تابآوری، سپر دفاعی جامعه در برابر امواج بحران
یک تسهیلگر دورههای توسعه فردی بزرگسالان و مددکار اجتماعی، گفت: در جهانی که بحرانهای پیدرپی، از تنشهای ژئوپلیتیکی گرفته تا چالشهای اقتصادی و اجتماعی، همچون امواج سهمگین بر پیکر جوامع میکوبند، «تابآوری» نه یک مفهوم انتزاعی، بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقا و شکوفایی بدل شده است.
سولماز کمالزارع در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با تحلیل عمیق این پدیده، بر لزوم توجه جدی به پرورش مهارتهای تابآوری در سطح فردی و جمعی، بهویژه در شرایط ناامنی و بحران، تأکید کرد.
این مددکار اجتماعی در تحلیل خود تابآوری را صرفاً توانایی تحمل سختیها ندانسته ، بلکه آن را «ستون فقرات سلامت روان» توصیف کرد و افزود: مهارتی که به انسان امکان میدهد نهتنها در برابر ضربات روحی و روانی مقاومت کند، بلکه پس از آن، سازگاری یافته و به مسیر رشد و زندگی ادامه دهد.
وی با اشاره به بحرانهایی چون جنگ، که با تهدیدات چندوجهی نظیر فقدان عزیزان، آوارگی و یأس همراه است تصریح کرد: نهادینه کردن تابآوری، یک استراتژی دفاعی کلیدی برای حفظ انسجام اجتماعی و سلامت روان جامعه محسوب میشود.
منابع تابآوری: معنا، ارتباط و مهارتهای روانی
کمالزارع شناسایی سه منبع اصلی تغذیهکننده تابآوری را معنا، ارتباطات انسانی و مهارتهای روانی دانست.
این تسهیلگر دورههای توسعه فردی، با تکیه بر یافتههای روانشناسی، تاکید کرد: یافتن معنا در دل رنج، برقراری و حفظ روابط حمایتی، و بهکارگیری مهارتهایی چون خودآگاهی، پذیرش واقعیت، مدیریت هیجانات، انعطافپذیری روانی و حل مسئله، پایههای تابآوری را تشکیل میدهند. این بدان معناست که تقویت تابآوری، تنها به تحمل انفعالی محدود نمیشود، بلکه مستلزم پرورش فعالانهی این توانمندیهای درونی است.
تابآوری؛ مهارتی آموختنی، نه استعدادی ذاتی
کمالزارع با بیان اینکه تابآوری یک «مهارت» است و نه یک «صفت ذاتی» عنوان کرد: این دیدگاه، امیدبخش و عملیاتی است، زیرا نشان میدهد که با آموزش و تمرین میتوان تابآوری را در خود و دیگران تقویت کرد.
راهکارهایی که بر پایه اصول روانشناختی استوار است:
خودشناسی عمیق: درک نقاط قوت و ضعف، لازمهی برنامهریزی مؤثر برای مواجهه با چالشهاست.
پذیرش واقعبینانه: اذعان به وجود شرایط دشوار و تلاش برای یافتن راهحلهای عملی به جای انکار یا انفعال.
ذهنآگاهی و حضور در لحظه: تمرینهایی چون تنفس عمیق و توجه به احساسات، به افراد کمک میکند تا از غرق شدن در افکار منفی رهایی یابند.
تابآوری در سطح جمعی: راهکارهای حمایتی در بحران
تحلیل این مددکار اجتماعی فراتر از سطح فردی رفته و به ابعاد جمعی و خانوادگی تابآوری پرداخت.
وی بر اهمیت حیاتی حمایتهای اجتماعی و عاطفی در شرایط بحرانی تأکید کرد و راهکارهایی را ارائه کرد:
گوش دادن همدلانه: احساس شنیده شدن و درک شدن، بهویژه برای کودکان و سالمندان، عاملی قدرتمند در کاهش اضطراب و افزایش حس امنیت است.
ابراز محبت و حمایت: چه کلامی و چه غیرکلامی، ابراز حمایت و عشق، پیوندهای عاطفی را تقویت و حس تعلق را افزایش میدهد.
همکاری و هدفگذاری مشترک: تلاش جمعی برای حل مشکلات و تمرکز بر ارزشهای مشترک مانند عشق و امید، معنایی عمیق به زندگی در شرایط سخت میبخشد.
تمرکز بر عوامل قابل کنترل: تغییر کانون توجه از آنچه نمیتوان تغییر داد به آنچه در دسترس است، حس عاملیت و کنترل را بازمیگرداند.
قدردانی: شکرگزاری بابت داشتههای موجود، حتی در اوج فقدان، دیدگاهی مثبت را تقویت و حس امید را زنده نگه میدارد.
چشمانداز آینده: تابآوری، سرمایهگذاری برای فردای بهتر
این مددکار اجتماعی در پایان با بیان اینکه سرمایهگذاری بر تابآوری، بهویژه در جوامعی که در معرض بحرانهای متعدد قرار دارند، یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک است عنوان کرد: خانوادهها و جوامعی که فعالانه بر تقویت این مهارتها تمرکز میکنند، نهتنها از بحرانهای کنونی عبور خواهند کرد، بلکه با دستیابی به آمادگی و صلابت بیشتر، برای مواجهه با چالشهای آینده نیز مجهز خواهند شد. این رویکرد، چشماندازی امیدوارکننده برای ساختن جوامعی منعطفتر و سلامتتر ترسیم میکند.
فرزانه احراری _ تیتر یک
انتهای خبر/
