مزارع ماهدشت؛ تلاقی حق‌آبه، فاضلاب و صنعت
تضاد میان نیاز صنایع به آب تصفیه‌شده و حق کشاورزان ماهدشت برای دریافت مابه‌ازای حقابه خود، بحرانی را ساخته که فراتر از محیط‌زیست، امنیت غذایی و سلامت جامعه را به چالش کشیده است.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، در حالی که استان البرز با چالش جدی کمبود آب دست و پنجه نرم می‌کند، معضل ورود فاضلاب به اراضی کشاورزی، از یک مشکل زیست‌محیطی به یک بحران حقوقی و معیشتی تبدیل شده است.
در میانه این میدان جنگ، کشاورزان ماهدشت و حومه کرج، خود را میان دو شعله گرفتار دیده‌اند: از یک سو، قطع حقابه سنتی از سد کرج و از سوی دیگر، ورود فاضلاب خام یا تصفیه‌نشده به جایگزینی برای آن آب.
جابجایی از «آب سد» به «آب فاضلاب»؛ معامله‌ای که کشاورز را به زانو درآورد
حجت‌الاسلام علی رادمرد، امام جمعه ماهدشت، با نگاهی کلان به ریشه‌های این بحران، از یک «تغییر مدل اجباری» سخن می‌گوید. او معتقد است قطع حقابه ماهدشت از سد کرج، نقطه عطفی در سقوط کشاورزی این منطقه بوده است. به گفته وی دولت در پاسخ به این قطع حقابه، وعده استفاده از آب تصفیه‌شده را داد، اما واقعیت تلخ دیگری در جریان است.
رادمرد با اشاره به تضاد منافع بزرگ، می‌گوید: آب حاصل از تصفیه‌خانه‌های مدرن قرار است به بخش صنعت فروخته شود، در حالی که کشاورزان ماهدشت، این آب را مابه‌ازای حقابه از دست رفته خود می‌دانند و معتقدند این آب باید رایگان و در اختیار آن‌ها باشد. این یعنی کشاورزان نه تنها با کمبود آب، بلکه با چالش «خرید آب» نیز روبرو هستند؛ در حالی که حق سابقه آن‌ها را مطالبه می‌کنند
از ۴ هزار به ۷۰۰ هکتار؛ جنگِ امحا و نظارت
در سوی دیگرِ میدان، سازمان جهاد کشاورزی البرز بر جنبه‌های امنیتی و بهداشتی این موضوع تمرکز دارد. عبدالرضا بازدار، رئیس این سازمان، از اقدامات سختگیرانه در برخورد با استفاده از فاضلاب خام خبر می‌دهد.
او مدعی است که با فعالیت کارگروه‌های نظارتی، سطح اراضی آلوده از ۴۰۰۰ هکتار به ۷۰۰ هکتار کاهش یافته است. اما این کاهش، به معنای حل مشکل نیست؛ بلکه به معنای «امحای محصولات» است.
بازدار تأکید می‌کند که برای حفظ سلامت جامعه، محصولات حاصل از آبیاری با فاضلاب خام باید از چرخه خارج شوند. این یعنی کشاورزی که با کمبود آب مواجه است، حالا با خطر از دست رفتن تمام سرمایه‌ی خود (محصول) نیز روبرو شده است.
فاضلاب در مزارع؛ از نگرانی محیط زیست تا تهدید معیشت
امیدرضا تونی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست کرج، نیز بر این واقعیت صحه می‌گذارد که مدیریت فاضلاب در شهر‌های اقماری (ماهدشت، محمدشهر، کمالشهر) یک نقطه ضعف استراتژیک است.
او در گفتگو با خبرنگار «تیتر۱» هشدار می‌دهد که فاضلاب‌ها بر اساس شیب زمین، به سمت مزارع هدایت می‌شوند و نبود تصفیه‌خانه‌های لوکال در این شهر‌ها، وضعیت را بحرانی کرده است.
نکته‌ای که تونی به آن اشاره می‌کند و می‌تواند باشد از اصلی‌ترین دغدغه‌های کشاورزان باشد: «تجمع مواد در حوضچه‌های تصفیه و کیفیت نامناسب آب که نه تنها محصول را، بلکه خودِ خاک و زیرساخت‌های آبیاری (مانند سیستم‌های تحت فشار) را نیز تخریب می‌کند.
حال در میان این ۳ اظهار نظر یک حقیقت تلخ نمایان است؛ شهرداری‌ها و آبفا در تأمین زیرساخت‌های تصفیه عقب هستند، وزارت نیرو و دولت در جبران حقابه قطع شده از سد کرج، با چالش‌های مالی و اجرایی روبرو هستند و کشاورزان در میانه‌ی این ماجرا، یا با خاک آلوده و محصول امحا شده یا فشار مالی برای خرید آب تصفیه‌شده روبرو هستند.
پرسش اصلی از مسئولان این است: اگر قرار است حقابه‌ی مردم را به بهای تأمین آب تهران بگیرند، آیا تضمین می‌کنند که «آبِ جایگزین»، نه تنها ارزان، بلکه باکیفیت و مطابق با استاندارد‌های کشاورزی باشد؟ اگر پاسخ منفی است، ما در حال تبدیل کردن قطب‌های کشاورزی البرز به زمین‌های بایر و صنعتی هستیم.
گلاویژ اصحابی – تیتر۱
انتهای خبر/
