حصیربافی از هنرهای کهن و ریشه‌دار در فرهنگ روستایی ایران است که قدمت آن به سال‌های دور بازمی‌گردد؛ هنری برخاسته از طبیعت که نسل‌های گذشته با استفاده از الیاف گیاهی و هنر دستان خود، محصولاتی کاربردی و زیبا خلق می‌کردند. این مهارت سنتی در گذر زمان بخشی از شیوه زندگی مردم بوده و امروز احیای آن می‌تواند علاوه بر حفظ میراث فرهنگی، زمینه‌ساز رونق صنایع‌دستی و اشتغال خانگی در ساوجبلاغ باشد.
بهرام فرهمند در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی«تیتر۱»؛ درباره ظرفیت هنرهای سنتی ساوجبلاغ اظهار کرد: صنایع‌دستی تنها محصولاتی تزئینی یا کاربردی نیستند، بلکه بخشی از هویت فرهنگی مناطق مختلف به شمار می‌روند و بسیاری از آن‌ها حاصل تجربه، خلاقیت و مهارت نسل‌های گذشته هستند.
این کارشناس صنایع‌دستی با اشاره به حصیربافی افزود: این هنر با استفاده از الیاف و مواد اولیه گیاهی شکل می‌گیرد و در مناطق مختلف کشور برای تولید محصولاتی مانند سبد، زیرانداز، ظروف نگهداری و وسایل تزئینی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وی ادامه داد: در حصیربافی، شناخت مواد اولیه، نحوه آماده‌سازی الیاف و ظرافت در شیوه بافت اهمیت زیادی دارد و همین ویژگی‌ها آن را به هنری وابسته به مهارت و تجربه تبدیل کرده است.
ساوجبلاغ نیازمند شناسایی ظرفیت‌های صنایع‌دستی است
فرهمند با اشاره به ظرفیت‌های روستایی ساوجبلاغ عنوان کرد: این شهرستان به دلیل برخورداری از روستاهای متعدد، پیشینه تاریخی و جاذبه‌های گردشگری، زمینه مناسبی برای بررسی و توسعه فعالیت‌های صنایع‌دستی دارد.
وی بیان کرد: نخستین گام برای احیای هر هنر سنتی، شناسایی سابقه آن در منطقه است. باید بررسی شود که آیا حصیربافی در گذشته در روستاهای ساوجبلاغ رواج داشته و آیا هنوز افرادی هستند که با شیوه‌های قدیمی این هنر آشنایی داشته باشند.
وی افزود: گفتگو با سالمندان روستاها، شناسایی خانواده‌های دارای تجربه در تولید محصولات سنتی و مستندسازی مهارت‌های قدیمی می‌تواند به شناخت بهتر میراث فرهنگی شهرستان کمک کند.
آموزش؛ راه انتقال هنرهای قدیمی به نسل جوان
این کارشناس صنایع‌دستی با تأکید بر ضرورت آموزش مهارت‌های سنتی اظهار کرد: بسیاری از هنرهای دستی در گذشته از طریق تجربه و آموزش چهره‌به‌چهره میان اعضای خانواده منتقل می‌شدند، اما امروز برای حفظ این مهارت‌ها باید از روش‌های آموزشی هدفمند استفاده کرد.
فرهمند افزود: برگزاری دوره‌های آموزشی در روستاها، شناسایی افراد علاقه‌مند و فراهم کردن امکان یادگیری نزد استادکاران باتجربه می‌تواند زمینه استمرار هنرهای سنتی را فراهم کند.
وی ادامه داد: اگر جوانان بدانند که یک مهارت سنتی علاوه بر ارزش فرهنگی، قابلیت تبدیل شدن به منبع درآمد را نیز دارد، انگیزه بیشتری برای یادگیری و فعالیت در این حوزه خواهند داشت.
صنایع‌دستی می‌تواند به اقتصاد خانواده‌های روستایی کمک کند
فرهمند با اشاره به ظرفیت مشاغل خانگی گفت: یکی از مزیت‌های فعالیت در حوزه صنایع‌دستی، امکان تولید در مقیاس کوچک است. بسیاری از محصولات را می‌توان با ابزارهای ساده و در فضای کارگاهی یا خانگی تولید کرد.
وی افزود: در صورت شناسایی مواد اولیه مناسب و فراهم شدن آموزش‌های لازم، حصیربافی نیز می‌تواند به‌عنوان یکی از گزینه‌های قابل بررسی برای توسعه مشاغل خانگی مطرح شود.
این کارشناس با اشاره به نقش زنان روستایی در فعالیت‌های تولیدی خاطرنشان کرد: فراهم کردن فرصت‌های آموزشی و ایجاد مسیر مناسب برای فروش محصولات می‌تواند به افزایش مشارکت اقتصادی خانواده‌ها کمک کند.
بازار فروش؛ حلقه مهم توسعه صنایع‌دستی
وی با بیان اینکه تولید بدون بازار فروش نمی‌تواند به اشتغال پایدار منجر شود، تصریح کرد: بازارچه‌های دائمی، نمایشگاه‌های محلی، فروش اینترنتی و همکاری با مجموعه‌های گردشگری می‌توانند فرصت‌های مناسبی برای معرفی و فروش محصولات صنایع‌دستی ایجاد کنند.
فرهمند ادامه داد: ساوجبلاغ با برخورداری از روستاهای گردشگرپذیر و جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، ظرفیت مناسبی برای معرفی محصولات بومی دارد و می‌توان از این فرصت برای حمایت از تولیدکنندگان صنایع‌دستی استفاده کرد.
مسئولان برای شناسایی هنرهای بومی اقدام کنند
این کارشناس صنایع‌دستی با تأکید بر نقش دستگاه‌های متولی فرهنگ و صنایع‌دستی گفت: شناسایی هنرهای قدیمی، مستندسازی شیوه‌های تولید، حمایت از هنرمندان و فراهم کردن زمینه آموزش باید در برنامه‌های توسعه صنایع‌دستی شهرستان قرار گیرد.
وی افزود: اداره میراث فرهنگی می‌تواند با انجام بررسی‌های میدانی در روستاها، ظرفیت‌های موجود را شناسایی و برای احیای مهارت‌هایی که امکان استمرار و توسعه دارند، برنامه‌ریزی کند.
فرهمند در پایان تأکید کرد: حفظ هنرهای سنتی زمانی موفق خواهد بود که این مهارت‌ها در زندگی امروز نیز کاربرد داشته باشند و نسل جدید بتواند از طریق آن‌ها به فعالیت اقتصادی برسد.
حصیربافی می‌تواند به یکی از موضوعات قابل توجه در برنامه‌ریزی فرهنگی و اقتصادی روستاهای ساوجبلاغ تبدیل شود؛ ظرفیتی که با آموزش، حمایت و ایجاد بازار فروش، امکان معرفی و توسعه آن فراهم خواهد شد.
محمدعلی مفتاحی _ تیتر۱
انتهای خبر/
