سفال طالقان؛ اصالت دیرینه در مسیر خلاقیت نو
یک کارشناس صنایع‌دستی، با نگاهی به ظرفیت‌های هنری سفالگری و جایگاه صنایع‌دستی در طالقان، بر اهمیت شناخت فنون ساخت، حفظ مهارت‌های سنتی و پیوند میان اصالت هنری و خلاقیت معاصر در توسعه این هنر تأکید کرد.
صنایع‌دستی بخشی از هویت فرهنگی هر منطقه است؛ هنرهایی که در آن‌ها مواد اولیه، مهارت دست و ذوق هنری در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و آثاری با ارزش کاربردی و زیبایی‌شناختی پدید می‌آورند. در شهرستان طالقان نیز شناخت ظرفیت‌های هنرهای دستی و بررسی امکان توسعه آن‌ها می‌تواند زمینه‌ای برای معرفی بیشتر فرهنگ بومی و تقویت اقتصاد هنر فراهم کند. در این میان، سفالگری به‌عنوان یکی از هنرهای دستی، نمونه‌ای از پیوند میان شناخت مواد، مهارت فنی و خلاقیت هنری است.
سفالگری از هنرهایی است که در آن، خاک از ماده‌ای خام به اثری برخوردار از فرم، بافت و کارکرد تبدیل می‌شود. هنرمند سفالگر با شناخت ویژگی‌های گل، تسلط بر تکنیک‌های شکل‌دهی و آگاهی از مراحل خشک‌کردن و پخت، اثری خلق می‌کند که کیفیت نهایی آن حاصل پیوند دانش فنی و نگاه زیبایی‌شناختی است. این هنر در کنار جنبه کاربردی، بستری برای تجربه‌های خلاقانه و بیان هنری به شمار می‌رود.
ضحی سادات‌رسول، در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با اشاره به جایگاه سفالگری در هنرهای سنتی اظهار کرد: شناخت این هنر مستلزم توجه هم‌زمان به مواد اولیه، روش‌های ساخت، ویژگی‌های فنی و اصول زیبایی‌شناسی است. کیفیت یک اثر سفالی تنها به شکل ظاهری آن وابسته نیست، بلکه انتخاب گل مناسب، میزان رطوبت، نحوه فرم‌دهی، ضخامت بدنه و کنترل مراحل خشک‌شدن و پخت نیز در نتیجه نهایی نقش تعیین‌کننده دارند.
وی افزود: سفالگری هنری مبتنی بر تجربه و مهارت است و هنرمند برای رسیدن به نتیجه مطلوب باید رفتار مواد را بشناسد و میان ویژگی‌های فیزیکی گل و فرم موردنظر خود هماهنگی ایجاد کند. در این فرایند، هر مرحله بر مرحله بعدی اثر می‌گذارد و بی‌توجهی به جزئیات فنی می‌تواند کیفیت و دوام محصول را تحت تأثیر قرار دهد.
این کارشناس صنایع‌دستی با تأکید بر پیوند میان سنت و نوآوری بیان کرد: توسعه سفالگری به معنای کنارگذاشتن روش‌های اصیل نیست؛ بلکه می‌توان با حفظ دانش فنی و هویت هنری، از ظرفیت طراحی معاصر برای خلق محصولات تازه بهره گرفت. تناسب فرم و کارکرد، کیفیت پرداخت سطح، انتخاب رنگ و لعاب و توجه به نیاز مخاطب، از مؤلفه‌هایی هستند که می‌توانند به ارتقای ارزش هنری و کاربردی آثار کمک کنند.
سادات‌رسول با اشاره به اهمیت آموزش در تداوم این هنر ادامه داد: انتقال تجربه از هنرمندان باتجربه به نسل جوان، در کنار آموزش اصول فنی و آشنایی با مبانی طراحی، می‌تواند زمینه پرورش سفالگرانی را فراهم کند که ضمن تسلط بر شیوه‌های ساخت، توانایی ارائه ایده‌های خلاقانه و شخصی را نیز داشته باشند.
وی همچنین معرفی حرفه‌ای آثار سفالی را یکی از زمینه‌های تقویت جایگاه این هنر دانست و افزود: مستندسازی مراحل تولید، معرفی تکنیک‌ها، نمایش آثار و فراهم‌کردن امکان ارتباط مستقیم میان هنرمند و مخاطب، به شناخت بهتر ارزش واقعی محصولات کمک می‌کند. در این مسیر، کیفیت ساخت، هویت بصری و اصالت اثر باید در کنار قابلیت عرضه و فروش مورد توجه قرار گیرد.
در طالقان نیز توجه به صنایع‌دستی می‌تواند فرصتی برای معرفی توانمندی‌های هنری منطقه و ایجاد ارتباط میان هنر، فرهنگ و گردشگری باشد. معرفی آثار هنرمندان محلی، فراهم‌کردن بستر مناسب برای عرضه محصولات و حمایت از آموزش مهارت‌های دستی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به شناساندن ظرفیت‌های فرهنگی شهرستان کمک کند. با این حال، معرفی سفالگری به‌عنوان یکی از هنرهای شاخص طالقان نیازمند بررسی پیشینه محلی، شناسایی هنرمندان فعال و مستندسازی آثار و شیوه‌های تولید در این منطقه است.
سفالگری همچنین می‌تواند در پیوند با گردشگری فرهنگی، فرصتی برای آشنایی مخاطبان با فرایند خلق یک اثر هنری فراهم کند. مشاهده مراحل شکل‌گیری گل، فرم‌دهی و پرداخت نهایی، تجربه‌ای متفاوت از شناخت هنرهای دستی ایجاد می‌کند و می‌تواند زمینه توجه بیشتر به مهارت‌های هنرمندان را فراهم سازد.
سفالگری زمانی می‌تواند جایگاه پایداری در اقتصاد هنر پیدا کند که دانش فنی، خلاقیت، کیفیت تولید و معرفی مناسب آثار در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ مسیری که در کنار حمایت از هنرمندان، می‌تواند به معرفی بهتر صنایع‌دستی، تقویت ظرفیت‌های فرهنگی طالقان و آشنایی نسل‌های آینده با ارزش هنرهای دستی کمک کند.
هانیه ربیعی _ تیتر۱
انتهای خبر/
