به گزارش گروه اقتصادی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، هفته تعاون بهانه‌ای است برای بازخوانی نقش بخشی که شاید نامش در روایت‌های رسمی جنگ کمتر شنیده شده باشد، اما در میدان عمل، همواره یکی از پشتوانه‌های مردم بوده است؛ بخش تعاون که از نخستین روزهای دفاع مقدس تا امروز، متناسب با شرایط هر دوره، در کنار مردم ایستاده و ظرفیت‌های اقتصادی، اجتماعی و انسانی خود را برای عبور از بحران‌ها به میدان آورده است.
وقتی از دفاع مقدس سخن می‌گوییم، ذهن‌ها بیشتر به سمت رزمندگان و خط مقدم می‌رود؛ اما هر دفاعی، تنها در میدان نبرد رقم نمی‌خورد. پشت هر جبهه، شبکه‌ای از تولید، توزیع، تأمین، پشتیبانی و خدمت‌رسانی وجود دارد که استمرار زندگی مردم و توان ایستادگی جامعه به آن وابسته است.
تعاون را می‌توان یکی از همین سنگرهای کمتر دیده‌شده دانست؛ سنگری که در دفاع مقدس نخست، با وجود محدودیت‌ها و مشکلات اقتصادی، در پشتیبانی از مردم و جبهه‌ها نقش‌آفرینی کرد، در دفاع دوم در برابر فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها تلاش کرد چرخه تولید و اشتغال را سرپا نگه دارد و در دفاع سوم نیز بار دیگر نشان داد که در شرایط سخت، خود را از مردم جدا نمی‌داند.
سه دفاع، سه میدان متفاوت؛ اما یک ویژگی مشترک: تعاون در هیچ‌کدام سنگر خود را ترک نکرد.
غلام‌حسین حسینی، رئیس اتاق تعاون خراسان‌جنوبی، با اشاره به آمادگی بخش تعاون برای نقش‌آفرینی در شرایط بحرانی، به خبرنگار خاورستان گفت: در شرایط جنگی، موضوع آمادگی بخش تعاون برای همکاری با ستاد مدیریت بحران استان را مطرح کردیم و بنده نیز به نمایندگی از بخش تعاون اعلام کردم که آمادگی داریم هر اقدامی را که در صورت نیاز ضروری باشد، انجام دهیم.
این اعلام آمادگی، در واقع تأکیدی بر ظرفیت‌هایی است که در شبکه تعاون استان وجود دارد؛ ظرفیت‌هایی که در روزهای عادی برای فعالیت اقتصادی به کار گرفته می‌شوند، اما در شرایط بحرانی می‌توانند به پشتوانه‌ای برای مدیریت بحران و خدمت‌رسانی به مردم تبدیل شوند.
حسینی تأکید کرد: هر امکانات و ظرفیتی که در اختیار تعاونی‌های استان قرار دارد و در شرایط موجود یا در صورت بروز بحران‌های احتمالی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد، در اختیار مدیریت بحران استان خواهد بود.
این نگاه نشان می‌دهد که مسئولیت اجتماعی تعاون، محدود به زمان آرامش نیست. اتفاقاً در روزهایی که جامعه با تهدید، جنگ یا بحران مواجه می‌شود، اهمیت این مسئولیت بیشتر آشکار می‌شود؛ زمانی که حفظ جریان تأمین و توزیع کالا، استمرار فعالیت اقتصادی و تأمین نیازهای روزمره مردم، خود به بخشی از مقاومت اجتماعی تبدیل می‌شود.
وقتی اقتصاد هم به میدان دفاع می‌آید
جنگ تنها صدای انفجار و درگیری در میدان نبرد نیست. یکی از نخستین عرصه‌هایی که در شرایط جنگی و بحرانی تحت تأثیر قرار می‌گیرد، اقتصاد و معیشت مردم است.
اختلال در تولید، توزیع کالا، حمل‌ونقل، تأمین مواد اولیه و دسترسی مردم به نیازهای روزمره می‌تواند آثار بحران را چند برابر کند. از همین رو، حفظ فعالیت بنگاه‌های اقتصادی و استمرار خدمت‌رسانی، بخشی از پازل دفاع اجتماعی محسوب می‌شود.
بخش تعاون خراسان‌جنوبی نیز در همین چارچوب تلاش کرده است ظرفیت‌های خود را فعال نگه دارد.
رئیس اتاق تعاون خراسان‌جنوبی با اشاره به اقداماتی که برای تأمین نیازهای مردم و استمرار فعالیت‌های اقتصادی انجام شده است، گفت: اقداماتی که برای تأمین نیازهای مردم، حفظ تولید و استمرار فعالیت‌های اقتصادی انجام شد نیز در همین چارچوب قرار داشت و در این میان، تعاونی‌های مصرف جایگاه ویژه‌ای دارند؛ چراکه بخشی از نیازهای روزمره مردم از طریق همین شبکه تأمین و توزیع می‌شود.
