رضا وظیفه‌مند در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با بیان اینکه بسیاری از پیام‌های رسانه‌ای در ظاهر جنبه سرگرمی دارند اما حامل پیام‌های عمیق فرهنگی و اقتصادی هستند، اظهار کرد: در بخش قابل توجهی از این محتواها، زندگی لوکس، مصرف‌گرایی و تجمل به‌عنوان نماد موفقیت و خوشبختی معرفی می‌شود؛ در حالی که این تصویرسازی، نوجوانان و جوانان را به سمت مقایسه دائمی خود با دیگران، نارضایتی از زندگی و افزایش میل به مصرف بیشتر سوق می‌دهد.
این روانشناس و مشاور افزود: یکی از مهم‌ترین اهداف نظام سرمایه‌داری، تبدیل انسان به یک مصرف‌کننده دائمی است. در چنین فضایی، این پیام به مخاطب القا می‌شود که ارزش افراد به میزان دارایی، برندهای مصرفی و توانایی نمایش ثروت وابسته است؛ در حالی که معیارهای اصیل انسانی همچون دانش، اخلاق، مسئولیت‌پذیری، خلاقیت و خدمت به جامعه به حاشیه رانده می‌شوند.
وی با اشاره به پدیده «مالی‌سازی زندگی» تصریح کرد: سرمایه‌داری تلاش می‌کند همه ابعاد زندگی، حتی احساسات، روابط خانوادگی، اوقات فراغت و آینده شغلی افراد را با معیار سود و منفعت اقتصادی تعریف کند. این نگرش، به‌تدریج نگاه نسل جوان را نسبت به مفهوم موفقیت تغییر داده و ارزش‌های انسانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
وظیفه‌مند همچنین درباره ترویج «ریسک‌پذیری کاذب» در میان جوانان هشدار داد و گفت: در سال‌های اخیر، برخی جریان‌های رسانه‌ای و فضای مجازی با تبلیغ ثروت‌های یک‌شبه و سودهای نجومی، این تصور را ایجاد کرده‌اند که مسیر موفقیت از فعالیت‌های مالی پرریسک می‌گذرد. در نتیجه، برخی جوانان تحصیل، مهارت‌آموزی یا اشتغال پایدار را رها کرده و با امید کسب سودهای سریع، سرمایه خود را وارد بازارهای پرنوسان می‌کنند که در بسیاری از موارد، نتیجه‌ای جز زیان‌های مالی و آسیب‌های روحی به دنبال ندارد.
وی با نقل این جمله که «سرمایه‌داری اگر بتواند هوا را هم بسته‌بندی کند، می‌فروشد»، خاطرنشان کرد: این جمله به‌خوبی نشان می‌دهد که نظام سرمایه‌داری برای کسب سود، هیچ مرزی نمی‌شناسد و حتی نیازها، احساسات و آرزوهای انسان را نیز به کالایی قابل خرید و فروش تبدیل می‌کند.
این روانشناس نقش خانواده را در مقابله با این روند بسیار مهم دانست و تأکید کرد: والدین باید با فرزندان خود درباره محتوای رسانه‌ای گفت‌وگو کنند، قدرت تحلیل و تفکر انتقادی را در آنان افزایش دهند، ارزش واقعی انسان را در «بودن» و رشد شخصیت جست‌وجو کنند، نه در «داشتن» و نمایش دارایی‌ها. همچنین آموزش سواد مالی صحیح، آشنایی با سرمایه‌گذاری آگاهانه و پرهیز از تصمیم‌های هیجانی، از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که باید از سنین نوجوانی به نسل جدید آموزش داده شود.
وی در پایان تأکید کرد: اگر خانواده‌ها و نظام آموزشی نسبت به این تغییرات فرهنگی و اقتصادی هوشیار نباشند، الگوهای ساختگی و تحمیل‌شده به‌تدریج جای هویت اصیل، ارزش‌های اخلاقی و سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی را در میان نسل آینده خواهد گرفت.
فرزانه احراری _ تیتر۱
انتهای خبر/
