۴۰۲۴ روشن‌دل البرز؛ از بن‌بستِ معابر تا حسرتِ پلاتو
معاون توانبخشی بهزیستی استان البرز گفت: متأسفانه وضعیت مناسب‌سازی معابر، ادارات و ناوگان حمل‌ونقل عمومی البرز هنوز با استاندارد مطلوب فاصله زیادی دارد و حتی یک پلاتوی تمرین نمایشنامه برای نابینایان در کرج نداریم.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، بیست‌و‌سوم مهرماه بهانه‌ای است تا باری دیگر نگاهی به دنیای روشنِ روشن‌دلان بیندازیم؛ افرادی که با وجود محدودیت بینایی، با عزم و اراده چرخ زندگی را می‌چرخانند و در عرصه‌های اجتماعی، تحصیلی و اشتغال نقش‌آفرینی می‌کنند. به همین مناسبت، ابعاد حمایت‌ها، دغدغه‌ها، چالش‌های مناسب‌سازی شهری و برنامه‌های حمایتی اداره‌کل بهزیستی استان البرز را در گفتگو با معصومه توکلی، معاون توانبخشی بهزیستی استان البرز به نظاره نشسته‌ایم تا آخرین وضعیت جامعه هدف استان در این حوزه واکاوی شود.
از آمار ۴۱ هزار معلول تا سهم ۴ هزار و ۲۴ نفری روشن‌دلان البرزی
معاون توانبخشی بهزیستی استان البرز با اشاره به کل آمار جامعه هدف تحت پوشش این سازمان، گفت: در حال حاضر ۴۱ هزار فرد دارای معلولیت تحت پوشش بهزیستی استان البرز قرار دارند که طیف وسیعی از معلولیت‌ها شامل جسمی-حرکتی، ذهنی، بینایی، شنوایی، سالمندان و اعصاب و روان را شامل می‌شوند.
معصومه توکلی افزود: از آمار مذکور ۴۲۴ نفر با مشکلات کم‌بینایی یا نابینایی مواجه هستند که از این بین، یک هزار و ۴۲۹ نفر دارای مشکلات بینایی زن و ۲ هزار و ۵۸۵ نفر نیز مرد هستند.
وی درباره خدمات حمایتی ارائه‌شده به این قشر، اظهار داشت: هدف اصلی ما در حوزه توانبخشی، تحقق «مشارکت اجتماعی» و «استقلال» فرد معلول است. در همین راستا، متناسب با دهک درآمدی و بعد خانوار، ۳هزار و ۱۰ نفر از این افراد مستمری‌بگیر سازمان بهزیستی هستند که مستمری ماهانه خود را بر اساس حساب‌های اعلام‌شده دریافت می‌کنند.
توکلی تصریح کرد: علاوه بر مستمری ماهانه، خدمات دیگری نظیر پرداخت کمک‌هزینه آموزشی برای دانش‌آموزان و دانشجویان، کمک‌هزینه اشتغال، کمک‌هزینه مسکن، تأمین تجهیزات توانبخشی مورد نیاز، و مناسب‌سازی محیط زندگی ارائه می‌شود. در بخش مناسب‌سازی منزل، کارشناسان ما بر اساس دستورالعمل‌های تخصصی، محیط زندگی فرد کم‌بینا یا نابینا را ارزیابی کرده و پس از ارائه پلن و برآورد هزینه توسط تیم مددکاری، بودجه لازم برای تسهیل و دسترس‌پذیر کردن محیط زندگی به آنان پرداخت می‌شود.
وضعیت ناخوشایند مناسب‌سازی در شهرهای البرز و گله به حق نابینایان
یکی از چالش‌های جدی مطرح‌شده در این گفتگو، وضعیت مناسب‌سازی معابر، پارک‌ها و ادارات استان البرز است. معاون توانبخشی بهزیستی البرز با تأکید بر اینکه توسعه شهری گاه اقشار خاص را به فراموشی می‌سپارد، گفت: گله‌مندی اصلی شهروندان نابینا و کم‌بینا دقیقاً به همین بحث‌عدم مناسب‌سازی بسته‌های شهری، ادارات و معابر برمی‌گردد. متاسفانه ما هنوز به آن «استاندارد مطلوب» نرسیده‌ایم.