حسینی با بیان اینکه تعاونی‌ها نیز مانند سایر بنگاه‌های اقتصادی فعالیت می‌کنند، خاطرنشان کرد که این مجموعه‌ها از امتیازات ویژه‌ای برخوردار نیستند تا بتوانند کالاها را با قیمت‌هایی بسیار پایین‌تر تهیه کنند.
با این حال، آنچه در شرایط بحرانی اهمیت پیدا می‌کند، تنها میزان امکانات نیست؛ بلکه نحوه استفاده از همان امکانات موجود برای خدمت به جامعه است.
به گفته رئیس اتاق تعاون خراسان‌جنوبی، با وجود همه محدودیت‌ها، تلاش شد امکانات و ظرفیت‌های موجود تعاونی‌ها به صورت عمومی در خدمت مردم قرار گیرد.
این رویکرد را می‌توان ادامه همان مسیری دانست که تعاون در سال‌های دفاع مقدس نیز دنبال کرده است؛ اینکه اقتصاد در خدمت جامعه باشد و ظرفیت‌های موجود، در زمان نیاز، به پشتیبانی از مردم اختصاص پیدا کند.
تعاون فقط اقتصاد نیست
اگر تعاون را تنها در قالب تولید، توزیع، اشتغال و فعالیت اقتصادی ببینیم، بخش مهمی از کارکرد آن را نادیده گرفته‌ایم.
تعاون از ابتدا بر پایه مشارکت، همدلی و کنار هم قرار گرفتن ظرفیت‌های مردم شکل گرفته است؛ بنابراین طبیعی است که در رویدادهای اجتماعی و ملی نیز حضور داشته باشد.
حسینی با اشاره به این موضوع گفت: بخش تعاون در برنامه‌های اجتماعی و انقلابی نیز همواره حضور داشته است.
برپایی موکب‌ها، حضور در اجتماعات و مشارکت در برنامه‌های اجتماعی، تنها نمونه‌هایی از این حضور است؛ حضوری که در ماه‌های اخیر نیز ادامه داشته و بخش تعاون خراسان‌جنوبی تلاش کرده است در برنامه‌ها و اجتماعات مختلف، سهم خود را در خدمت‌رسانی ایفا کند.
در این میان، یکی از جلوه‌های مهم حضور تعاون استان، مشارکت در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید بود؛ رویدادی که به دلیل حضور گسترده مردم و همچنین موقعیت خراسان‌جنوبی در مسیر تردد مردم استان‌های شرقی و جنوبی کشور، نیازمند بسیج امکانات و ظرفیت‌های خدمت‌رسان بود.
موکب تعاون در مسیر ۳۳ هزار مسافر
خراسان‌جنوبی به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، در مسیر تردد بسیاری از مسافرانی قرار دارد که از استان‌های شرقی و جنوبی کشور عبور می کردند. در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید نیز شمار زیادی از مردم برای حضور در این مراسم از مسیرهای استان عبور کردند.
در چنین شرایطی، بخش تعاون استان نیز به میدان آمد.اتاق تعاون خراسان‌جنوبی با همکاری بخش تعاون، تعاونی‌ها و اتحادیه‌ها اقدام به برپایی موکب کرد تا بخشی از نیازهای مسافران و زائران در مسیر تأمین شود.
حسینی درباره این اقدام گفت: با توجه به اینکه خراسان‌جنوبی در مسیر عبور تعدادی از زائران و مردم استان‌های شرقی و جنوبی کشور قرار داشت که برای حضور در مراسم تشییع در حال تردد بودند، اتاق تعاون با همکاری بخش تعاون، تعاونی‌ها و اتحادیه‌ها اقدام به برپایی موکب کرد.
این موکب طی دو روز، صبحانه و مایحتاج عمومی مورد نیاز مسافران و زائران را تأمین کرد؛ خدمتی که با توجه به حجم بالای تردد، نیازمند برنامه‌ریزی و استفاده از ظرفیت‌های مختلف بخش تعاون بود.
بر اساس برآوردهای انجام‌شده، حدود ۳۳ هزار نفر در یک روز از این مسیر عبور کردند و به سمت محل برگزاری مراسم تشییع حرکت داشتند.
به گفته رئیس اتاق تعاون خراسان‌جنوبی، این خدمت‌رسانی به خوبی انجام شد و مسافرانی که از خروجی شهر بیرجند به سمت محل برگزاری مراسم در حرکت بودند، از نظر تأمین نیازهای اولیه با مشکلی مواجه نشدند.
اینجا بار دیگر همان تصویر تکرار شد؛ تصویری از تعاونی‌هایی که در شرایط عادی شاید بیشتر با عنوان یک بنگاه اقتصادی شناخته شوند، اما در روزهای خاص، چهره دیگری از خود نشان می‌دهند؛ چهره‌ای اجتماعی، مردمی و خدمت‌رسان.
