وحدت؛ راهبردی در برابر پروژههای تفرقه دشمن
یک کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه وحدت اسلامی به معنای کنار گذاشتن تفاوتهای فکری و مذهبی نیست، گفت: آنچه امت اسلامی را در برابر نظام سلطه و جریانهای معاند قدرتمند میکند، عبور از اختلافات فرعی و قرار گرفتن حول اصول مشترک، منافع امت و آرمانهای بزرگ اسلامی است.
فاطمه رجبی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با اشاره به اهمیت هفته وحدت اظهار کرد: وحدت اسلامی یک موضوع تشریفاتی و محدود به ایام خاص سال نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی برای جامعه اسلامی است. هر اندازه یک جامعه بتواند میان تفاوتهای طبیعی خود و اصول مشترکش توازن برقرار کند، از قدرت و استقامت بیشتری در برابر فشارها و تهدیدهای بیرونی برخوردار خواهد بود.
این کارشناس سیاسی افزود: امت اسلامی از نظر قومی، فرهنگی، مذهبی و اجتماعی دارای تنوع گستردهای است و این تنوع را نمیتوان نادیده گرفت؛ اما تفاوتها زمانی به تهدید تبدیل میشوند که از سوی جریانهای مغرض به ابزار منازعه و تقابل تبدیل شوند. نقطه مقابل این روند، شناخت اشتراکات و تبدیل آن به یک سرمایه برای همگرایی و مقاومت است.
دشمن از شکافها برای فرسایش قدرت جوامع استفاده میکند
رجبی ادامه داد: در تحولات سیاسی منطقه و جهان، بارها شاهد بودهایم که جریانهای سلطهگر تلاش کردهاند با برجسته کردن اختلافات قومی، مذهبی و سیاسی، جوامع را از درون دچار فرسایش کنند. بنابراین هوشیاری در برابر پروژههای تفرقهافکنانه، بخشی از عقلانیت سیاسی جامعه است.
این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: دشمن زمانی میتواند در یک جامعه نفوذ بیشتری پیدا کند که سرمایه اجتماعی آن تضعیف شده و اعتماد میان مردم و گروههای مختلف کاهش یافته باشد. به همین دلیل، حفظ انسجام داخلی صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه بخشی از الزامات قدرت ملی و صیانت از منافع عمومی است.
وی گفت: جامعهای که اختلافات خود را از مسیر گفتوگو، منطق و قانون مدیریت میکند، اجازه نمیدهد مسائل فرعی به شکافهای عمیق اجتماعی تبدیل شوند. در چنین جامعهای، تفاوت دیدگاه وجود دارد، اما این تفاوتها مانع ایستادگی در برابر تهدیدهای اصلی نمیشود.
رسانه باید در برابر عملیات روانی هوشیار باشد
رجبی با اشاره به نقش رسانهها در این میدان اظهار کرد: امروز بخش مهمی از جنگها در عرصه افکار عمومی و ادراک مردم شکل میگیرد. دشمن برای تغییر محاسبات جامعه الزاماً نیازمند حضور مستقیم در میدان نیست؛ گاهی یک خبر جعلی، یک روایت تحریفشده یا برجستهسازی یک اختلاف محدود میتواند فضای روانی جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: رسانه متعهد باید نسبت به این مسئله هوشیار باشد. این به معنای نادیده گرفتن مشکلات یا تعطیل کردن نقد نیست؛ بلکه به معنای آن است که مسائل واقعی با روایت دقیق، مستند و مسئولانه مطرح شوند و رسانه ناخواسته به بلندگوی شایعه و التهاب تبدیل نشود.
این کارشناس سیاسی تأکید کرد: تیترهای تحریکآمیز، اخبار فاقد منبع و روایتهای تقطیعشده میتوانند در مدت کوتاهی تصویری غیرواقعی از جامعه ایجاد کنند. در مقابل، رسانهای که به سراغ واقعیتهای میدانی و روایتهای مستند میرود، میتواند اعتماد عمومی را تقویت و زمینه فهم صحیح تحولات را فراهم کند.
وحدت را باید در متن زندگی مردم دید
رجبی با تأکید بر ضرورت توجه به روایتهای واقعی و محلی گفت: وحدت فقط در همایشها و برنامههای رسمی معنا پیدا نمیکند. وقتی مردم یک منطقه در زمان وقوع حادثه، بحران یا یک مسئله عمومی بدون توجه به تفاوتهای خود در کنار یکدیگر قرار میگیرند، یکی از واقعیترین جلوههای همبستگی اجتماعی شکل گرفته است.
