به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، هفته وحدت، فرصتی برای یادآوری یکی از مهم‌ترین نیازهای جامعه اسلامی؛ یعنی تقویت همدلی و نزدیک‌تر شدن دل‌ها در سایه تعالیم پیامبر اکرم(ص) است. میلاد پیامبر رحمت(ص)، بار دیگر اهمیت همبستگی، برادری و همدلی میان مسلمانان را به یاد می‌آورد؛ مفاهیمی که در شرایط امروز، بیش از گذشته اهمیت خود را نشان می‌دهند.
وحدت را نمی‌توان صرفاً به معنای حضور در کنار یکدیگر دانست؛ بلکه حقیقت آن در همراهی، پذیرش تفاوت‌ها، شنیدن صدای یکدیگر و ایستادگی مشترک در برابر دشواری‌ها معنا پیدا می‌کند. جامعه‌ای که بر پایه چنین رویکردی شکل بگیرد، می‌تواند از تفاوت‌های موجود به عنوان فرصتی برای تعامل، شناخت متقابل و تقویت سرمایه اجتماعی بهره بگیرد.
هفته وحدت از همین منظر، تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ بلکه یادآوری ضرورت حفظ پیوندهای اجتماعی و تقویت روحیه همدلی است؛ مسیری که می‌تواند جامعه را به سوی انسجام بیشتر و هم‌افزایی در مسیر اهداف مشترک هدایت کند.
وحدت ملت ایران، مهم‌ترین مؤلفه قدرت نظام است
مهدی شاهوردی، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان فردیس، در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به اهمیت هفته وحدت و جایگاه همبستگی ملی و اسلامی اظهار کرد: وحدت همواره یکی از اصول اساسی در حفظ اقتدار و انسجام جامعه اسلامی بوده و در شرایط امروز، اهمیت آن برای کشور بیش از گذشته احساس می‌شود.
وی ادامه داد: آنچه موجب نگرانی و هراس دشمنان از ملت ایران شده، تنها توانمندی‌های نظامی و ظرفیت‌های اقتصادی کشور نیست، بلکه مهم‌تر از همه، سرمایه اجتماعی و وحدتی است که مردم در مقاطع مختلف از خود نشان داده‌اند.
شاهوردی با بیان اینکه دشمن در سال‌های گذشته از روش‌های مختلف برای تضعیف جمهوری اسلامی استفاده کرده است، گفت: هنگامی که دشمن در عرصه جنگ سخت نتوانست به اهداف خود دست پیدا کند، رویکرد خود را تغییر داد و جنگ نرم و جنگ روایت‌ها را در دستور کار قرار داد؛ جنگی که هدف اصلی آن تأثیرگذاری بر افکار عمومی، ایجاد بدبینی و افزایش فاصله میان مردم و مسئولان و همچنین ایجاد شکاف در میان اقشار مختلف جامعه است.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی فردیس ادامه داد: در جنگ روایت‌ها، دشمن تلاش می‌کند واقعیت‌ها را تحریف کند، نقاط اختلاف را برجسته نشان دهد و میان مردم، جریان‌های اجتماعی و گروه‌های مختلف فاصله ایجاد کند. در چنین شرایطی، هوشیاری در برابر روایت‌های نادرست و حفظ انسجام اجتماعی، وظیفه‌ای همگانی است.
وی تأکید کرد: همه ما باید بدانیم که وحدت به معنای نادیده گرفتن تفاوت‌ها نیست؛ بلکه به این معناست که با وجود تفاوت دیدگاه‌ها، بر منافع و آرمان‌های مشترک ملت ایران پایبند بمانیم.
شاهوردی در پایان تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به گفتگو، همدلی و انسجام نیاز داریم و حفظ وحدت مردم، مهم‌ترین سد در برابر توطئه‌هایی است که با هدف تضعیف کشور دنبال می‌شود. هفته وحدت نیز فرصت مناسبی است تا این پیام را دوباره مرور کنیم و برای تقویت همبستگی ملی و اسلامی گام برداریم.