سه دفاع و یک حقیقت؛ مردم تنها نمی‌مانند
مرور نقش تعاون در سه دوره دفاعی، یک نکته مشترک را آشکار می‌کند؛ شکل تهدیدها تغییر کرده، اما نیاز جامعه به همراهی و پشتیبانی تغییر نکرده است.
در دفاع مقدس نخست، پشتیبانی از جبهه و حفظ جریان زندگی در شرایط جنگی اهمیت داشت. در سال‌های بعد، فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها، میدان دیگری را پیش روی مردم قرار داد و بخش تولید و اقتصاد کشور ناچار شد در برابر این فشارها مقاومت کند و حتی جنگ ۱۲ روزه را تجربه کردیم.
امروز نیز در دفاع سوم، تهدیدها ابعاد پیچیده‌تری پیدا کرده‌اند و علاوه بر میدان نظامی، اقتصاد، معیشت، امنیت روانی و انسجام اجتماعی را نیز هدف قرار می‌دهند.
در چنین شرایطی، حفظ تولید، تأمین کالا، استمرار فعالیت اقتصادی و خدمت‌رسانی به مردم، دیگر صرفاً یک فعالیت اقتصادی نیست؛ بخشی از تاب‌آوری جامعه است.
تعاونی‌ها نیز با همین نگاه تلاش کرده‌اند ظرفیت‌های خود را در اختیار مردم قرار دهند؛ از اعلام آمادگی برای همکاری با ستاد مدیریت بحران گرفته تا تلاش برای استمرار تولید و توزیع و حضور در برنامه‌های اجتماعی و خدمت‌رسانی.
سنگری که خالی نماند
هفته تعاون فرصتی است برای دیدن بخشی از واقعیت که شاید در روزهای عادی کمتر به چشم بیاید؛ اینکه تعاون فقط مجموعه‌ای از شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی نیست، بلکه شبکه‌ای از ظرفیت‌های مردمی است که در بزنگاه‌ها می‌تواند نقش‌آفرین باشد.
تعاونی‌ها در روایت‌های دفاع مقدس شاید کمتر از برخی بخش‌ها دیده شده باشند، اما در میدان عمل، همواره بخشی از بار پشتیبانی، تولید، توزیع و خدمت‌رسانی را بر دوش کشیده‌اند؛ از روزهای دفاع مقدس نخست گرفته تا مواجهه با فشارهای اقتصادی و امروز نیز شرایطی که اقتصاد و معیشت مردم در کنار دیگر عرصه‌ها نیازمند پشتیبانی و تاب‌آوری است.
تجربه حضور تعاون در این سال‌ها نشان داده است که نقش این بخش در اقتصاد کشور باید بیش از گذشته دیده شود. تعاون فقط یک بخش اقتصادی در کنار سایر بخش‌ها نیست؛ بلکه ظرفیتی گسترده برای مشارکت مردم در اقتصاد، تقویت تولید، ایجاد اشتغال، ساماندهی ظرفیت‌های خرد و متوسط و افزایش تاب‌آوری اقتصادی کشور است.
هر اندازه ظرفیت‌های تعاون بیشتر مورد توجه قرار گیرد و زمینه حضور مؤثرتر تعاونی‌ها در اقتصاد فراهم شود، در شرایط عادی می‌توان از توان آنها برای رونق تولید و اشتغال بهره گرفت و در شرایط بحرانی نیز شبکه‌ای آماده و سازمان‌یافته برای پشتیبانی از مردم در اختیار داشت.
از همین رو، یکی از پیام‌های مهم هفته تعاون می‌تواند این باشد که تعاون باید از حاشیه به متن اقتصاد کشور بیاید و سهم و نقش واقعی آن در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی، برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌ها بیشتر دیده شود.
از دفاع مقدس نخست تا دفاع دوم و امروز دفاع سوم، میدان‌ها تغییر کرده‌اند، اما یک سنگر همچنان پابرجاست؛ سنگر تعاون.
سنگری که یک روز در پشتیبانی از جبهه‌ها معنا پیدا کرد، روزی دیگر در حفظ تولید و اقتصاد کشور و امروز در آمادگی برای مدیریت بحران، تأمین نیازهای مردم و حضور اجتماعی خود را نشان می‌دهد.
تعاون در همه این سال‌ها ثابت کرده است که همکاری فقط یک شعار اقتصادی نیست؛ سرمایه‌ای اجتماعی و اقتصادی برای روزهای سخت است.
و شاید بتوان روایت سه دفاع را با یک جمله درباره تعاون به پایان رساند:سنگری که در روزهای سخت خالی نماند؛ کنار مردم ماند، ظرفیت‌هایش را به میدان آورد و حالا بیش از همیشه شایسته آن است که جایگاه واقعی‌اش در اقتصاد کشور دیده شود.
انتهای خبر/