وی با اشاره به فعالیت کمیته و دفتر مناسب‌سازی و پایش امتیازات دستگاه‌ها افزود: درست است که جلسات به‌صورت مستمر تشکیل می‌شود و ادارات و سازمان‌ها بر اساس میزان مناسب‌سازی رتبه‌بندی و امتیازدهی می‌شوند و این ارزیابی‌ها امتیاز مهمی در توسعه شهری دارد، اما وضعیت موجود هنوز با حد استاندارد و مطلوب فاصله زیادی دارد. انتظار ما این است که توجه ویژه‌ای به این قشر صورت گیرد، چرا که نگاه ما صرفاً حمایتی نیست، بلکه به دنبال «جامعه‌پذیری» و افزایش سطح مشارکت اجتماعی معلولین هستیم.
توکلی با ابراز تأسف از وضعیت ناوگان حمل‌ونقل شهری اظهار داشت: متاسفانه ناوگان‌های ما هنوز برای این قشر تجهیز نیستند. گاهی روایت‌های دردناکی می‌شنویم؛ مثلاً فردی می‌گوید وقتی به فلان اداره مراجعه کرده‌ام، با برخورد نامناسبی مواجه شده‌ام که به من گفته‌اند «وقتی مشکل داری چرا بیرون می‌آیید، بگویید دیگری کارتان را انجام دهد!». این در حالی است که اگر از عدالت، فرصت‌های برابر و دسترسی‌پذیری صحبت می‌کنیم، باید الزامات آن را نیز برای این افراد فراهم کنیم. البته نباید از انصاف گذشت که نسبت به چندین سال پیش حساسیت‌ها بیشتر شده و اوضاع رو به بهبود است، اما هنوز تا نقطه مطلوب راه داریم.
ریل‌گذاری برای اشتغال و آزمون استخدام ۳ درصدی
توکلی در ادامه به حوزه توانمندسازی و استقلال اقتصادی جامعه هدف اشاره کرد و گفت: دفتر توانمندسازی ما با ارائه وام‌های اشتغال با شرایط آسان‌تر و تحصیلات پایین‌تر، بستر را برای راه‌اندازی کسب‌وکار فردی فراهم می‌کند. همچنین آزمون استخدام سه‌درصدی معلولین از دیگر فرصت‌های مهم است؛ ثبت‌نام این آزمون تا ۱۳ مهر انجام شد و آزمون سراسری آن در ۲۸ آبان‌ماه برگزار می‌شود که بیش از ۳ هزار ظرفیت در کل کشور برای استخدام تخصیص یافته و بخشی از آن نیز سهم نابینایان عزیز است.
[10/15/2026 10:17 AM] خانم اصحابی: وی با اشاره به حضور افراد بسیار موفق در میان نابینایان در حوزه‌های علمی، تحصیلی و شغلی تأکید کرد: نابینایی شاید در ظاهر یک محدودیت باشد، اما عملاً بسیاری از این عزیزان زندگی خود را مدیریت کرده، دارای فرزند هستند، در جامعه تردد می‌کنند و استقلال خود را حفظ کرده‌اند. افزون بر این، طرح «توانمندسازی مددکاری» با کمک مددکاران و تسهیلگران آموزش‌دیده اجرا می‌شود تا به خانواده‌ها و فرد معلول آموزش داده شود که چگونه با وجود محدودیت، استقلال خود را حفظ کرده و کیفیت زندگی‌شان را بالا ببرند.
دغدغه‌های ۱۴۰۵: تلفیق هنر، ورزش و محدودیت اعتبارات
معاون توانبخشی بهزیستی البرز با اشاره به رویکرد سال جاری و برنامه‌ریزی‌های آتی تصریح کرد: نگاه ما صرفاً معیشتی و حمایتی نیست؛ بلکه دغدغه اصلی ما ارتقای کیفی زندگی، توانمندسازی و مشارکت اجتماعی است. امسال به همکاران تأکید کرده‌ام که ورزش و هنر معلولین را جدی بگیرند. این دو حوزه، میزان مشارکت اجتماعی را افزایش داده، انزوای اجتماعی را از بین میبرد و عزت‌نفس آن‌ها را تقویت می‌کند.