پیام هفته وحدت؛ اختلاف‌ها را کنار بگذاریم، بر مشترکات بایستیم
حجت‌الاسلام علی ارجمند عین‌الدین، مدرس حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرنگار ما با بیان اینکه هفته وحدت از ۱۲ ربیع‌الاول، سالروز میلاد پیامبر اکرم(ص) بنابر روایات اهل سنت، تا ۱۷ ربیع‌الاول، سالروز میلاد آن حضرت بر اساس روایات شیعه، امتداد دارد، اظهار کرد: این عنوان در سال ۱۳۶۰ به ابتکار امام خمینی(ره) مطرح شد تا زمینه‌ای برای تقویت وحدت میان مسلمانان فراهم شود.
وی با اشاره به شیوه ارتباط امام خمینی(ره) با جامعه افزود: امام راحل در دوران فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی خود، متناسب با مخاطبان، از سه رویکرد انسانی، اسلامی و شیعی بهره می‌گرفت که هر یک بیانگر بخشی از منظومه فکری ایشان بود.
این مدرس حوزه و دانشگاه در تشریح رویکرد نخست گفت: در ادبیات انسانی امام خمینی(ره)، مرزهای دینی و مذهبی مخاطب تعیین‌کننده نبود و ایشان از حقوق مستضعفان، آزادی‌خواهان و ملت‌هایی که برای استقلال خود تلاش می‌کردند، سخن می‌گفت.
ارجمند عین‌الدین ادامه داد: در نگاه امام خمینی(ره)، حمایت از مستضعفان و مبارزه با سلطه و استعمار، محدود به یک ملت یا مذهب نبود و همین نگاه موجب شد اندیشه‌های ایشان در میان شماری از آزاداندیشان و جریان‌های استقلال‌طلب در نقاط مختلف جهان مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به دومین رویکرد فکری امام خمینی(ره) تصریح کرد: در ادبیات اسلامی، امام راحل همه مسلمانان، فارغ از شیعه یا سنی بودن، را به تکیه بر مشترکات دینی و قرآنی و حفظ انسجام امت اسلامی دعوت می‌کردند.
این مدرس حوزه و دانشگاه، نامگذاری روز جهانی قدس و هفته وحدت و همچنین تأکید امام خمینی(ره) بر وحدت مسلمانان را از جلوه‌های این نگاه دانست و گفت: مسئله فلسطین نیز در همین چارچوب مورد توجه امام قرار داشت و ایشان دفاع از ملت فلسطین را موضوعی فراتر از مرزبندی‌های مذهبی می‌دانستند.
ارجمند عین‌الدین در ادامه به رویکرد شیعی امام خمینی(ره) اشاره کرد و افزود: امام به عنوان یک مرجع تقلید و فقیهی جامع‌الشرایط، مبارزه با استبداد و سلطه طاغوت را وظیفه‌ای دینی می‌دانست و بر ضرورت حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و جلوگیری از انحراف آن تأکید داشت.
وی با بیان اینکه اندیشه امام خمینی(ره) در تحولات منطقه‌ای نیز آثار خود را نشان داده است، اظهار کرد: شکل‌گیری جریان‌های مقاومت در منطقه و ایستادگی ملت‌های مختلف در برابر اشغالگری و سلطه‌طلبی را می‌توان در امتداد گفتمان مقاومت و استقلال‌خواهی امام خمینی(ره) مورد بررسی قرار داد.
این مدرس حوزه و دانشگاه همچنین با اشاره به افزایش جمعیت مسلمانان جهان تصریح کرد: امروز جامعه اسلامی جمعیتی بسیار گسترده دارد و مسلمانان در نقاط مختلف جهان حضور دارند؛ بنابراین تقویت وحدت و پرهیز از اختلافات، بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.
ارجمند عین‌الدین در پایان، هفته وحدت را به همه مسلمانان، اعم از شیعه و سنی، تبریک گفت و اظهار کرد: امیدواریم با تکیه بر آموزه‌های پیامبر اکرم(ص)، زمینه گسترش محبت، برادری و همدلی در میان مسلمانان بیش از پیش فراهم شود و جامعه اسلامی از برکات و شفاعت نبی اعظم(ص) بهره‌مند شود.
