کودکان در تله دیجیتال

زهرا اسحاقی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری «تیتر۱»؛ در سال‌های اخیر، کاهش سن استفاده از ابزارهای دیجیتال باعث شده کودکان پیش از تکامل مهارت‌های شناختی و اجتماعی، در معرض حجم گسترده‌ای از اطلاعات و محرک‌های آنلاین قرار بگیرند. این شرایط، در صورت نبود هدایت صحیح، می‌تواند به بروز مشکلاتی مانند کاهش تمرکز، وابستگی رفتاری، اختلال در خواب و ضعف در مهارت‌های ارتباطی منجر شود.

این کارشناس روانشناسی تصریح کرد: مغز کودک در حال رشد، توانایی محدودی در پالایش اطلاعات و کنترل هیجانات دارد. به همین دلیل، مواجهه بدون چارچوب با فضای مجازی می‌تواند کارکردهای اجرایی مانند توجه، برنامه‌ریزی و کنترل تکانه را تحت تأثیر قرار دهد.

وی با تاکید بر لزوم استفاده از رویکردهای مبتنی بر روانشناسی رشد چند راهکار کلیدی را برای والدین پیشنهاد کرد؛ نخست تعیین زمان‌بندی مشخص و متناسب با سن کودک برای استفاده از صفحه‌نمایش‌ها است تا از شکل‌گیری الگوهای مصرف افراطی جلوگیری شود. دوم، حضور فعال والدین در کنار کودک هنگام استفاده از فضای مجازی و گفتگو درباره محتوای مشاهده‌شده، که به افزایش درک و سواد رسانه‌ای کودک کمک می‌کند.

اسحاقی افزود: از سوی دیگر، آموزش مهارت‌های خودتنظیمی مانند مدیریت هیجان، تأخیر در ارضای خواسته‌ها و برنامه‌ریزی، نقش مهمی در کاهش وابستگی به فضای مجازی دارد. استفاده از ابزارهای کنترل والدین برای مدیریت محتوا و زمان نیز به‌عنوان یک راهکار کمکی توصیه می‌شود، هرچند متخصصان تأکید دارند که این ابزارها نباید جایگزین تعامل مستقیم والد و کودک شوند.

این کارشناس روانشناسی همچنین به نقش الگوی رفتاری والدین اشاره کرد و گفت: کودکان بیش از آنکه از توصیه‌ها تأثیر بپذیرند، از رفتار والدین الگوبرداری می‌کنند. ایجاد زمان‌های بدون استفاده از تلفن همراه در خانواده و تقویت فعالیت‌های جایگزین مانند بازی‌های فیزیکی، کتاب‌خوانی و تعاملات اجتماعی، می‌تواند به شکل‌گیری عادات سالم کمک کند.

به گفته وی، هدف از مدیریت فضای مجازی، حذف آن از زندگی کودک نیست، بلکه ایجاد تعادل و آموزش استفاده آگاهانه است؛ رویکردی که در صورت اجرای صحیح، می‌تواند فضای دیجیتال را به ابزاری مؤثر برای یادگیری، خلاقیت و رشد شناختی کودکان تبدیل کند.

هانیه ربیعی _ تیتر۱

انتهای خبر/