جاجیمبافی در طالقان؛ هنری که زنده است
در میان رشتهکوههای البرز، شهرستان طالقان یکی از مناطقی است که صنایعدستی بومی هنوز جایگاه خود را در زندگی مردم حفظ کرده است.
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، در میان رشتهکوههای البرز، شهرستان طالقان یکی از مناطقی است که صنایعدستی بومی هنوز جایگاه خود را در زندگی مردم حفظ کرده است. یکی از مهمترین این هنرها، جاجیمبافی است؛ هنری که بیشتر توسط زنان روستایی انجام میشود و سابقهای چندصدساله دارد. جاجیم، پارچهای پشمی و رنگارنگ است که برای تهیه زیرانداز، روانداز و وسایل تزئینی به کار میرود و نقشونگارهای آن بازتابی از طبیعت کوهستانی و سبک زندگی ساده و اصیل مردم این منطقه است.
در گفتوگویی با فاطمه رفیعی، از جاجیمبافان باسابقه طالقان، او از خاطرات، شیوه کار و دشواریهای این هنر سخن گفت. فاطمه خانم بیان کرد که از حدود دهسالگی و زیر نظر مادرش با جاجیمبافی آشنا شده و از همان دوران کودکی در کنار زنان روستا به این کار مشغول بوده است. او یادآور شد که در گذشته از دارهای چوبی ساده استفاده میکردند و نخها را بهصورت دستی میتاباندند. همچنین برای رنگآمیزی نخها از رنگهای طبیعی مانند پوست گردو، برگ انار و زعفران بهره میگرفتند.
او درباره مراحل بافت توضیح داد که ابتدا باید نخ مناسب تهیه شود و نخ پشمی به دلیل استحکام و گرمای بیشتر، بهترین انتخاب است. پس از رنگرزی و خشک شدن نخها، آنها روی دار قرار میگیرند و نقشها با دقت فراوان و اغلب بهصورت ذهنی بافته میشوند. به گفته وی، جاجیمبافی مانند نقاشی با نخ است و کوچکترین اشتباه میتواند نظم و زیبایی طرح را برهم بزند.
این بانوی هنرمند جاجیمبافی را کاری دشوار و نیازمند حوصله و پشتکار فراوان دانست. نشستنهای طولانی پشت دار، افزایش قیمت نخها و کمبود برخی ابزارهای سنتی از مهمترین چالشهای این حرفه به شمار میروند. با این حال، او معتقد است زمانی که نقشها بهتدریج شکل میگیرند، تمام خستگیها از بین میرود.
فاطمه خانم در ادامه، جاجیم را هنری سرشار از احساس توصیف کرد و گفت: «هر رنگ معنای خاص خود را دارد؛ قرمز نماد شادی و آبی نشانه آرامش است. هیچ دو جاجیمی کاملاً شبیه یکدیگر نیستند و همین تفاوتها به آثار روح و هویت میبخشند.»
او در پایان از نسل جوان خواست تا این هنر ارزشمند را حفظ کنند و با بهرهگیری از ایدههای نو، آن را با نیازهای امروز پیوند دهند. به باور او، جاجیمبافی میتواند در طراحیهای مدرن نیز جایگاه ویژهای داشته باشد و همچنان به حیات خود ادامه دهد.
هانیه ربیعی – تیتر۱
انتهای خبر/
