رفاقت با نسل جوان مهمترین ابزار هویتسازی است
یک کارشناس فرهنگی با تأکید بر اینکه نبرد امروز بیش از آنکه نظامی باشد، جنگ روایتها و هویتهاست، گفت: برای حفظ سرمایه اجتماعی و تقویت هویت انقلابی در میان نسل جوان، باید از نگاههای صرفاً دستوری فاصله گرفت و با گفتگو، رفاقت و حضور میدانی، پیوندی واقعی با جوانان ایجاد کرد.
تحولات اجتماعی و گسترش فضای رسانهای در سالهای اخیر، مسئله هویت فرهنگی و اجتماعی را به یکی از مهمترین دغدغههای فعالان فرهنگی تبدیل کرده است؛ موضوعی که بسیاری از کارشناسان از آن به عنوان «جنگ روایتها» یاد میکنند. در چنین شرایطی، نحوه ارتباط با نسل جوان و چگونگی حفظ پیوند آنان با ارزشهای فرهنگی و اجتماعی، اهمیتی دوچندان پیدا کرده است.
حجتالاسلام محمد امیری طیبی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»، با اشاره به شرایط امروز جامعه، بر ضرورت تغییر شیوههای فعالیت فرهنگی تأکید کرد و گفت: نسل جوان امروز با نسلهای گذشته تفاوتهای جدی دارد. این نسل در معرض حجم گستردهای از اطلاعات، روایتها و الگوهای رفتاری قرار گرفته و طبیعی است که شیوههای سنتی و صرفاً دستوری، دیگر پاسخگوی نیازهای فکری و اجتماعی او نباشد.
این کارشناس فرهنگی با بیان اینکه بخش مهمی از سرمایه اجتماعی کشور را جوانان تشکیل میدهند، افزود: امروز جوانان زیادی هستند که به ارزشها، هویت ملی و باورهای دینی علاقهمندند، اما شاید در ظاهر یا سبک زندگی، تفاوتهایی با نسلهای قبل داشته باشند. اگر نتوانیم این نسل را درست درک کنیم و با او ارتباط بگیریم، ممکن است بخشی از این ظرفیت ارزشمند از دست برود.
وی با اشاره به برخی ضعفها در حوزه برنامهریزی فرهنگی تصریح کرد: گاهی اوقات به جای آنکه برای جذب و همراهسازی نسل جوان وقت بگذاریم، صرفاً به قضاوت ظاهری بسنده میکنیم. در حالی که تجربه نشان داده بسیاری از افرادی که در ظاهر با معیارهای سنتی فاصله داشتند، در بزنگاههای مهم اجتماعی و ملی، پای کار کشور و آرمانها ایستادهاند.
امیری طیبی معتقد است که یکی از مهمترین ضعفهای برخی جریانهای فرهنگی، کمبود ارتباط انسانی و صمیمانه با نسل جدید است. او در اینباره توضیح داد: کار فرهنگی واقعی، بدون رفاقت و گفتگو شکل نمیگیرد. جوان امروز باید احساس کند شنیده میشود، مورد احترام است و کسی برای دغدغههایش وقت میگذارد. اگر این ارتباط انسانی شکل بگیرد، بسیاری از فاصلهها و سوءتفاهمها از بین خواهد رفت.
این کارشناس فرهنگی ادامه داد: گاهی تصور میشود که هویتسازی فقط با برگزاری همایش، سخنرانی یا تولید محتوا اتفاق میافتد؛ در حالی که بخش مهمی از تربیت فرهنگی، در ارتباط چهرهبهچهره، دوستی و همراهی مستمر شکل میگیرد. جوانان بیش از هر چیز به الگوهای رفتاری صادقانه نیاز دارند، نه صرفاً توصیههای شعاری.
وی با اشاره به تجربههای فرهنگی جریان مقاومت در منطقه گفت: در برخی تجربههای موفق، بهویژه در لبنان، فعالیت فرهنگی صرفاً محدود به برنامههای رسمی نبود. زنان و نیروهای مردمی با صبر، محبت و ارتباط مستمر، افراد تازهوارد را همراه میکردند و به مرور آنان را وارد فضای فکری و فرهنگی مقاومت میکردند. این اتفاق نشان میدهد که هویتسازی، یک فرآیند تدریجی و انسانی است، نه یک اقدام مقطعی و دستوری.
امیری طیبی همچنین تأکید کرد که فضای مجازی و رسانهها، امروز به میدان اصلی تأثیرگذاری تبدیل شدهاند و افزود: دشمن تلاش میکند با روایتسازی و ایجاد تردید، ذهن نسل جوان را هدف قرار دهد. در چنین شرایطی، اگر جریان فرهنگی داخلی نتواند روایت جذاب، امیدبخش و واقعی ارائه دهد، طبیعتاً بخشی از افکار عمومی تحت تأثیر روایتهای بیرونی قرار خواهد گرفت.
این کارشناس فرهنگی خاطرنشان کرد: نسل جوان به دنبال صداقت است. اگر احساس کند حرفها واقعی نیست یا فقط از موضع بالا با او صحبت میشود، فاصله ایجاد خواهد شد. اما وقتی ببیند کسی با احترام و دغدغه واقعی کنارش ایستاده، حتی اگر اختلافنظر هم وجود داشته باشد، ارتباط حفظ میشود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، بر نقش مردم در عبور از بحرانها تأکید کرد و گفت: در بسیاری از مقاطع حساس تاریخ انقلاب و کشور، این مردم بودند که گرهها را باز کردند. هر جا مردم در صحنه بودند، کشور توانست از بحران عبور کند و هر جا میان مردم و مسئولان فاصله ایجاد شد، مشکلات نیز بیشتر شد.
امیری طیبی افزود: امروز هم برای عبور از جنگ روایتها و چالشهای فرهنگی، نیازمند بازگشت به مردم و اعتماد به ظرفیتهای اجتماعی هستیم. نباید جوانان را صرفاً مخاطب دانست؛ آنان باید نقشآفرین و شریک در فرآیند فرهنگی باشند.
این کارشناس فرهنگی در پایان اظهار کرد: جنگ امروز، جنگ ذهنها و دلهاست. در چنین میدانی، موفقیت متعلق به جریانی خواهد بود که بتواند با صداقت، امید، گفتگو و ارتباط انسانی، دل نسل جوان را به دست بیاورد و هویت او را در برابر هجمههای رسانهای تقویت کند.
فرزانه احراری _ تیتر یک
انتهای خبر/
