البرز در جبهه آزمون سخت توازن انرژی
در آستانه فصل سرما، البرز با معادله‌ای پُرریسک روبه‌روست؛ استانی که میان تراکم بالای جمعیتی و قطب‌های قدرتمند صنعتی موازنه‌ای شکننده برقرار کرده و عبور بی‌خطر از گردنه پائیز و زمستان، نیازمند انضباط دوطرفه در موتورخانه‌ها و خطوط تولید است.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی تحلیلی «تیتر۱»، با فرود آمدن سرمای پاییز و پیش‌بینی روزهای سردتر زمستانی در استان البرز، بار دیگر مسئله موازنه تولید و مصرف انرژی به یکی از اولویت‌های اصلی تصمیم‌گیران استانی بدل شده است.
البرز با بافتی متراکم از جمعیت شهری و روستایی و میزبانی از قطب‌های بزرگ تولیدی و کشاورزی، شرایطی ویژه دارد؛ استانی که هم باید پایداری شبکه خانگی را برای بیش از ۳ میلیون نفر جمعیت خود تضمین کند و هم چرخش چرخ بیش از ۳ هزار و ۵۰۰ واحد تولیدی و صنعتی در شهرک‌هایی چون سیمین‌دشت، اشتهارد، نظرآباد و بهارستان را از نفس نیندازد.
تجربه سال‌های اخیر نشان می‌دهد که با هر افت محسوس دما، جهش مصرف گاز در بخش خانگی می‌تواند شبکه سراسری را با محدودیت‌های شدید روبه‌رو کند؛ شرایطی که در صورت فقدان برنامه‌ریزی یکپارچه، نخستین ترکش‌های آن به بخش صنعت اصابت کرده و به تعطیلی خطوط تولید یا افت محسوس راندمان اقتصادی واحدهای صنعتی استان منجر می‌شود.
تَله ناترازی فصلی؛ ضرورت نگاه هوشمندانه به خطوط تولید
محمد فتحی، کارشناس حوزه انرژی، در گفتگو با «تیتر۱»، با تأکید بر اینکه مدیریت حامل‌های انرژی در فصول سرد نیازمند انضباط دوسویه میان صنایع و شبکه توزیع است، اظهار داشت: ساختار صنعتی استان البرز ترکیبی از صنایع غذایی، دارویی، نساجی و قطعه‌سازی است؛ بخش عمده‌ای از این واحدها برای استمرار فعالیت روزانه وابستگی مبرم به گاز طبیعی و برق پایدار دارند و اعمال هرگونه محدودیت ناگهانی، به زنجیره تأمین ملی و استانی ضربه می‌زند.
وی با اشاره به تراکم بالای سکونتگاهی در البرز افزود: در استان‌هایی مانند البرز که نرخ رشد جمعیت و ساخت‌وساز بالاست، بیش از ۷۰ درصد مصرف گاز طبیعی در اوج سرما به سمت گرمایش خانگی و تجاری خرد شیفت پیدا می‌کند. در چنین هندسه‌ای، فشار اصلی افت فشار گاز را صنایع تحمل می‌کنند. راهکار عبور از این تله فصلی، قطع ناگهانی یا اعمال خاموشی‌ها و قطعی‌های دستوری نیست؛ بلکه زمان‌بندی شفاف شیفت‌های تولید، هدایت زودهنگام صنایع سنگین به سمت اورهال و تعمیرات اساسی در روزهای پیک مصرف و تسهیل سوخت جایگزین (گازوئیل و نفت‌گاز استاندارد) از ماه‌های ابتدایی پاییز است.
این کارشناس انرژی با اشاره به چالش‌های ذخیره‌سازی سوخت دوم در واحدهای تولیدی خاطرنشان کرد: بسیاری از کارخانه‌های فعال در شهرک‌های صنعتی با محدودیت مخازن سوخت مایع استاندارد یا سازوکارهای اداری تخصیص سهمیه روبه‌رو هستند؛ دستگاه‌های مسئول باید پیش از رسیدن سامانه‌های سرد قطبی، فرآیند راستی‌آزمایی و شارژ مخازن سوخت جایگزین را برای بخش صنعت تکمیل کنند تا تولیدکننده در دقیقه نود میان خاموشی کوره و ایست خط تولید سرگردان نماند.
شهروندان در خط مقدم پایداری شبکه؛ از موتورخانه‌ها تا دمای رفاه
با این حال، روی دیگر این معادله، نحوه مواجهه شهروندان البرزی با مفهوم صرفه‌جویی ساختاری است. بررسی‌ها نشان می‌دهد بیش از ۳۰ درصد هدررفت حرارتی در شهرها ناشی از عدم تنظیم استاندارد سامانه‌های گرمایشی مرکزی، موتورخانه‌ها و فرسودگی عایق‌بندی پنجره‌هاست.
فتحی در بخش دیگری گفت: متأسفانه در فرهنگ عمومی، گرمایش به گرم نگه‌داشتن خانه با پوشش تابستانه تعبیر شده است. در حالی که تنظیم مشعل موتورخانه‌ها، نصب ترموستات‌های هوشمند و رعایت دمای آسایش (۱۸ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد) در ساختمان‌های اداری و مسکونی می‌تواند تا ۱۵ درصد از بار اوج مصرف گاز را در سطح استان تعدیل کند؛ همین میزان صرفه‌جویی خانگی دقیقاً معادل حجم گازی است که می‌تواند مشعل کوره ده‌ها واحد تولیدی و اشتغال‌زا را در روزهای بحرانی روشن نگه دارد.
وی همچنین به پاشنه‌آشیل راندمان حرارتی در ساخت‌وسازهای حاشیه‌ای و متراکم استان اشاره کرد و گفت: ارتقای استانداردهای ساختمانی و بازرسی فنی سامانه‌های تأسیساتی در ادارات و مجتمع‌های پرتراکم، یک ضرورت پدافند غیرعامل است. وقتی از امنیت انرژی سخن می‌گوییم، نقطه آغاز آن تنظیم دقیق سامانه‌های گرمایشی در ادارات، مدارس و مراکز پرتردد است؛ نهادهای دولتی و عمومی در البرز باید الگوی پیشگام مصرف بهینه باشند و پس از پایان ساعات کاری سامانه‌های حرارتی را به حداقل برسانند.
هم‌افزایی به جای بحران‌زدگی
فصل سرما در استانی مهاجرپذیر و صنعتی همچون البرز، آزمونی سالانه برای سنجش هماهنگی میان مدیریت بحران، شرکت گاز، شرکت توزیع برق و سازمان صمت است. بدون شک، پایداری جریان زندگی روزمره مردم و تأمین آرامش گرمایشی شهرها خط قرمز حاکمیت به شمار می‌رود، اما تحقق این هدف نباید به بهای توقف چرخه اقتصاد و لطمه به کارگاه‌های تولیدی تمام شود.
گذار آرام از زمستان پیش‌رو در البرز تنها از مسیر «اطلاع‌رسانی شفاف دیسپاچینگ»، «حمایت عملی از تأمین سوخت دوم کارخانجات» و «مسئولیت‌پذیری عمومی در بهینه‌سازی مصرف» ممکن خواهد بود؛ مثلثی که سلامت معیشت کارگری و رفاه خانوارها را به طور هم‌زمان صیانت می‌کند.
گلاویژ اصحابی _ تیتر۱
انتهای خبر/
