به گزارش گروه اقتصادی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، جنگ وقتی به عسلویه رسید، فقط صدای انفجار و آژیر نبود؛ برای مردانی که پشت پنل‌های کنترل، کنار تجهیزات فرایندی، در ایستگاه‌های آتش‌نشانی و کارگاه‌های تعمیرات ایستاده بودند، جنگ معنای دیگری داشت. در روزهایی که خطر از آسمان می‌آمد و هر لحظه احتمال حادثه‌ای تازه وجود داشت، یک پرسش مهم پیش روی صنعت قرار گرفت؛ چگونه می‌توان هم از جان انسان‌ها و سرمایه‌های ملی حفاظت کرد و هم چراغ تولید را روشن نگه داشت؟
«پتروشیمی پردیس» نیز در آن روزها یکی از دشوارترین مقاطع فعالیت خود را تجربه کرد؛ مقطعی که آمادگی قبلی، تصمیم‌گیری سریع، مدیریت بحران و هماهنگی میان بخش‌های مختلف اهمیت دوچندانی پیدا کرد. در چنین شرایطی، هر تصمیم می‌توانست بر ایمنی کارکنان، تجهیزات و روند تولید اثرگذار باشد و همین مسئله، مسئولیت مدیران و نیروهای عملیاتی را سنگین‌تر می‌کرد.
در نخستین روزهای جنگ ۱۲ روزه، کمیته بحران مجتمع به‌صورت مستمر تشکیل جلسه داد تا شرایط به‌صورت لحظه‌ای پایش شود و برای سناریوهای احتمالی آمادگی وجود داشته باشد. افزایش سطح آماده‌باش در واحدهای عملیاتی، «HSE»، آتش‌نشانی و تعمیرات، بخشی از تدابیری بود که برای مدیریت شرایط ویژه در مجتمع به اجرا درآمد.
در کنار مسائل فنی و عملیاتی، حفاظت از نیروی انسانی یکی از مهم‌ترین اولویت‌های مجموعه بود. مدیریت پتروشیمی پردیس تلاش کرد با اتخاذ تدابیر پیشگیرانه، ضمن کنترل شرایط تولید و موجودی محصولات در سایت، حضور نیروهای غیرضروری را کاهش دهد تا ریسک‌های احتمالی برای کارکنان به حداقل برسد.
اما با کشیده شدن دامنه حملات به تأسیسات مجاور در روز بیست‌وهفتم اسفند، شرایط پیچیده‌تر شد. در این مقطع، نیروهای عملیاتی، تعمیرات و شیفت شب با وجود آگاهی از شرایط و خطرات موجود، برای مدیریت وضعیت و حفظ روند فعالیت مجتمع در محل کار حاضر شدند؛ حضوری که به گفته مدیر روابط عمومی و امور بین‌الملل پتروشیمی پردیس، جلوه‌ای از مسئولیت‌پذیری و تعهد سرمایه انسانی این مجموعه بود.
در گفتگوی پیش‌رو، به سراغ محسن امینی، مدیر روابط عمومی و امور بین‌الملل شرکت پتروشیمی پردیس رفته‌ایم تا از روزهای جنگ، توان متخصصان ایرانی، انگیزه کارکنان برای ماندن پای تولید، مدیریت بحران، پدافند غیرعامل و آینده صنعت عسلویه بگوییم.
مدیریت یک شرایط ملتهب اما «پیش‌بینی‌شده»
«سپاس خبر»: در روزهای جنگ، با وجود شرایط خاص حاکم بر عسلویه و آسیب‌هایی که به برخی شرکت‌ها و تأسیسات منطقه وارد شد، فضای کاری در پتروشیمی پردیس چگونه بود و کارکنان و نیروهای عملیاتی چگونه فعالیت خود را ادامه دادند؟
امینی: آنچه ما در آن روزها در پتروشیمی پردیس تجربه کردیم، مدیریت یک شرایط ملتهب اما «پیش‌بینی‌شده» بود. واقعیت این است که ما از اتفاقات رخ‌داده غافلگیر نشدیم؛ چرا که از همان نخستین روزهای آغاز جنگ ۱۲ روزه، کمیته بحران مجتمع به‌صورت مستمر تشکیل جلسه داد و برای هر سناریوی احتمالی آمادگی کامل داشتیم.
