وقتی طمع ویلاسازی، اراضی البرز را نشانه میرود
هجوم سرمایههای سرگردان برای سوداگری زمین، تبدیل اراضی مرغوب کشاورزی به «باغویلاهای شخصی» و دستاندازی به حریم منابع طبیعی، البرز را به یکی از کانونهای اصلی پدیده شوم زمینخواری و تغییر کاربری غیرمجاز بدل کرده است.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، موقعیت استراتژیک، نزدیکی به پایتخت و آبوهوای کمنظیر دامنههای البرز اگرچه موهبتی بزرگ است، اما در سالهای اخیر به پاشنه آشیل این استان تبدیل شده است.
هجوم سرمایههای سرگردان برای سوداگری زمین، تبدیل اراضی مرغوب کشاورزی به «باغویلاهای شخصی» و دستاندازی به حریم منابع طبیعی، البرز را به یکی از کانونهای اصلی پدیده شوم زمینخواری و تغییر کاربری غیرمجاز بدل کرده است.
با این حال، گزارشهای اخیر از دو دستگاه متولی یعنی ادارهکل حفاظت محیط زیست و سازمان جهاد کشاورزی استان البرز نشان میدهد که جبهه مقابله با سوداگران خاک وارد فاز تازهای از «هوشمندسازی نظارت» و «قاطعیت میدانی» شده است.
پایان خوشنشینی در ۲۵ قطعه زراعی
در عرصه میدانی، تغییر کاربری اراضی کشاورزی تهدیدی مستقیم علیه امنیت غذایی و شریانهای زیستی استان است. به گفته عبدالرضا بازدار، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز، در تازهترین عملیات برخورد با متخلفان، نقشههای سودجویانی که قصد داشتند اراضی کشاورزی را به ۲۵ قطعه تفکیک کرده و زیر بار ساختوساز غیرمجاز ببرند، نقش بر آب شد.
این تغییر کاربریها شامل ۳ بنای غیرمجاز به مساحت ۲۱۰ مترمربع، ۲۵ مورد دیوارکشی، گودبرداری، احداث ۶ مسیر دسترسی اختصاصی و ۵ مورد محوطهسازی غیرقانونی بود که همگی در اجرای تبصره ۲ ماده ۱۰ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها قلعوقمع و تخریب شدند.
جالبتر آنکه سودجویان حتی دست به سرقت و احداث ۷ انشعاب غیرمجاز برقزده بودند که با هماهنگیهای لازم شناسایی و جمعآوری شد تا نشان دهد شبکه سوداگری زمین چگونه زیرساختهای عمومی را نیز به یغما میبرد.
بازدار با تأکید بر بازگشت این اراضی به چرخه تولید تأکید کرد: کوچکترین چشمپوشی در برابر دلالان و سوداگران خاک پذیرفته نیست و اراضی کشاورزی البرز خط قرمز تولید استان است.
پایش ماهوارهای در «پنجره واحد زمین»
اما در سوی دیگر میدان، ادارهکل حفاظت محیط زیست البرز در گفتگو با خبرنگاران، رویکرد پایش را از سطح سنتی به تراز هوشمند و سامانهای ارتقا داده است. قربانعلی محمدپور، مدیرکل حفاظت محیط زیست البرز، با تأکید بر اینکه حفاظت از اراضی ملی اولویتی راهبردی است، از ثبت و بهروزرسانی اطلاعات ۱۴۸ مورد تصرف اراضی ملی در سامانه «پنجره واحد زمین» خبر داد.
این اقدام سبب میشود دستاندازی به اراضی با دادههای دقیق جغرافیایی و ماهوارهای رصد شده و فرصت سندسازی و فرار از چنگال قانون از زمینخواران گرفته شود.
محمدپور همچنین به صیانت از منابع آب البرز به عنوان حیاتیترین شریان استان و پایتخت اشاره کرد و از صدور مجوز احداث تصفیهخانه فاضلاب روستای «وینه» در حوضه آبریز رودخانه کرج خبر داد تا آب شرب منطقه از خطر ورود آلایندهها و پسابهای ویلاها و سکونتگاههای حاشیه رودخانه مصون بماند.
به این موارد باید بررسی موشکافانه بیش از ۲۲۰ پرونده استعلامی در طرحهای هادی روستایی و گردشگری را نیز افزود که سدی محکم در برابر ساختوسازهای غیرقانونی با پوشش طرحهای خدماتی محسوب میشود.
دژ حفاظتی البرز محکمتر میشود
پاسخ متولیان به تهدیدات زیستمحیطی تنها تخریب بناها نیست، بلکه توسعه چتر حفاظتی قانونی بر سر عرصههای طبیعی البرز است:
درخت کهنسال و تاریخی ارس شهرستانک به عنوان «اثر طبیعی ملی» به ثبت رسید تا دست متجاوزان از حریم آن کوتاه شود، پرونده ارتقای حفاظتی غار استثنایی یخمراد روی میز مراجع ملی قرار گرفت، منطقه آزاد سیرود پس از پیگیریهای کارشناسی رسماً به منطقه شکار ممنوع تبدیل شده و در آستانه انتشار در روزنامه رسمی است.
مهمتر از همه، گزارش توجیهی تبدیل منطقه شکار ممنوع طالقان به «پارک ملی طالقان» تدوین و به تهران ارسال شد؛ گامی راهبردی که در صورت تصویب نهایی، بالاترین سطح حفاظت بینالمللی و ملی را به زیستبوم حساس طالقان خواهد بخشید.
لزوم قطع زنجیره فساد زمین در مبدأ
اقدامات جهاد کشاورزی در قلعوقمع ساختوسازهای غیرمجاز و هوشمندسازی نظارتها توسط محیط زیست در سامانه زمین، گامهایامیدبخشی است؛ اما واقعیت آن است که البرز به دلیل ارزش افزوده نجومی مسکن و ویلا، همواره زیر فشار مافیای ساختوساز قرار دارد.
برای پیروزی در این نبرد نابرابر، چند مؤلفه حیاتی ضروری است:
پیشگیری قبل از ساخت: برخورد نباید صرفاً به پس از بالا رفتن دیوارها و هدررفت مصالح و تخریب بافت خاک محدود شود؛ سامانه پنجره واحد زمین باید تخلف را در نطفه شناسایی کند.
برخورد با بنگاههای غیرمجاز و شبکههای تفکیک: اراضی هکتاری یکشبه به قطعات چندصدمتری تبدیل نمیشوند؛ قطع ید مشاوران املاک غیرمجاز که مروج تفکیک اراضی کشاورزی هستند، کلید مهار این بحران است.
همگرایی دستگاههای خدماترسان: قطع انشعابات غیرمجاز (آب، برق و گاز) پیش از شکلگیری شهرکهای ویلایی غیرقانونی.
البرز مجالی برای عقبنشینی در برابر سوداگران ندارد؛ خاک حاصلخیز و تنوع زیستی شکننده این استان، امانت نسلهای آینده است، نه حیاط خلوت خوشنشینان.
گلاویژ اصحابی – تیتر۱
انتهای خبر/