وی افزود: رسانههای محلی در این زمینه ظرفیت کمنظیری دارند. آنها میتوانند تجربههای واقعی همکاری مردم، مشارکت اجتماعی، کمکرسانی و همراهی گروههای مختلف را ثبت و روایت کنند. چنین روایتهایی از آن جهت اهمیت دارند که مخاطب آنها را در زندگی روزمره خود لمس میکند و با آن ارتباط میگیرد.
این کارشناس سیاسی ادامه داد: اگر قرار است مفهوم وحدت برای نسل جوان نیز قابل فهم و باورپذیر باشد، باید آن را از سطح شعار به عرصه تجربه اجتماعی آورد؛ یعنی نمونههای واقعی آن را نشان داد و ثابت کرد که تفاوتها میتوانند در کنار اشتراکات، به جای گسست، زمینهساز همافزایی شوند.
سواد رسانهای؛ سپر جامعه در برابر شایعه
رجبی با اشاره به ضرورت ارتقای سواد رسانهای جامعه اظهار کرد: در فضای کنونی، تشخیص خبر درست از اطلاعات جعلی به یکی از مؤلفههای مهم امنیت روانی جامعه تبدیل شده است. انتشار یک خبر نادرست ممکن است تنها چند دقیقه زمان ببرد، اما اصلاح آثار آن گاهی بسیار دشوار است.
وی افزود: شهروندان باید پیش از بازنشر یک خبر، درباره منبع، اعتبار، زمان انتشار و محتوای آن دقت کنند. هر مطلبی که با احساسات ما همخوان است، الزاماً حقیقت ندارد و اتفاقاً برخی اخبار جعلی با هدف تحریک دقیقاً همین احساسات تولید میشوند.
رجبی تصریح کرد: جامعهای که قدرت تحلیل رسانهای بالاتری داشته باشد، کمتر تحت تأثیر شایعات، فضاسازیها و عملیات روانی قرار میگیرد. در چنین شرایطی، جریانهای تفرقهافکن نیز دشوارتر میتوانند میان مردم شکاف ایجاد کنند.
مقابله با استکبار؛ میدان مشترک امت اسلامی
این کارشناس مسائل سیاسی در ادامه گفت: یکی از مهمترین عرصههایی که میتواند زمینه همگرایی میان جوامع اسلامی را فراهم کند، ایستادگی در برابر نظام سلطه و دفاع از استقلال و عزت ملتهاست. تجربه دهههای اخیر نشان داده است که ملتهای مسلمان در برابر ظلم و اشغالگری، ظرفیت شکل دادن به جبههای گسترده از همدلی و مقاومت را دارند.
وی افزود: مقابله با استکبار به معنای حذف اختلافات داخلی یا نادیده گرفتن نقدها نیست؛ بلکه به این معناست که جامعه در برابر مسائل اساسی، قدرت تشخیص داشته باشد و اجازه ندهد اختلافات فرعی، آن را از تهدیدهای اصلی غافل کند.
رجبی خاطرنشان کرد: هرجا ملتها توانستهاند منافع و آرمانهای مشترک خود را بر اختلافات کماهمیت مقدم کنند، ظرفیت مقاومت و اثرگذاری آنها افزایش یافته است. این مسئله درباره امت اسلامی نیز صدق میکند و میتواند به یک پشتوانه مهم برای استقلال سیاسی و فرهنگی جوامع مسلمان تبدیل شود.
وحدت؛ یک ضرورت برای آینده امت اسلامی
رجبی در پایان اظهار کرد: هفته وحدت باید فرصتی برای بازخوانی یک حقیقت مهم باشد؛ اینکه قدرت امت اسلامی در پراکندگی و تقابل میان اجزای آن نیست، بلکه در توانایی جمع کردن تفاوتها حول اصول مشترک و منافع اساسی است.
وی افزود: رسانهها، نخبگان، فعالان اجتماعی و مردم هرکدام در این مسیر مسئولیتی دارند. باید ادبیات نفرت و تفرقه را کنار گذاشت، اخبار را دقیق و مسئولانه منتشر کرد، روایتهای واقعی از همدلی مردم را بیشتر دید و در برابر جریانهایی که به دنبال ایجاد شکاف در جامعه هستند، هوشیار بود.
این کارشناس مسائل سیاسی تأکید کرد: وحدت یعنی اینکه تفاوتها نتوانند ما را از شناخت منافع مشترک و ایستادگی در برابر دشمنان واقعی بازدارند. اگر جامعهای بتواند در عین حفظ تنوع و تکثر، بر اصول و آرمانهای مشترک خود بایستد، نهتنها از درون مستحکمتر خواهد شد، بلکه در برابر فشارهای بیرونی نیز با اقتدار بیشتری عمل خواهد کرد.
هانیه ربیعی _ تیتر۱
انتهای خبر/