در این مدت، سطح آماده‌باش در واحدهای عملیاتی، «HSE»، آتش‌نشانی و تعمیرات به بالاترین حد خود رسید. استراتژی اصلی ما، حفظ بالاترین ضریب ایمنی برای کارکنان در کنار مدیریت هوشمندانه تولید بود. به همین دلیل، با اتخاذ تدابیر پیشگیرانه، حجم تولید و موجودی محصولات در سایت را به‌گونه‌ای تنظیم و کنترل کردیم که ریسک‌های احتمالی به حداقل برسد و هم‌زمان، خروج نیروهای غیرضروری نیز با آرامش انجام شود.
با این حال، روز بیست‌وهفتم اسفند و با کشیده شدن دامنه حملات به تأسیسات مجاور، شرایط به‌مراتب پیچیده‌تر شد. در آن لحظات بحرانی که تیم مدیریت بحران لحظه‌به‌لحظه شرایط را پایش می‌کرد، شاهد اوج تعهد و ازخودگذشتگی همکارانمان بودیم. نیروهای عملیاتی، تعمیرات و شیفت شب، با علم کامل به خطرات موجود، برای حفظ شریان تولید و تداوم فعالیت وارد سایت شدند.
هنر بزرگ مجموعه «پتروشیمی پردیس» در آن روزهای سخت، ایجاد تعادل میان دو اصل مهم بود؛ صیانت از جان ارزشمند کارکنان و ایستادگی برای تداوم فعالیت صنعت. برای ما استمرار تولید زمانی ارزشمند بود که در کنار آن، ایمنی و سلامت نیروی انسانی نیز به‌عنوان یک اصل اساسی مورد توجه قرار گیرد.
وقتی کارکنان خودشان برای حضور اعلام آمادگی می‌کردند
«سپاس خبر»: در آن روزهای پرتنش، کارگران، مهندسان و نیروهای متخصص پردیس با چه روحیه‌ای پای کار ماندند؟ آیا نمونه‌ای از ایستادگی کارکنان وجود دارد که نشان دهد حتی در شرایط جنگی، دغدغه اصلی آن‌ها حفظ تولید و خدمت به کشور بوده است؟
امینی: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن روزها، روحیه مسئولیت‌پذیری کارکنان بود. حتی در شرایطی که محدودیت‌های تردد و نگرانی‌های امنیتی وجود داشت، مسئله اصلی کمبود نیروی داوطلب برای حضور نبود؛ برعکس، کارکنانی که حتی در برنامه شیفتشان نبودند، با مجموعه تماس می‌گرفتند و برای حضور اعلام آمادگی می‌کردند.
بعضی از همکاران حتی می‌پرسیدند چرا ما نیاییم یا اجازه بدهید به جای همکارمان در شیفت حاضر شویم. این رفتارها نشان می‌داد که حضور در مجتمع برای بسیاری از نیروها صرفاً انجام یک وظیفه شغلی نبود، بلکه احساس مسئولیتی بود که در آن شرایط خاص، خود را به شکل حضور داوطلبانه و تلاش مضاعف نشان می‌داد.
یک نمونه بسیار روشن، ادامه فعالیت بارگیری و صادرات پس از حمله بود. در بخش بارگیری کشتی‌ها، پس از یک توقف ۱۸ ساعته به دلیل شرایط محیطی، عملیات با فداکاری، تلاش مضاعف و توزیع مسئولیت‌ها میان همان تیم مستقر با موفقیت تداوم یافت.
نمونه دیگر در بخش تعمیرات رقم خورد؛ جایی که تعمیر حساس «کمپرسور سنتز» که در شرایط عادی و استاندارد حداقل دو تا سه روز زمان میبرد، با همت و حضور بی‌وقفه نیروهای متخصص پتروشیمی پردیس، در کمتر از ۲۴ ساعت به پایان رسید.
این دستاوردها تصادفی نیست. آنچه مهندسان، کارگران و متخصصان ما را در آن شرایط جنگی و ملتهب پای تأسیسات نگه داشت، درک عمیق آن‌ها از اهمیت «استمرار تولید» و احساس مسئولیتی بود که با منافع ملی گره خورده است.
پردیس و تلاش برای حفظ زنجیره صنعتی عسلویه
«سپاس خبر»: صنعت عسلویه یک زنجیره به‌هم‌پیوسته است و فعالیت شرکت‌ها به یکدیگر وابستگی دارد. آسیب به برخی مجموعه‌های منطقه و تغییر شرایط عملیاتی، چه تأثیری بر روند فعالیت پردیس داشت و مجموعه چگونه توانست این شرایط را مدیریت کند؟
امینی: ماهیت صنعت در عسلویه، یک زنجیره کاملاً درهم‌تنیده است. در آن شرایط بحرانی، یکی از دغدغه‌های اصلی ما حفظ پایداری تأمین‌کننده‌های یوتیلیتی و مشخصاً استمرار فعالیت پتروشیمی مبین بود؛ چرا که خروج این مجموعه از مدار می‌توانست دومینویی از اختلالات فرایندی را در مجتمع‌های همجوار رقم بزند.