وی با انتقاد از کمبود زیرساخت‌های فرهنگی و ورزشی افزود: برای مثال، نزدیک به هفت ماه از سال می‌گذرد و با وجود اینکه ۱۳ نمایشنامه از گروه افراد دارای معلولیت (که دو سه مورد آن مربوط به نابینایان و ناشنوایان است) به جشنواره کشوری راه یافته، اما هنوز نتوانسته‌ایم یک «پلاتو» در سطح شهر کرج برای تمرین این بچه‌ها تهیه کنیم! بهزیستی به تنهایی نمی‌تواند متولی همه امور باشد؛ اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، شورای شهر و شهرداری باید پای کار بیایند و از فضاهای خود در اختیار این عزیزان قرار دهند تا فرصت برابر معنا پیدا کند.
توکلی درباره مشکلات ورزشی و ایاب‌وذهاب ورزشکاران نابینا نیز تاکید کرد: در بخش ورزش، هیئت‌های ورزشی نابینایان و توان‌میان خوب پای کار هستند و ما نیز به دنبال راه‌اندازی یک «پایگاه استعدادیابی مستقل و ثابت» زیر نظر بهزیستی هستیم تا با دعوت از مربیان هیئت‌های ورزشی، بچه‌ها را استعدادیابی کنیم. با این حال، منابع مالی بهزیستی بسیار محدود است. بسیاری از معلولین به خاطر هزینه‌های سنگین ایاب‌وذهاب یاعدم توانایی مالی نمی‌توانند به باشگاه بروند و علیرغم داشتن استعداد، عملاً خانه‌نشین می‌شوند؛ ما سالی دو بار کمک‌هزینه ایاب‌وذهاب می‌دهیم اما این مبلغ پاسخگوی نیاز کامل آن‌ها نیست و همراهی رایگان سایر نهادها در اختصاص وسایلاباب‌وذهاب و سالن‌های ورزشی ضروری است.
پیشگیری؛ کلید طلایی مهار معلولیت‌ها در استان البرز
معاون توانبخشی بهزیستی استان البرز در ادامه با تأکید بر اهمیت مقوله پیشگیری گفت: هزینه‌های درمان و تأمین وسایل توانبخشی به مراتب بیشتر از پیشگیری است و کمک‌هزینه‌های ما تنها بخشی از درد را دوا می‌کند. به همین دلیل، طرح‌های پیشگیری از مهم‌ترین دستاوردهای سازمان است.
وی با اشاره به موفقیت چشمگیر طرح غربالگری تنبلی چشم و شنوایی‌سنجی افزود: اجرای ۳۰ساله طرح پیشگیری از تنبلی چشم در کشور و استان البرز دستاوردهای بزرگی داشته است؛ به‌طوری‌که نسبت به استانداردهای جهانی که شیوع تنبلی چشم را ۳ درصد اعلام می‌کنند، توانسته‌ایم این رقم را در کشور و استان به ۱ درصد برسانیم.
توکلی با تاکید بر اینکه با شناسایی به‌هنگام در زمان طلایی درمان، از ورود کودکان دارای اختلالات بینایی و شنوایی به چرخه معلولیت جلوگیری می‌کنیم، اظهار داشت: سن طلایی غربالگری بینایی بین ۳ الی ۶ سال است، درمان و مداخله به هنگام منجر پیشگیری از اختلالات بینایی در بزرگسالی شده و والدین باید هر سال برای غربالگری کودکان خود به پایگاه‌های سنجش بینایی بهزیستی مراجعه کنند.
توکلی در آمار مقایسه‌ای بیان کرد: در سال جاری ۸۹ هزار کودک برای غربالگری بینایی هدف‌گذاری شده‌اند و در سال ۱۴۰۴ نیز ۸۰ هزار غربالگری بینایی انجام شد، اگر این پیشگیری‌ها از همان ابتدا انجام نشود، در طول زمان به آمار افراد دارای معلولیت بینایی و شنوایی افزوده خواهد شد؛ اما خجسته و مسرت‌بخش است که با مداخله به‌هنگام، این معلولیت‌ها در نطفه مدیریت شده و کودکان عزیزمان از زندگی سالم و بانشاطی برخوردار می‌شوند.
گلاویژ اصحابی _ تیتر۱
انتهای خبر/