سواد رسانه پادزهر شایعات تفرقه‌افکن است
حیدر دانش‌مهر، ماموستای محمدشهر کرج نیز در گفتگو با خبرنگار ما اظهار کرد: هفته وحدت را نباید تنها یک مناسبت تقویمی یا شعاری دانست؛ این هفته فرصتی برای بازخوانی یکی از ضروری‌ترین نیازهای جامعه اسلامی، یعنی حفظ انسجام اجتماعی و دینی در کنار پذیرش تفاوت‌های فکری و مذهبی‌است.
وی با اشاره به اینکه وحدت اسلامی در ایران، صرفاً یک مفهوم نظری نیست؛ بلکه ریشه در واقعیت‌های تاریخی و اجتماعی کشور دارد، افزود: ایران سرزمینی با تنوع قومی و مذهبی است که پیروان مذاهب مختلف اسلامی، به‌ویژه شیعه و اهل‌سنت، سال‌ها در بسیاری از شهر‌ها و مناطق در کنار یکدیگر زندگی کرده‌اند؛ همسایه، همکار و شریک در شادی‌ها، غم‌ها و مسائل اجتماعی بوده‌اند.
ماموستای محمدشهر این همزیستی را سرمایه‌ای ارزشمند دانست که باید بیش از گذشته دیده شود و اظهار داشت: در بسیاری از مناطق کشور، واقعیت زندگی مردم بسیار متفاوت از تصویری است که گاه از اختلاف‌های مذهبی در برخی رسانه‌ها و فضای مجازی ساخته می‌شود.
دانش‌مهر تصریح کرد: مردم در کنار هم زندگی می‌کنند، دادوستد دارند، در مناسبت‌های مختلف مشارکت می‌کنند و برای پیشرفت و آبادانی محل زندگی خود همدل هستند.
وی ادامه داد: وحدت زمانی معنا پیدا می‌کند که از سطح سخنرانی و شعار خارج شود و در رفتار اجتماعی، فعالیت فرهنگی، گفت‌وگو‌های علمی و همکاری‌های مردمی نمود داشته باشد، دانشگاه مذاهب اسلامی نمونه‌ای روشن از این نگاه است؛ نهادی که با هدف شناخت علمی مذاهب و نزدیک‌تر شدن پیروان آن‌ها از مسیر علم، گفت‌وگو و تعامل شکل گرفته است.
دانش‌مهر تأکید کرد: حضور دانشجویان مذاهب مختلف در یک محیط علمی، تجربه‌ای عملی از گفت‌وگوی بین‌مذهبی و تقریب محسوب می‌شود، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نیز در سال‌های گذشته تلاش کرده است تا زمینه گفت‌وگو، شناخت متقابل و همکاری میان علما و‌اندیشمندان مذاهب اسلامی را فراهم کند.
وی با اشاره به اینکه چنین نهاد‌هایی نشان می‌دهند وحدت فقط یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه می‌تواند در دانشگاه، پژوهش، نشست‌های علمی، فعالیت‌های فرهنگی و همکاری‌های اجتماعی تحقق یابد، گفت: در کنار نهاد‌ها، شخصیت‌های اثرگذار نیز نقش مهمی در گسترش فرهنگ تقریب داشته‌اند.
دانش‌مهر افزود: علمایی که به جای تحریک احساسات مذهبی، بر مشترکات امت اسلامی تأکید کرده‌اند، در حقیقت پل ارتباطی میان جوامع مختلف بوده‌اند. آیت‌الله بروجردی، شیخ محمود شلتوت و شهید شیخ محمدتقی قمی از جمله چهره‌هایی هستند که در مسیر گفت‌وگو و تعامل علمی میان مذاهب اسلامی نقش‌آفرینی کرده‌اند.
وی تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین نکات در بحث وحدت این است که اختلاف‌نظر را با اختلاف‌افکنی و دشمنی اشتباه نگیریم، در طول تاریخ اسلام، مذاهب مختلف در موضوعات فقهی، کلامی و علمی دیدگاه‌های متفاوتی داشته‌اند و این تفاوت‌ها بخشی از تاریخ علمی مسلمانان است اما اختلاف علمی نباید به توهین، تحقیر، نفرت‌پراکنی و تحریک مردم علیه یکدیگر تبدیل شود.