با پیگیری‌های جدی و هماهنگی‌های فشرده‌ای که صورت گرفت، خوشبختانه مبین در سرویس باقی ماند و از یک بحران زنجیره‌ای جلوگیری شد. در گام بعد و به دنبال آسیب‌های گسترده به بخش‌هایی از منطقه، پتروشیمی پردیس نمی‌توانست صرفاً به محدوده داخلی مجتمع خود محدود بماند.
در روزهایی که شاید بسیاری از مجموعه‌ها هنوز درگیر مدیریت شوک اولیه حادثه بودند، تیم تعمیرات ما با نگاهی ملی و منطقه‌ای برای بازیابی زیرساخت‌های حیاتی عسلویه پیش‌قدم شد. همکاران ما مسئولیت احیا و راه‌اندازی چهار خط کلیدی، از جمله خطوط «هوای ابزار دقیق» و «نیتروژن» را بر عهده گرفتند تا شریان‌های حیاتی منطقه زودتر به جریان بیفتد.
این تجربه یک پیام روشن برای همه ما داشت؛ در روزهای سخت، تاب‌آوری صنعتی تنها به توانمندی‌های درون‌سازمانی محدود نمی‌شود، بلکه این هم‌افزایی بین‌شرکتی و درک متقابل از منافع مشترک منطقه‌ای است که می‌تواند عبور موفق از بحران را تضمین کند.
توان متخصصان ایرانی در آزمون یک بحران واقعی
«سپاس خبر»: در شرایطی که برخی تأسیسات منطقه نیازمند تعمیر و بازسازی شدند، نقش مهندسان و متخصصان ایرانی در حفظ پایداری صنعت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا این اتفاق بار دیگر توان فنی و تخصص داخلی کشور را به نمایش گذاشت؟
امینی: بدون شک، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ما در این روزهای پرالتهاب، تبلور عینی توانمندی و تعهد سرمایه انسانی متخصص بود. در شرایطی که فشار روانی در بالاترین سطح خود قرار داشت و با محدودیت‌های تردد و حضور نیرو مواجه بودیم، تخصص و غیرت مهندسان داخلی توانست معادلات بحران را تغییر دهد.
همان‌طور که در سؤال‌های قبلی اشاره کردم، تعمیر «کمپرسور سنتز» عملیاتی است که در شرایط عادی و استاندارد حداقل به ۴۸ تا ۷۲ ساعت زمان نیاز دارد، اما با هم‌افزایی بی‌نظیر تیم‌های مکانیک، ابزار دقیق، برق و فرایند، در یک رکوردشکنی بی‌سابقه و در کمتر از ۲۴ ساعت انجام شد.
نکته ارزشمندتر این بود که بسیاری از نیروهای متخصص ما که در زمان آغاز بحران در مجتمع حضور نداشتند، با احساس مسئولیت ستودنی از شهرهای مختلف خود را به سایت رساندند تا در کنار همکارانشان باشند.
این تجربه ثابت کرد که پیشرفته‌ترین تجهیزات و تأسیسات صنعتی، بدون حضور انسان‌هایی که دانش، مهارت و جسارت تصمیم‌گیری در لحظات بحرانی را دارند، تنها سازه‌هایی بی‌جان هستند. سرمایه واقعی صنعت ما همین متخصصانی‌اند که نه‌تنها واحدهای پردیس را با سرعتی مثال‌زدنی به مدار تولید بازگرداندند، بلکه در قامت یک تیم امداد فنی، برای احیای زیرساخت‌های حیاتی کل منطقه نیز پیش‌قدم شدند.
ماندن پای تولید؛ فراتر از یک وظیفه شغلی
«سپاس خبر»: یکی از تصاویر ماندگار آن روزها، حضور نیروهای صنعت در عسلویه با وجود خطرات، گرمای شدید و شرایط دشوار بود. به نظر شما چه انگیزه‌ای باعث شد کارگران و متخصصان، منطقه را ترک نکنند و همچنان در کنار تولید بمانند؟
امینی: بی‌تردید، آنچه در آن روزهای ملتهب در عسلویه رقم خورد، تجلی عینی تعهد سازمانی و عِرق ملی بود. انگیزه ماندن در آن شرایط دشوار، با وجود گرمای طاقت‌فرسا و سایه سنگین تهدیدات، بسیار فراتر از انجام یک وظیفه شغلی روزمره بود.
