۲۵ هزار شیء تاریخی البرز در بیخانمانی
معاون میراث فرهنگی البرز گفت: البرز با داشتن ۲۵ هزار قطعه شیء تاریخی، گنجینهای ارزشمند را در اختیار دارد که به دلیل «نبود موزه» در استان، همچنان پشت درهای بسته مخازن حبس شدهاند.

استان البرز که پس از سالها قرار گرفتن در ذیل تقسیمات کشوری تهران، اکنون بیش از یک دهه از استقلال آن میگذرد، در حوزه میراث فرهنگی مسیر پرشتابی را طی کرده است.
شهباز محمودی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر ۱»، به تشریح اقدامات این ادارهکل در حوزههای مرمت، حفاظت از اشیای تاریخی، موزهداری و چالشهای حفاریهای غیرمجاز پرداخت.
وی در خصوص وضعیت فعلی میراث فرهنگی استان البرز پس از سالها بلاتکلیفی بودجهای در دوران الحاق به تهران، خاطرنشان کرد که استان البرز به عنوان جوانترین استان کشور، پیش از استقلال به عنوان بخشی از شهرستانهای تهران محسوب میشد و به همین دلیل تخصیص اعتبارات در آن چشمگیر نبود. اما خوشبختانه پس از استقلال، با پیگیری استانداران محترم و مدیران کل وقت، شاهد تحولات خوبی بودهایم. وی افزود که در کل استان ۴۵۶ بنا، محوطه و اثر شناختهشده وجود دارد که ۳۵۲ مورد آن ثبت ملی و یک اثر نیز ثبت جهانی شده است و سال ۱۴۰۳ را میتوان سال «کارگاههای مرمتی» دانست.
محمودی با اشاره به تمرکز عملیاتهای مرمتی در شهرستانهای مختلف، اعلام کرد که در اشتهارد، مرمت امامزاده سلیمان و مسجد جامع را همزمان پیش بردهاند. در نظرآباد و محوطه فاخر «ازبکی» نیز اقدامات زیرساختی از جمله تکمیل سرویسهای بهداشتی، نمازخانه و نورپردازی محوطه ۱۲ هکتاری انجام شده و در حال حاضر نصب برجهای نوری دوم برای تکمیل روشنایی محوطه در جریان است.
وی همچنین از فعالیتها در طالقان خبر داد و گفت که برای منزل دکتر مصدق مطالعات اولیه انجام شده و رایزنی با نوادگان ایشان برای مرمت در حال انجام است. علاوه بر این، خانه آیتالله طالقانی با اعتباری بالغ بر ۲.۵ میلیارد تومان به پروژهای برای ایجاد «خانه-موزه» تبدیل شده که هماکنون پیمانکار در آن مشغول به کار است.
در خصوص وضعیت پل تاریخی خاتون، محمودی یادآور شد که این بنای ارزشمند در اواخر دهه ۹۰ دچار آسیبهای جدی در عرشه شد و در سال ۱۴۰۱ نیز با وجود قراردادهای کوچک و ناکافی، کار به نتیجه نرسید. اما با حمایت ویژه استاندار، پروژه به صورت ترک تشریفات به یکی از استادکاران برجسته کشور، آقای شیردل، سپرده شد که این پروژه با ۱۱.۵ میلیارد تومان هزینه و به اصولیترین شیوه ممکن مرمت گردید. وی همچنین اعلام کرد که با شهرداری کرج برای تبدیل این پل به بخشی از یک محور گردشگری (از قلعه صمصام تا کاخ سلیمانیه) تفاهم شده است تا با نورپردازی و ایجاد فضای سبز، آن را به محیطی تفریحی برای مردم تبدیل کند.
شهباز محمودی در ادامه به ضرورت نگهداری از ۲۵ هزار شیء تاریخی البرز اشاره کرد و گفت که برخلاف سالهای گذشته که جای مناسبی برای نگهداری اشیا وجود نداشت و بسیاری از آنها به موزه ملی فرستاده میشدند، اکنون با ۳ میلیارد تومان اعتبار، یکی از بهترین مخازن استاندارد کشور را تکمیل کردهاند. وی تأکید کرد که این مخزن، برخلاف موزه، محلی امن برای نگهداری ۲۵ هزار شیئی است که از حفاریهای غیرمجاز و کاوشها به دست آمدهاند و امسال نیز با تجهیز آن به سیستمهای پیشرفته اعلام و اطفای حریق، تلاش میشود این اشیا از موزه ملی به استان بازگردانده شوند.
وی در خصوص برنامه ایجاد «موزه بزرگ البرز» نیز توضیح داد که پیشنهاد مربوط به «کلاه فرنگی» جهاد کشاورزی به دلیل مشکلات مالکیتی محقق نشد، اما دو تفاهمنامه جدید برای ایجاد «موزه صنعتی قند و شکر» با کارخانه قند و همچنین احداث «موزه آب و خاک» با شرکت آب و خاک کشور بسته شده است که میتواند فضای مناسبی برای نمایش آثار تاریخی استان باشد. همچنین در طالقان نیز «موزه روستایی» با تکیه بر مشارکت مردم در حال تکمیل است.
محمودی در پاسخ به چالشهای مربوط به حفاریهای غیرمجاز، اعلام کرد که باور غلط وجود «گنج» در تپههای تاریخی، مردم را به این سمت میکشاند که این یک تصور کاملاً اشتباه است. وی بزرگترین چالش را تعیین عرصه، حریم و سپس تملک پلاکهای خصوصی دانست و نمونه تپه مردآباد را ذکر کرد که از ۶۴ پلاک شخصی، تنها ۴ پلاک تملک شده است. با این حال، ۲۶ نفر به یگان حفاظت استان اضافه شدهاند و وی از رسانهها و همکاران در تیتر ۱ خواست تا در زمینه فرهنگسازی برای جلوگیری از این تخریبها کمک کنند.
وی در خاتمه درباره حوزه آثار ناملموس، گفت: تاکنون ۵۸ اثر ناملموس، از تعزیه برغان و قفلسازی سنتی گرفته تا آش ترش و مراسمهای خاص طالقان را ثبت کردهاند. همچنین در حوزه برندینگ سوغات، در حال کار بر روی یک نوع شیرینی خاص البرزی هستند که نام آن در مرحله نهایی است و از مردم دعوت کرد تا هر آیین، لباس یا غذای محلی مختص استان البرز را جهت ثبت و برندسازی به آنها معرفی کنند.
گلاویژ اصحابی _ تیتر۱
انتهای خبر/



