افزایش تصاعدی آمار حیوانگزیدگی و تغییر رفتارهای اجتماعی نسبت به حیاتوحش و سگهای بلاصاحب، حوزه سلامت عمومی را با چالشی جدی و بحرانی مواجه کرده است؛ معضلی که علاوه بر تحمیل هزینههای سنگین درمانی و دارویی بر دوش حوزه سلامت، تبعات جانی و روانی جبرانناپذیری برای شهروندان، بهویژه کودکان به همراه دارد.
معصومه جودکی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با اشاره به هدفگذاری سازمان بهداشت جهانی و وزارت بهداشت برای حذف بیماری هاری تا سال ۲۰۳۰، گفت: بیماری هاری ماهیتی کاملاً کشنده دارد و در زمان بروز علائم بالینی در فرد، متأسفانه درمان پذیر نمیباشد و بیمار جان خود را از دست میدهد. ویروس هاری در چرخه حیاتوحش شامل گرگ، شغال، روباه و حتی جوندگان و همچنین در میان سگها و گربههای اهلی و بلاصاحب در گردش است و چنانچه انسانی در معرض گزش توسط یکی از این گونه های ناقل ویروس قرار گیرد، منجر به ابتلا به هاری می شود.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی البرز با اشاره به وضعیت نگرانکننده آمارهای کشوری و استانی تصریح کرد: موارد مرگ ناشی از هاری انسانی در سطح کشور از ۶ مورد در سال ۱۳۹۸ به ۲۸ مورد در سال ۱۴۰۳ و ۲۱ مورد در بازه آماری سال ۱۴۰۴ رسیده است. در استان البرز نیز شاهد موارد مثبت هاری ناشی از گزش سگ خانگی، سگ بلا صاحب و حیوانات دستی بوده ایم.
رئیس مرکز بهداشت استان البرز افزود: در حوزه حیوانگزیدگی نیز آمار کشور از ۲۳۴ هزار مورد در سال ۱۳۹۸ به ۴۴۱ هزار نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده که رشد تقریباً دو برابری را نشان میدهد. استان البرز نیز تابع این روند افزایشی بوده؛ وجود باغات متعدد، بافت خاص جمعیتی، مهاجرپذیری و تمایل بالا به نگهداری سگ از عوامل این روند افزایشی است. تنها در سال ۱۴۰۴، بالغ بر ۲۱ هزار و ۱۲ مورد حیوانگزیدگی در البرز ثبت شده که افراد جهت دریافت خدمات پیشگیری و درمان به مراکز پیشگیری از هاری استان مراجعه کردهاند.
جودکی با تأکید بر اینکه واکسیناسیون سگها هرگز مصونیت قطعی ۱۰۰ درصدی ایجاد نمیکند، تاکید کرد: این تصور عمومی که حیوان خانگی واکسینهشده خطری ندارد، نادرست است. پروتکلهای درمانی هاری حتی در صورت گزش توسط سگ خانگی واکسنزده نیز باید بهطور کامل اجرا شود؛ چراکه خطر انتقال هاری کماکان وجود دارد. علاوه بر این، مخاطرات ناشی از حمله فیزیکی، آسیب به شریانهای حیاتی، خونریزی شدید، عفونتها و عوارض شدید روانی نظیر (PTSD) در کودکان و خطراتی برای مادران باردار، غیرقابل انکار است.
وی ادامه داد: متأسفانه در سال گذشته دو کودک خردسال ۲ و ۵ ساله از یک خانواده در یکی از شهرستان های غرب استان،مورد حمله گلهای سگهای ولگرد قرار گرفتند که کودک ۲ ساله در دم جان باخت و کودک دیگر مدتها در بخش مراقبتهای ویژه بستری بود. رخدادهایی که بههیچوجه در این عصر پذیرفته و قابل هضم نیست.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی البرز با اشاره به هزینههای کمرشکن واکسن و سرم هاری تحمیل شده بر حوزه سلامت بیان کرد: در سال ۱۴۰۴ مصرف سرم و واکسن هاری در کشور بالغ بر ۸ میلیون و ۳۲۵ هزار یورو هزینه در بر داشته که در استان البرز رقمی نزدیک به ۳۹۷ هزار یورو بوده است. این خدمات تشخیصی، واکسیناسیون و سرمتراپی بهصورت کاملاً رایگان به مراجعان ارائه میشود، در حالی که این منابع مالی سنگین باید صرف ارتقای زیرساختهای بهداشتی، تجهیزات درمانی استان شود، نه جبران تبعات سگگزیدگی ناشی از رفتارهای غلط برخی شهروندان.
جودکی پدیده غذادهی دستی به حیوانات بلاصاحب را رفتاری ضدفرهنگی و تهدیدکننده سلامت دانست و تأکید کرد: ترویج فرهنگ غلط همزیستی با حیوانات در منازل، خودروها و معابر، و بدتر از آن رفتارهای موسوم به حیواندوستی مانند غذادهی دستی، تعادل اکولوژیک را برهم زده است. دسترسی آسان به غذا در فصول سرد پاییز و زمستان، سگها و حیاتوحش نظیر روباه و شغال را به مناطق مسکونی و هسته مرکزی شهرها میکشاند که نتیجه آن زاد و ولد بیرویه، شکلگیری گونههای تهاجمی مانند «گرگاس» و افزایش بیماریهای مشترک نظیر سالک و کیست هیداتیک است.
وی در خصوص وظایف دستگاههای اجرایی در کارگروه ساماندهی حیوانات بلاصاحب اظهار داشت: دانشگاه علوم پزشکی و دامپزشکی دستگاههای ناظر هستند و متولی اصلی جمعآوری و مدیریت سگهای بلاصاحب بر اساس دستورالعمل وزارت کشور، شهرداریها و دهیاریها با نظارت فرمانداریها و استانداری هستند.
شهروندان در صورت مشاهده تردد و تجمع سگ های بلاصاحب در معابر،موارد را فوراً به سامانه شهرداری۱۳۷ اطلاع دهند و با خودداری از قرار دادن پسماند غذا در معابر، محیط زندگی شهری را برای کودکان و خانوادهها امن نگهدارند.
گلاویژ اصحابی _ تیتر۱
انتهای خبر/