همکاران ما در پتروشیمی پردیس به‌خوبی آگاه بودند که توقف این شریان‌های حیاتی، پیامدهایی دارد که از حصار یک شرکت فراتر رفته و مستقیماً اقتصاد و صنعت کشور را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. یکی از تأثیرگذارترین و گویاترین تصاویر آن روزها، حضور داوطلبانه پرسنلی بود که اصلاً در برنامه شیفت قرار نداشتند، اما برای پشتیبانی اعلام آمادگی کردند.
در شرایطی که التهاب در منطقه کاملاً ملموس بود و همه می‌دانستند که با یک بحران واقعی و نه یک مانور یا سناریوی آموزشی روبه‌رو هستند، شیفت‌های کاری با صلابت و آرامش کامل تعویض می‌شدند.
اما این ایستادگی و ماندن پای کار، هرگز به معنای نادیده گرفتن پروتکل‌های ایمنی نبود. هنر مدیریت بحران در آن روزها، ایجاد تعادلی دقیق و حیاتی میان شجاعت و احتیاط بود. تلاش ما بر این بود تا با اتخاذ تصمیماتی کاملاً حرفه‌ای و مسئولانه، ضمن حفظ تاب‌آوری و استمرار تولید، سلامت و جان سرمایه‌های انسانی‌مان که خط قرمز و اولویت بلامنازع ماست، تضمین کنیم.
از مدیریت واکنشی تا فرهنگ دائمی تاب‌آوری
«سپاس خبر»: امروز که شرایط به سمت ثبات بیشتری پیش رفته، آیا تجربه آن روزها باعث شده نگاه مجموعه‌ها به موضوعاتی مانند پدافند، آمادگی عملیاتی، مدیریت بحران و استمرار تولید تغییر کند؟ پردیس از این تجربه چه درس‌هایی گرفته است؟
امینی: تجربه اخیر به روشنی نشان داد که هر بحرانی با خود درس‌آموخته‌های ارزشمندی به همراه دارد و مفهوم «آمادگی عملیاتی» در شرایط ملتهب منطقه‌ای باید بسیار فراتر از سناریوهای متعارف صنعتی تعریف شود.
در همان روزهای نخست، تیم‌های فنی، «HSE» و پدافند غیرعامل ما بلافاصله سناریوهای پیچیده‌ای چون نشت آمونیاک، قطع ناگهانی شریان‌های حیاتی، آسیب‌های پیرامونی و تخلیه اضطراری را بازطراحی و مرور کردند. اما مواجهه با شرایط فوق‌العاده، مفروضات پیشین ما را در بوته آزمایش قرار داد و به سطحی جدید ارتقا بخشید.
در حوزه ایمنی و آتش‌نشانی، با درک احتمال بروز «تهدیدات دومرحله‌ای»، تاکتیک‌های اعزام نیرو تغییر یافت؛ پروتکل‌ها به‌گونه‌ای اصلاح شد که پیش از ورود کامل نیروهای واکنش‌سریع به نقطه صفر حادثه، از ثبات شرایط و پایان موج اولیه اطمینان حاصل شود تا جان امدادگران که ارزشمندترین دارایی ماست، به خطر نیفتد.
در بُعد فنی و عملیاتی نیز به این شناخت عمیق‌تر رسیدیم که تبعات یک التهاب لزوماً با پایان ظاهری آن تمام نمی‌شود. در زمان راه‌اندازی مجدد واحدها، فرآیندها به‌گونه‌ای تنظیم شد که بررسی آسیب‌های پنهان تجهیزات، خطوط و اتصالات با وسواس و دقت‌نظر مضاعف انجام گیرد.
مجموع این تجربیات، ما را به یک دستاورد استراتژیک رساند؛ امروز در پتروشیمی پردیس، نظام «پدافند غیرعامل و مدیریت بحران» از یک رویکرد صرفاً «واکنشی و مقطعی»، به یک «فرهنگ دائمی، پیش‌دستانه و مبتنی بر تاب‌آوری همه‌جانبه سازمانی» تبدیل شده است.
