هویت بومی در بازی‌ها و قصه‌ها ماندگار می‌شود
یک کارشناس روانشناسی اظهار کرد: گویش طالقانی، قصه‌های مادربزرگ‌ها و بازی‌های محلی، بخشی از هویت فرهنگی این منطقه‌اند؛ میراثی که انتقال آن به نسل جدید، علاوه بر حفظ پیوند کودکان با ریشه‌های بومی، می‌تواند در شکل‌گیری هویت و تقویت ارتباط عاطفی میان نسل‌ها نقش داشته باشد.
زهرا اسحاقی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱» بیان کرد: دوران کودکی یکی از مهم‌ترین مراحل شکل‌گیری شخصیت و هویت انسان است؛ دورانی که تجربه‌های خانوادگی، محیط زندگی و آشنایی با فرهنگ بومی می‌توانند در شکل‌گیری نگرش‌ها و مهارت‌های ارتباطی کودک نقش داشته باشند.
این کارشناس روانشناسی افزود: طالقان با برخورداری از گویش محلی، قصه‌های قدیمی، بازی‌های بومی و پیشینه فرهنگی ارزشمند، ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای آشنایی نسل جدید با میراث فرهنگی منطقه دارد؛ ظرفیتی که حفظ و انتقال آن، نیازمند توجه خانواده‌ها و مشارکت نهادهای فرهنگی است.
اسحاقی، با اشاره به اهمیت محیط خانوادگی و فرهنگی در رشد کودکان، اظهار کرد: فرهنگ بومی از طریق زبان، قصه‌ها، آداب‌ورسوم و روابط خانوادگی، بخشی از تجربه‌های اولیه کودک را شکل می‌دهد. کودک در محیط خانواده و جامعه، علاوه بر یادگیری رفتارها و ارزش‌ها، احساس تعلق به یک جمع را نیز تجربه می‌کند. آشنایی با فرهنگ محل زندگی می‌تواند به شکل‌گیری هویت و تقویت ارتباط کودک با خانواده و محیط اجتماعی کمک کند.
وی با بیان اینکه قصه‌های محلی و ارتباط کودکان با پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها می‌تواند فرصتی برای تقویت پیوندهای عاطفی باشد، افزود: قصه‌گویی فرصتی برای گفتگو، تخیل و ارتباط عاطفی میان کودک و بزرگسال فراهم می‌کند. زمانی که پدربزرگ یا مادربزرگ برای کودک قصه‌ای تعریف می‌کند، علاوه بر انتقال تجربه‌های زندگی، فضایی برای توجه، صمیمیت و شنیدن متقابل ایجاد می‌شود. گویش محلی نیز می‌تواند بخشی از هویت خانوادگی و فرهنگی کودک باشد.
این کارشناس روانشناسی با اشاره به تغییر شیوه‌های بازی کودکان در زندگی امروز بیان کرد: بازی‌های گروهی و محلی می‌توانند به تمرین همکاری، رعایت نوبت، حل اختلاف و ارتباط با همسالان کمک کنند. استفاده از ابزارهای دیجیتال نیز لزوماً منفی نیست، اما اگر زمان زیادی از زندگی کودک را به خود اختصاص دهد و فرصت خواب، فعالیت بدنی، بازی آزاد و ارتباط خانوادگی را کاهش دهد، ممکن است بر رشد او اثر نامطلوب بگذارد. بنابراین، ایجاد تعادل میان بازی‌های حضوری و استفاده از فناوری اهمیت دارد.
اسحاقی با تأکید بر نقش روابط خانوادگی در رشد عاطفی کودکان خاطرنشان کرد: محیط زندگی به‌تنهایی تعیین‌کننده رشد روانی کودک نیست؛ کیفیت روابط و تجربه‌هایی که او در این محیط دارد، اهمیت زیادی دارد. ارتباط صمیمانه با والدین و اعضای خانواده، فرصت بازی در فضای باز و مشارکت در فعالیت‌های متناسب با سن می‌تواند به رشد مهارت‌های اجتماعی و احساس امنیت کمک کند. در عین حال، باید به نیازهای هر کودک برای ارتباط با همسالان، تجربه‌های تازه و دسترسی به فرصت‌های آموزشی و فرهنگی نیز توجه شود.
وی درباره راه‌های انتقال فرهنگ بومی طالقان به نسل جدید گفت: والدین می‌توانند با تعریف خاطرات کودکی خود، آموزش واژه‌های گویش محلی، معرفی بازی‌های قدیمی و همراه‌کردن کودکان در مناسبت‌های خانوادگی، زمینه آشنایی آن‌ها با میراث فرهنگی را فراهم کنند. بهتر است کودک فرصت پرسیدن، تجربه‌کردن و انتخاب داشته باشد؛ زیرا وقتی انتقال فرهنگ با محبت و تجربه‌های خوشایند همراه باشد، احتمال برقراری ارتباط کودک با آن بیشتر می‌شود.
این کارشناس روانشناسی همچنین نقش مدارس و نهادهای فرهنگی را در زنده نگه‌داشتن میراث بومی مهم دانست و تصریح کرد: برنامه‌هایی مانند قصه‌گویی محلی، آشنایی با واژه‌های بومی، معرفی بازی‌های قدیمی و گفت‌وگو با سالمندان می‌تواند زمینه ارتباط کودکان با فرهنگ منطقه را فراهم کند. مشارکت خانواده‌ها و استفاده از تجربه افراد بومی نیز می‌تواند این فعالیت‌ها را اثربخش‌تر کند.
اسحاقی با تأکید بر اهمیت توجه خانواده‌ها به ریشه‌های فرهنگی کودکان گفت: خانواده‌ها می‌توانند زمانی را در هفته به گفت‌وگو با فرزندان اختصاص دهند، از خاطرات کودکی خود بگویند، واژه‌ها و اصطلاحات محلی را به آن‌ها یاد بدهند یا یک بازی قدیمی را در کنار هم تجربه کنند. همین فعالیت‌های ساده می‌توانند فرصتی برای صمیمیت بیشتر، انتقال تجربه و آشنایی کودک با ریشه‌های خانوادگی‌اش باشند.
وی در پایان تصریح کرد: حفظ فرهنگ بومی طالقان تنها به نگهداری واژه‌ها، قصه‌ها و بازی‌های قدیمی محدود نمی‌شود؛ این میراث زمانی زنده می‌ماند که در روابط روزمره خانواده‌ها حضور داشته باشد و نسل جدید بتواند با آن ارتباطی آگاهانه برقرار کند.
هانیه ربیعی _ تیتر۱
انتهای خبر/
