خشم و عصبانیت بخشی طبیعی از دوران کودکی است، اما نوع واکنش والدین میتواند تعیین کند این احساس به یک مهارت قابل مدیریت تبدیل شود یا به رفتاری ماندگار و آسیبزا.
زهرا اسحاقی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با اشاره به اینکه خشم یکی از احساسات طبیعی انسان است، اظهار کرد: کودکان نیز مانند بزرگسالان احساس خشم، ناراحتی، ترس و ناامیدی را تجربه میکنند، اما به دلیل اینکه هنوز مهارت کافی برای شناخت و بیان احساسات خود ندارند، ممکن است این احساسات را به شکل گریه، فریاد، لجبازی یا پرخاشگری نشان دهند.
این کارشناس روانشناسی افزود: گاهی کودک از چیزی ناراحت است اما نمیتواند دلیل ناراحتی خود را بیان کند؛ در چنین شرایطی، رفتارهایی مانند عصبانیت یا پرخاشگری ممکن است در واقع راهی برای نشان دادن یک نیاز یا احساس برآورده نشده باشد.
وی با تأکید بر نقش مهم والدین در مدیریت خشم کودکان گفت: نخستین قدم این است که والدین هنگام عصبانیت فرزند خود آرامششان را حفظ کنند. واکنشهای تند، فریاد زدن، تهدید کردن و تنبیه ممکن است در کوتاهمدت کودک را ساکت کند، اما الزاماً به او یاد نمیدهد که چگونه احساس خشم خود را مدیریت کند.
اسحاقی ادامه داد: والدین باید به کودک کمک کنند احساس خود را بشناسد و برای آن نام بگذارد. جملاتی مانند «میفهمم عصبانی هستی» یا «میدانم از این اتفاق ناراحت شدی» میتواند به کودک نشان دهد که احساساتش دیده و درک میشود؛ البته در کنار پذیرش احساس، باید مرزهای رفتاری نیز مشخص باشد و کودک بداند که آسیب زدن به خود، دیگران یا وسایل قابل قبول نیست.
این کارشناس روانشناسی یکی دیگر از نکات مهم را پرهیز از برآورده کردن خواسته کودک در زمان پرخاشگری عنوان کرد و افزود: اگر کودک یاد بگیرد که با فریاد، گریه یا رفتار پرخاشگرانه میتواند به خواسته خود برسد، احتمال تکرار این رفتار افزایش پیدا میکند. والدین باید ضمن حفظ محبت و همدلی، با آرامش و ثبات رفتار کنند.
وی همچنین بر اهمیت الگوبرداری کودکان از والدین تأکید کرد و گفت: کودکان بسیاری از شیوههای رفتاری خود را از محیط خانواده یاد میگیرند. بنابراین والدینی که میخواهند فرزندشان خشم خود را به شکل سالم کنترل کند، ابتدا باید الگوی مناسبی در مدیریت عصبانیت و اختلافات باشند.
اسحاقی در ادامه، خواب کافی، تغذیه مناسب، بازی و فعالیت بدنی، کاهش فشارهای محیطی و اختصاص زمان کافی برای گفتوگو با کودک را از عوامل مؤثر در کاهش تنشهای رفتاری دانست و خاطرنشان کرد: کودک نیاز دارد بداند که میتواند درباره ناراحتیهایش با والدین صحبت کند و بدون ترس از سرزنش، احساسات خود را بیان کند.
وی در پایان تأکید کرد: خشم را نباید صرفاً یک رفتار بد دانست؛ بلکه باید آن را احساسی دانست که کودک نیاز دارد شیوه درست مدیریت آن را یاد بگیرد. اگر عصبانیت و پرخاشگری کودک شدید، مکرر یا خارج از کنترل باشد و در روابط خانوادگی، اجتماعی یا روند زندگی روزمره او اختلال ایجاد کند، بهتر است والدین برای بررسی دقیقتر از یک متخصص روانشناسی کمک بگیرند.
هانیه ربیعی _ تیتر۱
امتهای خبر/
