به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، در حالی که عصر دیجیتال بسیاری از مناسبات سنتی را به حاشیه رانده، اما قفسه‌های کتاب همچنان جایگاه بی بدیل خود را در میان دوستداران مطالعه حفظ کرده‌اند.
مرضیه مرادیان، مسئول کتابخانه «علامه حلی» کرج که با قدمتی دیرینه از سال ۱۳۷۲ میزبان علاقه‌مندان به دانایی است، در گفتگو با خبرنگار «تیتر۱»، از چالش‌ها، تغییر ذائقه مطالعاتی نسل جدید و نقش کتابخانه‌ها در تبدیل شدن به پایگاه‌های فرهنگی – اجتماعی سخن می‌گوید.
سرانه مطالعه کم نشده، فقط ذائقه تغییر کرده است
مرادیان با تأکید بر اینکه فضای مجازی نتوانسته جایگزین حس و حال مطالعه کتاب فیزیکی شود، می‌گوید: بسیاری از اعضای کتابخانه تجربه خود را از خواندن فایل‌های PDF بیان می‌کنند؛ اینکه باعث خستگی چشم و سردرد می‌شود و آن آرامش ناشی از ورق زدن کتاب را ندارد. اگرچه کتاب‌های صوتی در میان کسانی که همزمان مشغول کار هستند طرفداران خاص خود را دارد، اما در مجموع، سرانه مطالعه اعضای ما نسبت به سال‌های قبل تغییر منفی نداشته و حتی با اشتیاق حضور پیدا می‌کنند.
او به تغییر ذائقه مطالعاتی نسل جدید نیز اشاره می‌کند و می‌افزاید: در یکی دو سال اخیر، گرایش کودکان و نوجوانان به سمت ژانرهای هیجانی، پلیسی، معمایی و حتی کتاب‌های ترسناک به شدت افزایش یافته است. به نظر می‌رسد فضای مجازی و تأثیرات آن، هیجان‌طلبی کودکان را بیشتر کرده و آن‌ها را به سمت کتاب‌هایی سوق داده که مملو از معما و گره‌های داستانی هستند.
رسالت هدایتگر کتابدار در عصر داده‌های انبوه
مسئول کتابخانه علامه حلی در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان کتابخانه را با عصر دیجیتال وفق داد، معتقد است جایگاه کتابدار همچنان «هدایتگر» و «راهنما» است: در فضای مجازی، انبوهی از اطلاعات وجود دارد که مخاطب را سردرگم می‌کند. اما در فضای کتابخانه، این ارتباط چهره‌به‌چهره و مشاوره تخصصی کتابدار است که راه را برای انتخاب درست کتاب نشان می‌دهد؛ چیزی که هیچ نر‌م‌افزاری نمی‌تواند جایگزین آن شود.
وی درباره به‌روزرسانی منابع کتابخانه‌ها نیز توضیح می‌دهد: با وجود گرانی کاغذ و کتاب، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با طرح‌هایی نظیر «طرح شهرزاد»، امکان انتخاب کتاب‌های به‌روز بر اساس نیاز اعضا را فراهم کرده است. علاوه بر این، مشارکت خیرین و اهداکنندگان کتاب، گنجینه‌ای ارزشمند برای ما ایجاد کرده که پس از پالایش و دسته‌بندی، در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.
کتابخانه؛ سنگرِ آرامش در روزهای سخت
مرادیان با اشاره به پیشینه فعالیت‌های این مرکز می‌گوید: کتابخانه علامه حلی در تمام ایام، حتی در روزهای سخت، تلاش کرد پیوند خود را با مخاطب قطع نکند. ما در زمان‌هایی که به هر دلیلی کتابخانه فضا یا امکان حضور نداشت، از طریق پیک کتاب، فضای مجازی و کانال‌های اطلاع‌رسانی، به معرفی کتاب، قصه‌گویی و آموزش کاردستی پرداختیم تا آرامش مطالعه از اعضا دریغ نشود.
از جشنواره غذا تا حمایت از کارآفرینان
بخش جذاب فعالیت‌های این کتابخانه، تبدیل شدن آن به پایگاهی برای حمایت از کسب‌وکارهای کوچک است. مرادیان در این باره می‌گوید: از سه سال پیش با مجوز نهاد کتابخانه‌ها، فضایی را برای عرضه تولیدات هنری بانوان سرپرست خانوار و کارآفرینان فراهم کردیم. جشنواره‌های صنایع دستی و غذا، سالانه چندین بار در حیاط کتابخانه برگزار می‌شود و با استقبال پرشور مردم روبرو است. ما از عرضه چرم‌دوزی، عروسک‌سازی تا تابلوهای نقاشی حمایت می‌کنیم تا کتابخانه صرفاً یک محل امانت کتاب نباشد، بلکه به پویایی اقتصادی و اجتماعی منطقه نیز کمک کند.
وی همچنین با اشاره به فعالیت‌های سیار کتابخانه در مدارس، به‌ویژه مدارس استثنایی و ناشنوایان، تأکید می‌کند: سعی ما بر این است که خاطره‌ای خوش از کتاب را برای دانش‌آموزانی که دسترسی کمتری به کتابخانه دارند، رقم بزنیم.
مطالبه دیرینه البرز برای «کتابخانه مرکزی»
مرادیان درباره فقدان کتابخانه مرکزی در کرج می‌گوید: اگرچه کتابخانه امیرکبیر با بازطراحی‌های اخیر و ایجاد فضاهایی مثل بخش نابینایان تلاش کرده جای خالی کتابخانه مرکزی را پر کند، اما البرز به دلیل مجاورت با پایتخت و تراکم بالای جمعیت، نیازمند یک کتابخانه مرکزی مجهز، بزرگ و با بخش‌های پژوهشی تخصصی است. این مطالبه اصلی ما کتابداران و قشر فرهنگی استان است.
او در پایان، کمبود منابع به‌روز و فضاهای تخصصی برای کلاس‌های خلاقانه را از اصلی‌ترین نیازهای نوجوانان و جوانان مراجعه‌کننده به کتابخانه می‌داند و ابراز امیدواری می‌کند که با نگاه ویژه مسئولان به بودجه و امکانات، کتابخانه‌ها بتوانند بیش از پیش به فضای مطلوب و ایده‌آل نسل جدید نزدیک شوند.
گلاویژ اصحابی _ تیتر۱
انتهای خبر/
