نقش فناوریهای نوین در تحولات آموزشی
رضا شکیبا، کارشناس مسائل آموزشی در یادداشتی با مضمون گفتمان تحول در آموزش نوشت: تصور کنید دانشآموزی در کلاس نشسته است، اما همزمان در حال قدم زدن در تخت جمشید است، چند دقیقه بعد وارد ساختار یک سلول میشود و سپس در یک آزمایشگاه فضایی آزمایش انجام میدهد، بدون آنکه حتی از صندلی خود بلند شود و این همان تحول آموزشی در عصر جدید است.
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، رضا شکیبا، کارشناس مسائل آموزشی در یادداشتی به بیان تحولات آموزشی در عصر جدید پرداخت و نوشت: تا چند سال پیش چنین تصویری بیشتر شبیه داستانهای علمی تخیلی بود اما امروز با گسترش فناوریهای دیجیتال، واقعیت مجازی، هوش مصنوعی و محیطهای تعاملی، این تصویر آرام آرام در حال نزدیک شدن به واقعیت آموزش است. همین موضوع ما را با پرسشی مهم روبهرو میکند، آیا کلاس درس آینده شبیه کلاسهای امروز خواهد بود؟
اگر امروز وارد بسیاری از کلاسهای درس مدارس شویم، صحنهای آشنا میبینیم، معلم در حال توضیح است، دانشآموزان در حال گوش دادن هستند و کتاب درسی مهمترین منبع یادگیری محسوب میشود، این الگوی آموزشی سالها ستون اصلی نظامهای آموزشی بوده و نسلهای زیادی با همین شیوه آموزش دیدهاند.
اما جهان بیرون از مدرسه با سرعتی بیسابقه در حال تغییر است، دانشآموزان امروز در محیطی رشد میکنند که سرشار از فناوریهای دیجیتال، رسانههای تعاملی، بازیهای رایانهای و ابزارهای هوشمند است، آنها هر روز در فضایی زندگی میکنند که اطلاعات، تصویر، صدا و تعامل در آن به سرعت در دسترس است.
طبیعی است که چنین نسلی انتظار داشته باشد تجربه یادگیری در مدرسه نیز تا حدی با دنیای واقعی زندگی او هماهنگ باشد، در بسیاری از نظامهای آموزشی جهان نیز دقیقاً به همین دلیل، نگاه به آموزش در حال تغییر است.
در گذشته، کلاس درس بیشتر فضایی برای انتقال اطلاعات بود. معلم توضیح میداد و دانشآموزان آن را دریافت میکردند. اما در رویکردهای جدید آموزشی، یادگیری دیگر صرفاً انتقال اطلاعات نیست؛ بلکه فرایندی فعال، مشارکتی و تجربه محور است.
در چنین نگاهی، دانشآموز فقط شنونده نیست، او سئوال میپرسد، آزمایش میکند، کشف میکند و در فرایند یادگیری مشارکت دارد. هدف آموزش نیز تنها حفظ مطالب نیست، بلکه درک عمیق مفاهیم و توانایی به کارگیری آنها در موقعیتهای واقعی است.
فناوریهای نوین میتوانند فرصتهای تازهای برای تحقق چنین یادگیریای فراهم کنند. ابزارهای دیجیتال این امکان را میدهند که یادگیری از حالت صرفاً شنیداری خارج شود و به تجربهای دیداری، تعاملی و پویا تبدیل شود. برای مثال، دانشآموز میتواند یک پدیده علمی را نه فقط در تصویر کتاب، بلکه در یک محیط سهبعدی مشاهده کند یا یک فرایند پیچیده را به صورت شبیه سازی شده تجربه کند.
پژوهشهای آموزشی نیز نشان میدهد هرچه دانشآموز در فرایند یادگیری درگیرتر باشد، یادگیری عمیقتر و ماندگارتر خواهد شد، دیدن، تجربه کردن و تعامل داشتن با مفاهیم، فهم آنها را بسیار پایدارتر از شنیدن صرف میکند. البته باید توجه داشت که فناوری به تنهایی نمیتواند آموزش را متحول کند.
اگر فناوری فقط برای نمایش محتوا استفاده شود، تفاوت چندانی با روشهای گذشته نخواهد داشت. آنچه اهمیت دارد این است که فناوری در خدمت یادگیری فعال قرار گیرد و به معلم کمک کند تجربههای یادگیری مؤثرتری طراحی کند.
در واقع آینده آموزش نه در حذف کلاس درس است و نه در کنار گذاشتن معلم، بلکه در بازطراحی هوشمندانه کلاس درس است، جایی که معلم همچنان نقش محوری دارد، اما نقش او از انتقال دهنده اطلاعات به راهنما، تسهیل گر و طراح تجربههای یادگیری تغییر میکند.
شاید کلاس آینده هنوز همان چهار دیوار آشنا را داشته باشد، اما مرزهای یادگیری در آن دیگر محدود به همان دیوارها نخواهد بود.
امیر کریمی خانقاه _ تیتر۱
انتهای خبر/
