رسانه سرمایهداری تهدیدی برای هویت نسل جوان
یک روانشناس و مشاور، با اشاره به تغییرات گسترده در الگوهای رفتاری نسل نوجوان و جوان، نسبت به نفوذ تدریجی نظام سرمایهداری در سبک زندگی خانوادهها هشدار داد: امروز دیگر تهدیدها تنها در قالب تبلیغات مستقیم یا بیلبوردهای شهری نیست، بلکه از طریق سریالهای پرمخاطب، شبکههای اجتماعی، پلتفرمهای سرگرمی و تولیدات رسانهای، ارزشها و سبک زندگی نسل آینده بهصورت هدفمند تحت تأثیر قرار میگیرد.
رضا وظیفهمند در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با بیان اینکه بسیاری از پیامهای رسانهای در ظاهر جنبه سرگرمی دارند اما حامل پیامهای عمیق فرهنگی و اقتصادی هستند، اظهار کرد: در بخش قابل توجهی از این محتواها، زندگی لوکس، مصرفگرایی و تجمل بهعنوان نماد موفقیت و خوشبختی معرفی میشود؛ در حالی که این تصویرسازی، نوجوانان و جوانان را به سمت مقایسه دائمی خود با دیگران، نارضایتی از زندگی و افزایش میل به مصرف بیشتر سوق میدهد.
این روانشناس و مشاور افزود: یکی از مهمترین اهداف نظام سرمایهداری، تبدیل انسان به یک مصرفکننده دائمی است. در چنین فضایی، این پیام به مخاطب القا میشود که ارزش افراد به میزان دارایی، برندهای مصرفی و توانایی نمایش ثروت وابسته است؛ در حالی که معیارهای اصیل انسانی همچون دانش، اخلاق، مسئولیتپذیری، خلاقیت و خدمت به جامعه به حاشیه رانده میشوند.
وی با اشاره به پدیده «مالیسازی زندگی» تصریح کرد: سرمایهداری تلاش میکند همه ابعاد زندگی، حتی احساسات، روابط خانوادگی، اوقات فراغت و آینده شغلی افراد را با معیار سود و منفعت اقتصادی تعریف کند. این نگرش، بهتدریج نگاه نسل جوان را نسبت به مفهوم موفقیت تغییر داده و ارزشهای انسانی را تحت تأثیر قرار میدهد.
وظیفهمند همچنین درباره ترویج «ریسکپذیری کاذب» در میان جوانان هشدار داد و گفت: در سالهای اخیر، برخی جریانهای رسانهای و فضای مجازی با تبلیغ ثروتهای یکشبه و سودهای نجومی، این تصور را ایجاد کردهاند که مسیر موفقیت از فعالیتهای مالی پرریسک میگذرد. در نتیجه، برخی جوانان تحصیل، مهارتآموزی یا اشتغال پایدار را رها کرده و با امید کسب سودهای سریع، سرمایه خود را وارد بازارهای پرنوسان میکنند که در بسیاری از موارد، نتیجهای جز زیانهای مالی و آسیبهای روحی به دنبال ندارد.
وی با نقل این جمله که «سرمایهداری اگر بتواند هوا را هم بستهبندی کند، میفروشد»، خاطرنشان کرد: این جمله بهخوبی نشان میدهد که نظام سرمایهداری برای کسب سود، هیچ مرزی نمیشناسد و حتی نیازها، احساسات و آرزوهای انسان را نیز به کالایی قابل خرید و فروش تبدیل میکند.
این روانشناس نقش خانواده را در مقابله با این روند بسیار مهم دانست و تأکید کرد: والدین باید با فرزندان خود درباره محتوای رسانهای گفتوگو کنند، قدرت تحلیل و تفکر انتقادی را در آنان افزایش دهند، ارزش واقعی انسان را در «بودن» و رشد شخصیت جستوجو کنند، نه در «داشتن» و نمایش داراییها. همچنین آموزش سواد مالی صحیح، آشنایی با سرمایهگذاری آگاهانه و پرهیز از تصمیمهای هیجانی، از مهمترین مهارتهایی است که باید از سنین نوجوانی به نسل جدید آموزش داده شود.
وی در پایان تأکید کرد: اگر خانوادهها و نظام آموزشی نسبت به این تغییرات فرهنگی و اقتصادی هوشیار نباشند، الگوهای ساختگی و تحمیلشده بهتدریج جای هویت اصیل، ارزشهای اخلاقی و سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی را در میان نسل آینده خواهد گرفت.
فرزانه احراری _ تیتر۱
انتهای خبر/
