی با ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی تأمین میشد، اما بر اساس سیاستهای کلان اقتصادی و انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره (مردم)، نرخ ارز تخصیصی به تالار دوم و نرخهای متغیر رسید. این نوسانات و تورم ساختاری ناشی از شوکهای ارزی، مسائلی ملی و پولی هستند که از اراده استانها خارج است.
وی در پایان با اطمینانبخشی به شهروندان البرزی تأکید کرد: خوشبختانه ذخایر استراتژیک کالاهای اساسی در استان البرز در وضعیتی کاملاً مطلوب و دستنخورده قرار دارد و با تدابیر اتخاذ شده و نظارتهای مستمر استاندار البرز و مراجع ذیربط، در صورت نیاز وارد شبکه توزیع خواهد شد. هیچگونه کمبودی در کالاهای اساسی در سطح استان وجود ندارد. از عموم شهروندان فهیم تقاضا داریم با مدیریت سبد مصرف، پرهیز از خریدهای هیجانی و اجتناب از اسراف، یاریگر اقتصاد خانواده و امنیت غذایی کشور باشند.
گلاویژ اصحابی _ تیتر۱
انتهای خبر/