سرمایه اصلی صنعت؛ انسان‌هایی فراتر از تجهیزات
«سپاس خبر»: اگر از زاویه توانمندی ملی نگاه کنیم، آیا تجربه جنگ اخیر نشان داد که صنعت نفت و پتروشیمی ایران فقط به تجهیزات وابسته نیست و سرمایه اصلی آن، نیروی انسانی متخصص و توان مهندسی داخلی است؟
امینی: تجربه اخیر به روشنی اثبات کرد که محور اصلی پایداری در صنعت نفت و پتروشیمی، پیش از آنکه تجهیزات باشند، سرمایه انسانی و توان مهندسی داخلی است. در روزهای بحران، اقتضای شرایط ایجاب می‌کرد که بسیاری از تصمیمات در لحظه اتخاذ شوند؛ از نحوه کاهش بار یا توقف واحدها تا تعمیرات اضطراری، مدیریت حریق، حفظ یوتیلیتی‌ها و در نهایت راه‌اندازی مجدد مجتمع.
ما در این رویداد به‌عینه دیدیم که نیروی انسانی متخصص می‌تواند در غیاب دسترسی به امکانات شرایط عادی، با تکیه بر دانش و تجربه خود راهگشا باشد؛ چه در پیشبرد سریع تعمیرات داخلی و چه در عملیات احیای زیرساخت‌های مشترک منطقه.
حتی لحظه‌ای که «نیتروژن» و «هوای ابزار دقیق» مجدداً وارد مجتمع پردیس شد، برای همکاران ما معنایی بسیار فراتر از یک اتفاق فنی داشت و آن را نشانه بازگشت حیات به چرخه تولید می‌دانستند.
بنابراین، بیراه نیست اگر بگوییم کلیدی‌ترین سرمایه راهبردی صنعت کشور، چیزی جز دانش، بلوغ تخصصی و تعهد عمیق نیروی انسانی نیست. تجهیزات می‌توانند بخشی از ظرفیت صنعتی را شکل دهند، اما این انسان متخصص است که در لحظه بحران، دانش و تجربه را به تصمیم و تصمیم را به عمل تبدیل می‌کند.
شما فقط از یک واحد صنعتی صیانت نکردید
«سپاس خبر»: پیام شما به مردم ایران و به‌ویژه خانواده‌های کارگران و متخصصانی که در روزهای سخت در عسلویه ماندند و پای تولید ایستادند چیست؟ و آینده صنعت عسلویه را با اتکا به همین نیروهای ایرانی چگونه می‌بینید؟
امینی: در درجه اول، عمیق‌ترین سپاس‌گزاری خود را نثار خانواده‌های صبور همکارانم می‌کنم. اگرچه خط مقدم این ایستادگی در درون مجتمع بود، اما بار سنگین اضطراب و التهاب آن روزها در خانه‌های کارکنان ما احساس می‌شد. بسیاری از نیروهای ما با دلهره خانواده‌هایشان راهی سایت می‌شدند و این خانواده‌ها بودند که با درک شرایط، بار روانی این بحران را به دوش کشیدند.
همچنین باید به تک‌تک همکارانم در شیفت‌های بهره‌برداری، تعمیرات، آتش‌نشانی، «HSE»، بارگیری و سایر بخش‌ها که در آن روزهای سخت پای کار ماندند، خداقوت بگویم. در این میان، می‌خواهم اشاره‌ای ویژه به پرسنل زحمتکش «حراست» داشته باشم؛ واحدی که نقش حیاتی آن در روایت بحران‌ها معمولاً مغفول می‌ماند، اما در آن شرایط ملتهب، با حضور صددرصدی و فداکارانه خود پای کار ایستادند و امنیت و آرامش مجتمع را تضمین کردند.
به همه این عزیزان می‌گویم: کاری که شما کردید، صرفاً حفظ یک واحد صنعتی نبود؛ شما از پایداری اقتصاد و اعتبار صنعت کشور صیانت کردید.
اما درباره آینده، من نگاهی عمیقاً امیدوارانه دارم. تجربه آن روزهای پرالتهاب به همگان ثابت کرد که عسلویه تنها تجمعی از آهن، فولاد و سازه‌های عظیم نیست؛ پشت این تجهیزات پیچیده، انسان‌های بااراده‌ای ایستاده‌اند که در سخت‌ترین شرایط می‌توانند هوشمندانه تصمیم بگیرند، بحران را مهار کنند و چرخ تولید را مجدداً به حرکت درآورند.
آینده درخشان صنعت عسلویه، در گرو همین سرمایه انسانی بی‌بدیل، تعمیق دانش بومی، افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها و درس‌آموخته‌های ما از روزهای سخت است. بازگشت سریع پردیس به مدار تولید و نقش‌آفرینی آن در احیای زیرساخت‌های حیاتی منطقه، روشن‌ترین گواه بر این حقیقت است که حتی پس از سنگین‌ترین تکانه‌ها، می‌توان قوی‌تر از گذشته ایستاد و مسیر توسعه را ادامه داد.
سپاس خبر
انتهای خبر/