ماموستای محمدشهر کرج گفت: ممکن است یک عالم شیعه و یک عالم اهل‌سنت در موضوعی فقهی نظر متفاوتی داشته باشند؛ این مسأله می‌تواند در فضایی علمی و محترمانه مطرح شود، اما نباید دستاویزی برای تخریب مقدسات یا خدشه وارد کردن به آرامش جامعه باشد.
وی افزود: جامعه قدرتمند، جامعه‌ای نیست که در آن هیچ اختلافی وجود نداشته باشد؛ بلکه جامعه‌ای است که بتواند اختلاف‌های خود را با عقلانیت، احترام و گفت‌وگو مدیریت کند. فرهنگ گفت‌وگو باید جایگزین فرهنگ حذف شود و شناخت متقابل، جای قضاوت‌های عجولانه را بگیرد.
دانش‌مهر یکی از مهم‌ترین تهدید‌ها برای وحدت را گسترش شایعه و اطلاعات نادرست در فضای مجازی دانست و اظهار داشت: یک تصویر قدیمی، یک ویدئوی تقطیع‌شده یا خبری جعلی با عنوان مذهبی می‌تواند احساسات مردم را تحریک کند و زمینه سوءتفاهم و تنش را به وجود آورد.
وی تصریح کرد: در چنین شرایطی، وظیفه رسانه‌ها و مردم تنها انتقال خبر نیست؛ بلکه باید راستی‌آزمایی به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود. به‌ویژه زمانی که خبری علیه یک مذهب، قوم یا گروه اجتماعی منتشر می‌شود، حساسیت نسبت به صحت آن باید بیشتر باشد.
ماموستای محمدشهر کرج با اشاره به فَتَبَیَّنُوا در قرآن کریم به معنای اینکه پیش از پذیرش و انتشار یک خبر، درباره آن تحقیق کنید، گفت: مبارزه با شایعه، در واقع بخشی از مبارزه با تفرقه است؛ چراکه گاهی تنها یک بازنشر ناآگاهانه می‌تواند زمینه ایجاد تنش و سوءبرداشت در جامعه را فراهم کند. سواد رسانه‌ای امروز، یکی از ابزار‌های مهم حفظ آرامش، همبستگی و امنیت اجتماعی است.
وی با اشاره به اینکه رسانه‌ها در هفته وحدت می‌توانند به جای بازتولید محتوا‌های کلیشه‌ای، الگو‌های واقعی همزیستی و همکاری را در شهر‌ها و محله‌ها معرفی کنند، افزود: روایت زندگی مشترک مردم، همکاری‌های اجتماعی، فعالیت‌های فرهنگی، کمک‌رسانی‌های مردمی و گفت‌وگو‌های سازنده میان افراد و گروه‌ها، می‌تواند اعتماد اجتماعی را تقویت کند.
ماموستای محمدشهر کرج اظهار داشت: ائمه جماعات، مدارس دینی، دانشگاه‌ها، فعالان فرهنگی، رسانه‌ها و گروه‌های مردمی نیز می‌توانند در سطح محلی نقش مؤثری در گسترش این فرهنگ ایفا کنند. وحدت از همین نقطه آغاز می‌شود؛ از احترام در گفتار، انصاف در قضاوت، دقت در انتشار خبر و همدلی در رفتار اجتماعی.
وی در خاتمه تصریح کرد: وحدت اسلامی به معنای یکسان شدن مذاهب و کنار گذاشتن عقاید نیست. هر مذهب می‌تواند مبانی فکری و فقهی خود را داشته باشد و از آن دفاع علمی کند؛ اما دفاع از عقیده با توهین به باور‌های دیگران تفاوت دارد، وحدت یعنی شیعه، شیعه بماند و سنی، سنی بماند؛ اما هیچ‌کدام دیگری را دشمن خود نداند.
الهه ملاحسینی، گلاویژ اصحابی _ تیتر۱
انتهای خبر/
