کودکان حصارک، نیازمند حمایت و امنیت روانی

سیده مرضیه معصومی، در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، به مناسبت فرارسیدن هفته ملی کودک، درباره ابعاد روانی، اجتماعی و تربیتی این هفته و نیازهای اساسی کودکان امروز اظهار کرد: هفته کودک فرصت مغتنمی برای توجه ویژه به حقوق و نیازهای کودکان است، اما متأسفانه در برخی موارد به یک مناسبت نمادین تبدیل شده است. اگر این هفته باعث شود والدین، مسئولان و جامعه بیشتر به مسائل کودکان توجه کنند، بسیار ارزشمند است. اما نباید فراموش کنیم که کودک فقط در یک هفته نیازمند توجه نیست؛ بلکه در تمام طول سال باید حقوق او محترم شمرده شود. این موضوع درباره کودکان حصارک بالا نیز صدق می‌کند؛ آن‌ها نیز باید در تمام سال دیده شوند، نه فقط در هفته کودک.

این روانشناس و مددکار اجتماعی با اشاره به مهم‌ترین خلأهای حمایتی در حوزه کودکان تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین خلأها، نبود سازوکارهای اجرایی قوی برای حمایت از کودکانی است که در خانواده‌های پرخطر زندگی می‌کنند. قوانین خوبی وجود دارد، اما در مرحله اجرا با مشکل مواجه می‌شویم. مددکاران اجتماعی و روانشناسان باید در فرآیندهای قانونی و قضایی مربوط به کودکان نقش پررنگ‌تری داشته باشند. همچنین نظارت بر مهدکودک‌ها و مراکز نگهداری کودکان باید جدی‌تر گرفته شود. در محله‌هایی مانند حصارک بالا که بافت جمعیتی و شرایط اقتصادی خاصی دارد، این خلأها بیشتر به چشم می‌آید.

چرا کودکان امروز با وجود امکانات بیشتر، شاد نیستند؟

وی با اشاره به کاهش احساس امنیت و شادی در میان کودکان امروز گفت: چون نیازهای عاطفی و روانی آن‌ها نادیده گرفته می‌شود. امکانات مادی جایگزین حضور عاطفی والدین نمی‌شود. کودکان امروز در فضای پرشتاب و پرفشار بزرگ می‌شوند؛ کلاس‌های متعدد، انتظارات بالا و رقابت‌های ناسالم باعث شده کودکی کردن را تجربه نکنند. ما باید به کودکان اجازه دهیم کودک باشند. این مسئله در حصارک بالا نیز با توجه به شرایط زندگی شهری و دغدغه‌های معیشتی خانواده‌ها، نمود بیشتری دارد.

این روانشناس با تأکید بر نقش بازی در رشد کودک اظهار کرد: بازی زبان کودک است. از طریق بازی، کودک احساساتش را بیان می‌کند، مهارت‌های اجتماعی را یاد می‌گیرد و خلاقیتش شکوفا می‌شود. متأسفانه امروزه فضای مجازی و بازی‌های دیجیتال جای بازی‌های گروهی و فیزیکی را گرفته‌اند که این مسئله می‌تواند به انزوای اجتماعی و کاهش مهارت‌های ارتباطی منجر شود. در محله‌هایی مثل حصارک بالا، کمبود فضای بازی ایمن و مناسب برای کودکان نیز مزید بر علت شده است.

فضای مجازی؛ تیغی دولبه برای کودکان

معصومی در ارزیابی تأثیر فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی بر روان کودکان بیان کرد: فضای مجازی مانند تیغی دولبه است. از یک سو دسترسی کودکان به آموزش و سرگرمی را آسان‌تر کرده، اما از سوی دیگر آن‌ها را در معرض محتوای نامناسب، مقایسه‌های ناسالم و اضطراب قرار داده است. کودکانی که ساعت‌های طولانی در فضای مجازی می‌گذرانند، بیشتر در معرض کمبود تمرکز، پرخاشگری و انزوای اجتماعی هستند. نظارت والدین باید همراه با آموزش باشد، نه صرفاً منع کردن.

وی با اشاره به نشانه‌های کودک‌آزاری یا غفلت از کودک تصریح کرد: نشانه‌ها هم می‌توانند جسمی باشند و هم رفتاری. کبودی‌های مکرر، ترس از والدین یا بزرگسالان، گوشه‌گیری، افت تحصیلی ناگهانی، شب‌ادراری، پرخاشگری یا سکوت بیش از حد از جمله هشدارهایی است که باید جدی گرفته شود. متأسفانه بسیاری از این موارد در سکوت باقی می‌ماند چون کودکان توانایی بیان یا کسی را برای شنیدن ندارند. آگاهی عمومی و گزارش‌دهی به موقع می‌تواند جان یک کودک را نجات دهد. این آگاهی در محلاتی مانند حصارک بالا که شبکه‌های اجتماعی محلی قوی‌تری وجود دارد، می‌تواند سریع‌تر منتقل شود.

بزرگ‌ترین چالش کودکان در حصارک بالا

این کارشناس مسائل اجتماعی با اشاره به بزرگ‌ترین چالش کودکان در جامعه امروز گفت: بزرگ‌ترین چالش، بی‌توجهی به کودکان در معرض آسیب است. کودکانی که در خانواده‌های پرتنش، فقیر یا ناسالم زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض خطر هستند. متأسفانه سیستم حمایتی ما هنوز نتوانسته به طور کامل از این کودکان محافظت کند. نیاز به آموزش والدین، تقویت مراکز مشاوره و ایجاد شبکه‌های حمایتی قوی‌تر داریم. کودکان حصارک بالا نیز از این قاعده مستثنا نیستند و نیازمند توجه ویژه نهادهای حمایتی و اجتماعی هستند.

معصومی در پایان با توصیه به والدین خاطرنشان کرد: به والدین توصیه می‌کنم وقت بگذارند. زمان با کیفیت، مهم‌تر از هدیه‌های گران‌قیمت است. با کودک خود بازی کنند، به حرف‌هایش گوش دهند، او را در آغوش بگیرند و احساس امنیت را در او تقویت کنند. همچنین از تنبیه بدنی و سرزنش پرهیز کنند؛ این رفتارها فقط به شخصیت کودک آسیب می‌زند. این توصیه‌ها برای والدین حصارک بالا نیز با توجه به فشارهای اقتصادی و اجتماعی موجود، اهمیت دوچندان دارد.

وی تأکید کرد: هفته کودک، فرصتی برای یادآوری این حقیقت است که کودکان سرمایه‌های آینده هستند و باید امروز برای آن‌ها سرمایه‌گذاری کنیم. کودکان حصارک بالا نیز بخشی از همین سرمایه آینده هستند و نباید صدایشان شنیده‌نشده باقی بماند.

سولماز امیدی _ تیتر۱

انتهای خبر/