به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، غذاهای سنتی هر منطقه بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی مردمان آن محسوب میشوند؛ خوراکهایی که در طول سالیان متمادی و متناسب با شرایط اقلیمی، محصولات کشاورزی و ذائقه خانوادهها شکل گرفتهاند و امروزه علاوه بر ارزش غذایی، بخشی از میراث ناملموس جوامع محلی به شمار میروند.
شهرستان ساوجبلاغ با برخورداری از روستاهای قدیمی و پیشینه زندگی کشاورزی و دامداری، از تنوع قابل توجهی در فرهنگ غذایی برخوردار است. در میان خوراکهای محلی این منطقه، «سیرماستپلو» بهعنوان یکی از غذاهای شناختهشده روستای ولیان، یادآور ذائقه و شیوه تغذیه خانوادههای قدیمی این روستاست.
یکی از اهالی بومی ساوجبلاغ با اشاره به اهمیت حفظ و معرفی غذاهای سنتی منطقه گفت: غذاهای سنتی حاصل تجربه نسلهای مختلف هستند و ترکیب مواد اولیه، روش آمادهسازی و شیوه مصرف آنها، اطلاعات ارزشمندی درباره فرهنگ غذایی و سبک زندگی مردم هر منطقه در اختیار ما قرار میدهد.
رسول کیانی با اشاره به اهمیت شناخت غذاهای بومی اظهار کرد: غذاهای سنتی حاصل تجربه نسلهای مختلف هستند و ترکیب مواد اولیه، روش آمادهسازی و شیوه مصرف آنها، اطلاعات ارزشمندی درباره فرهنگ غذایی و سبک زندگی مردم هر منطقه در اختیار ما قرار میدهد.
سیرماستپلو؛ ترکیبی ساده با هویت محلی
کیانی با اشاره به ترکیبات اصلی این غذای محلی بیان کرد: سیرماستپلو همانطور که از نام آن مشخص است، بر پایه برنج، ماست و سیر شناخته میشود. این ترکیب در عین سادگی، نمونهای از استفاده از مواد غذایی در دسترس و شکلگیری خوراکهای متناسب با ذائقه محلی است.
وی افزود: در بررسی غذاهای سنتی باید علاوه بر مواد اولیه، به روش آمادهسازی، میزان استفاده از هر ترکیب و شیوه سرو نیز توجه کرد؛ چراکه همین جزئیات هستند که تفاوت دستورهای غذایی مناطق مختلف را مشخص میکنند.
ماست و سیر؛ دو ماده غذایی با ویژگیهای متفاوت
این کارشناس تغذیه با اشاره به ترکیبات سیرماستپلو تصریح کرد: ماست از فرآوردههای لبنی تخمیری است که به دلیل برخورداری از پروتئین، کلسیم و باکتریهای مفید حاصل از تخمیر، جایگاه مهمی در الگوی تغذیه دارد. سیر نیز حاوی ترکیبات گوگردی و مواد زیستفعال است که در مطالعات تغذیهای مورد توجه قرار گرفتهاند.
وی ادامه داد: ترکیب این مواد در یک غذای سنتی، از منظر صنایع غذایی و فرهنگ تغذیه قابل بررسی است؛ البته ارزش غذایی نهایی هر وعده به مقدار مصرف مواد اولیه، نوع ماست، شیوه آمادهسازی و سایر اجزای غذا بستگی دارد.
غذاهای بومی؛ بخشی از میراث غذایی ساوجبلاغ
کیانی با تأکید بر اهمیت حفظ دستورهای غذایی قدیمی اظهار داشت: بسیاری از غذاهای محلی در طول زمان و از طریق تجربه خانوادگی به نسلهای بعد منتقل شدهاند. بخشی از این دستورها بهصورت مکتوب ثبت نشده و بیشتر در حافظه و تجربه مادران و مادربزرگها باقی مانده است.
وی افزود: اگر شیوه تهیه این غذاها، نام محلی مواد اولیه و روایت افرادی که از گذشته با آنها آشنایی دارند ثبت نشود، احتمال فراموششدن بخشی از این دانش بومی وجود دارد.
ضرورت مستندسازی خوراکهای سنتی برای نسل جدید
این کارشناس تغذیه با اشاره به ظرفیت غذاهای محلی در توسعه گردشگری فرهنگی خاطرنشان کرد: معرفی خوراکهای بومی میتواند زمینه آشنایی گردشگران با فرهنگ و سبک زندگی مردم روستاها را فراهم کند. در این مسیر، ثبت دستور پخت غذاهایی مانند سیرماستپلوی ولیان، تهیه مستندهای تصویری و انتقال تجربه خانوادههای قدیمی به نسل جوان اهمیت زیادی دارد.
کیانی در پایان تأکید کرد: حفظ غذاهای سنتی تنها به معنای نگهداری یک دستور پخت نیست، بلکه اقدامی برای صیانت از بخشی از هویت فرهنگی و تجربه زیسته مردم هر منطقه است. معرفی این ظرفیتها میتواند به شناختهشدن بیشتر روستاهای ساوجبلاغ و حفظ میراث غذایی آنها کمک کند.
محمدعلی مفتاحی _ تیتر۱
انتهای خبر/