استان البرز با برخورداری از موقعیت جغرافیایی ممتاز، تنوع طبیعی و تاریخی و نزدیکی به پایتخت، ظرفیتهای قابل توجهی برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای گردشگری کشور را دارد؛ ظرفیتی که هنوز فاصله قابل توجهی با بهرهبرداری مطلوب دارد.
خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱» در گفتگویی تفصیلی با مریم هاشمی اصفهانی، کارشناس گردشگری، به بررسی مهمترین فرصتها و چالشهای پیشروی صنعت گردشگری استان البرز پرداخته است.
تیتر۱: به نظر شما کدام یک از ظرفیتهای موجود در گردشگری استان البرز توان تبدیل شدن به یک مزیت رقابتی بزرگ را دارند؟
هاشمی اصفهانی: تا امروز بخش زیادی از تمرکز بر شاخصهای سنتی گردشگری و توسعه زیرساختهای اقامتی بوده است، اما معتقدم مزیت رقابتی آینده البرز در حرکت به سمت گردشگری تجربهمحور نهفته است. اگر بتوانیم روایتگری موفقی از میراث فرهنگی، تاریخی و هویتی استان ارائه کنیم، میتوانیم محصولی متفاوت در بازار گردشگری کشور خلق کنیم.
گردشگری امروز دیگر صرفاً بازدید از یک مکان نیست؛ بلکه تجربه زیستن در یک روایت و یک فرهنگ است. به اعتقاد من باید از «فروش مکان» به سمت «فروش معنا» حرکت کنیم.
تیتر۱: در زنجیره ارزش گردشگری، کدام گلوگاه مانع تبدیل این ظرفیتها به درآمد پایدار و گردشگری باکیفیت شده است؟
هاشمی اصفهانی: بزرگترین مانع، نبود همراستایی میان بخشهای مختلف این زنجیره است. سالهاست میان سیاستگذاریهای کلان، توانمندی بخش خصوصی و آمادگی جامعه محلی شکاف قابل توجهی وجود دارد.
تا زمانی که مدیریت مقصد به صورت یکپارچه و مبتنی بر رویکرد مدیریت جامع شکل نگیرد، رشد صنعت گردشگری صرفاً در بعد کمی باقی خواهد ماند و به توسعه کیفی منجر نخواهد شد.
تیتر۱: با توجه به نوسانات اقتصادی و تغییر الگوهای رفتاری مسافران، چگونه میتوان مدل توسعه گردشگری البرز را به گونهای طراحی کرد که در برابر بحرانها مقاوم باشد؟
هاشمی اصفهانی: باید از استراتژی صرفاً مسافرمحور عبور کرده و به سمت استراتژی ارزشآفرینی حرکت کنیم. این رویکرد میتواند وابستگی به منابع درآمدی محدود را کاهش دهد؛ موضوعی که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
تحلیل دادههای بزرگ و بررسی رفتار گردشگران به ما کمک میکند پیش از وقوع بحران، سناریوهای مختلف عملیاتی را طراحی کنیم و در زمان مناسب از آنها بهره ببریم.
تیتر۱: گردشگری سبز یکی از ضرورتهای آینده این صنعت است. چگونه میتوان کاهش مصرف انرژی را به بخشی از مدل کسبوکار گردشگری تبدیل کرد؟
هاشمی اصفهانی: این موضوع صرفاً یک اقدام فنی نیست، بلکه یک رویکرد استراتژیک محسوب میشود. استفاده از پنلهای خورشیدی تنها برای کاهش هزینه برق نیست، بلکه نوعی پیام بازاریابی برای گردشگران محسوب میشود.
گردشگران امروزی، به ویژه در بازارهای هدف باکیفیت، تمایل دارند در مقاصدی اقامت کنند که ردپای کربنی کمتری داشته باشند. ادغام انرژیهای تجدیدپذیر با استانداردهای ساختمانسازی سبز، علاوه بر کاهش هزینههای بلندمدت، میتواند جایگاه مقصد را در فهرستهای جهانی گردشگری پایدار تثبیت کند.
تیتر۱: با توجه به ظرفیتهای موجود در حوزه توریسم سلامت، چه راهکارهایی برای همافزایی میان خدمات درمانی و گردشگری سلامت وجود دارد؟
هاشمی اصفهانی: گردشگری سلامت نیازمند یک زنجیره خدمات یکپارچه است. در این حوزه باید میان گردشگری پزشکی و گردشگری تندرستی تفاوت قائل شویم؛ چرا که هرکدام نیازمند زیرساختها و استانداردهای متفاوتی هستند.
راهکار مؤثر، ایجاد خوشههای گردشگری سلامت است؛ یعنی مناطقی که خدمات درمانی، مراکز اقامتی و امکانات رفاهی در کنار یکدیگر قرار داشته باشند.
همچنین باید از مدل «گردشگر ـ بیمار» به سمت «گردشگر – سلامتمحور» حرکت کنیم تا تجربه سفر و دوران استراحت و نقاهت نیز بخشی از جذابیت مقصد باشد.
تیتر۱: با توجه به رشد فناوریهای گردشگری، نقشه راه تحول دیجیتال برای تبدیل البرز به یک مقصد هوشمند چیست؟
هاشمی اصفهانی: اولویت نخست، عبور از دادههای پراکنده و ایجاد یک بستر یکپارچه برای مدیریت اطلاعات است.
برای تبدیل شدن به مقصد هوشمند، باید تمامی نقاط تماس گردشگر از زمان تصمیمگیری برای سفر تا پایان آن مورد بررسی و مدیریت قرار گیرد. مقصد هوشمند، مقصدی است که با استفاده از فناوری، اصطکاکهای سفر را کاهش داده و کیفیت تجربه گردشگر را به حداکثر میرساند.
تیتر۱: نقش ظرفیتهای طبیعی و تاریخی البرز در توسعه صنعت گردشگری چیست و مهمترین چالشهای پیشروی استان کداماند؟
هاشمی اصفهانی: استان البرز به دلیل برخورداری از تنوع اکوسیستمی کمنظیر، از کوهستانهای مرتفع و جنگلهای انبوه گرفته تا روستاهای تاریخی و آثار باستانی، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای اصلی گردشگری ایران را دارد.
موقعیت جغرافیایی ممتاز و نزدیکی به پایتخت نیز این ظرفیت را تقویت میکند و امکان توسعه گردشگری طبیعت، ماجراجویی و گردشگری روستایی را فراهم میآورد.
با این حال، مهمترین چالشهای استان شامل مدیریت ترافیک در محورهای پرتردد، فشار بر زیرساختهای محیطزیستی و گردشگری بیبرنامه است.
برای عبور از این شرایط، باید از الگوی «گردشگری عبوری» به سمت «گردشگری ماندگار» حرکت کنیم؛ رویکردی که با توسعه اقامتگاههای بومگردی، مدیریت پسماند، حفاظت از منابع طبیعی و توزیع هوشمند گردشگران در مقاصد کمتر شناختهشده محقق خواهد شد.
جمعبندی
آینده گردشگری البرز بیش از هر زمان دیگری به نوآوری، مدیریت یکپارچه، فناوریهای هوشمند و توسعه پایدار وابسته است. به نظر میرسد حرکت از «فروش مکان» به سمت «فروش معنا»، همان مسیری است که میتواند البرز را به یکی از مقاصد شاخص گردشگری کشور تبدیل کند.
زهرا فوج _ تیتر۱
انتهای خبر/
