سیره فاطمی؛ نسخه نجات دختران از بن‌بست غرب‌زدگی
در شرایطی که خاکریزهای فرهنگی هدفِ مستقیم نفوذ شبهات و الگوسازی‌های غربی قرار گرفته‌اند، ارائه یک «نسخه» برای صیانت از هویت دختران، زنگ خطری جدی را به صدا درآورده که اثربخشی آن در گروی عزم راسخ مدیران و نهادهای متولی در البرز است.
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، بازخوانی سیره بزرگان دینی زمانی به دگرگونی در سبک زندگی جامعه می‌انجامد که از لایه‌های صرفاً عاطفی، مناسکی و تاریخی فراتر رفته و منطق رفتاری و زیست عقلانی آنان به مدل‌های کاربردی و عینی برای نسل معاصر تبدیل شود.
حب اهل‌بیت (ع) سرمایه‌ای بی‌بدیل است، اما این محبت زمانی در کالبد جامعه جریان می‌یابد که به معرفت و رفتار مسئولانه اجتماعی بدل شود؛ رویکردی که در صورت تحقق، پاسخگوی بسیاری از گره‌های هویتی، بحران‌های خانوادگی و تصمیم‌گیری‌های کلان فرهنگی کشور خواهد بود.
یک پژوهشگر و کارشناس مسائل فرهنگی هم‌زمان با ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) در گفتگو با خبرنگار «تیتر۱»، با بیان اینکه نباید جایگاه ایشان را به تعارفات تاریخی محصور کرد، گفت: یکی از خطاهای مکرر در مواجهه با الگوهای والای دینی این است که زبان به تمجید و ستایش می‌گشاییم، اما شیوه تصمیم‌گیری و مبانی کنشگری آنان را وارد واقعیت‌های روزمره زندگی نمی‌کنیم.
اصغر شایسته دستجردی افزود: حضرت زهرا (س) نماد بارز انسانی مسئولیت‌پذیر، آگاه و تحول‌آفرین بودند؛ شخصیتی که خانه را پایگاه تربیت انسان، کانون خانواده را بستری سرشار از محبت و مشارکت متقابل، و صحنه اجتماع را میدان دفاع عقلانی و شجاعانه از حق می‌دیدند.
وی با تشریح ضرورت بازخوانی تحلیلی سیره فاطمی در سه ساحت پیوسته خودسازی، نهاد خانواده و مسئولیت اجتماعی اظهار داشت: نقطه آغاز این الگو، به رسمیت شناختن کرامت انسانی، عقل، اراده و حق انتخاب زن است؛ زن در این منظومه هویتی، عنصری منفعل و حاشیه‌نشین نیست، بلکه انسانی صاحب‌رأی و موثر تلقی می‌شود.
این کارشناس تصریح کرد: در ساحت خانواده، حضرت زهرا (س) به ما آموختند که این نهاد مقدس صرفاً یک بنگاه معیشتی نیست، بلکه بستری برای بالندگی اخلاقی است؛ رسالتی که هرگز نباید تمام بار آن بر شانه زنان تحمیل شود، بلکه حضور فعال، آرامش‌بخش و مشارکت دوشادوش مردان را در تمامی ابعاد تربیتی و عاطفی می‌طلبد. بر همین مبنا، وظایف خانوادگی و فعالیت‌های اجتماعی هیچ‌گونه تضادی با یکدیگر ندارند و زن مسلمان می‌تواند با تعیین اولویت‌ها، در عرصه‌های عمومی حضوری اثرگذار داشته باشد.
شایسته دستجردی در ادامه به آسیب‌شناسی نگاه‌های سطحی به مقوله مادری و مدیریت خانواده پرداخت و گفت: الگوی فاطمی نباید به چند دستورالعمل صلب در حوزه خانه‌داری تقلیل یابد. مادری گرچه رسالتی کم‌نظیر و نقشی محوری در حفظ قوام جامعه است، اما نباید به بهانه تقدیس مادری، تمام ابعاد وجودی، توانمندی‌های فکری و افق‌های شغلی و اجتماعی زن نادیده گرفته شود. زن هویت و شخصیتی مستقل دارد و در کنار ایفای نقش مادری، مستعد فتح قله‌های علمی و فرهنگی است.
وی در بخش دیگری از این گفتگو، با اشاره به ابرچالش بحران جمعیت در کشور و لزوم بازخوانی مسئولانه این مسئله، یادآور شد: ترغیب جامعه به افزایش موالید صرفاً با بیانیه‌های اخلاقی و تبلیغات رسانه‌ای به بار نمی‌نشیند. سیاست‌گذاری جمعیتی مستلزم تضمین مسکن مناسب، اشتغال پایدار، مهار هزینه‌های سرسام‌آور درمان و آموزش، و بالاتر از همه، تأمین احساس امنیت و بازگشت امید به آینده برای نسل جوان است. خانواده‌ها نیازمند حمایت عینی حاکمیت هستند تا مادر شاغل میان وظیفه مادری و حفظ جایگاه حرفه‌ای خود ناچار به انتخابی فرسایشی نشود. از نگاه دینی، فرزندآوری امری صرفاً کمّی نیست؛ بلکه سلامت اخلاقی، قدرت تفکر و تربیت نسلی مسئولیت‌پذیر، اصل بنیادین این مسیر است.
این کارشناس مسائل فرهنگی با تحلیل ابعاد کلامی و سیاسی خطبه فدکیه، آن را مانیفستی کم‌نظیر از استدلال‌ورزی و حق‌طلبی زن در تاریخ برشمرد و تأکید کرد: این خطبه جلوه‌ای باشکوه از شجاعت اخلاقی و سخنوری مبتنی بر آیات الهی و عقلانیت است. حضرت صدیقه طاهره (س) نشان دادند که امر عمومی و دفاع از اصول دین به جنسیت خاصی محدود نمی‌شود. ایشان به جای برخوردهای هیجانی، مبنای مشروعیت قدرت را با سنجه‌های شفاف عدالت و حق‌مداری به چالش کشیدند. موضع‌گیری ایشان در قبال امامت، دفاعی جناحی یا عاطفی نبود، بلکه ریشه در پاسداری از محوریت هدایت امت و جلوگیری از انحراف در مسیر جامعه داشت.
دستجردی همچنین بر بن‌بست تقابل‌های دوقطبی میان تحجرگرایی سنتی و غرب‌زدگی مفرط انگشت گذاشت و تصریح کرد: جامعه ما نباید زن را در دوراهی انزوای خانگی یا پذیرش کورکورانه الگوهای وارداتی غرب رها کند. «راه سوم» که ریشه در منش فاطمی دارد، به معنای تلفیق وقار،
معنویت، خردورزی، حق تحصیل و استقلال فکری با تعهد به بنیان خانواده است. تحجر مانع نگاه واقع‌بینانه به مقتضیات زمانه است و از آن‌سو، توسعه‌یافتگی نیز با تقلید سطحی از ظواهر مدرنیته حاصل نمی‌شود.
وی در خاتمه، نهادینه‌سازی سیره فاطمی را در گرو گذار از همایش‌های تشریفاتی به سمت اقدامات بنیادین دانست و تأکید کرد: فهم نیازهای دختران نسل نو در خصوص هویت و فضای مجازی، مهارت‌آموزی در حل تعارضات خانواده، خلق آثار هنری عمیق و سینمایی، و بازنمایی چهره زنان موفق، بااخلاق و دانشمند جامعه، ارکان تحقق این زیست‌بوم فرهنگی هستند؛ الگوهایی ملموس که اثبات می‌کنند عفاف با حضور اجتماعی، و دینداری با عقلانیت و مطالبه‌گری هرگز تعارضی ندارد.
گلاویژ اصحابی _ تیتر۱
انتهای خبر/
