مجلس، نبض تپنده اقتصاد دانشبنیان
مجلس شورای اسلامی با تدوین قوانین حمایتی جامع و اصلاح رویههای دستوپاگیر، نقشی کلیدی در ایجاد زیستبوم امن و پویا برای شرکتهای دانشبنیان ایفا میکند.
به گزارش اختصاصی خبرنگار گروه سیاسی شبکه خبری تحلیلی «تیتر۱»؛ در راستای تقویت تولید داخلی و حرکت به سمت اقتصاد مقاومتی، حمایت از شرکتهای دانشبنیان از اهمیت ویژهای برخوردار است. این شرکتها با تکیه بر نوآوری، تحقیق و توسعه، و فناوریهای پیشرفته، میتوانند موتور محرکه رشد اقتصادی، ایجاد اشتغال پایدار و ارتقای سطح فناوری کشور باشند. مجلس شورای اسلامی به عنوان نهاد قانونگذار و ناظر، ابزارهای متعددی در اختیار دارد که میتواند از طریق آنها به طور مؤثری از این شرکتها حمایت کند. این حمایتها را میتوان در چند دسته اصلی طبقهبندی کرد:
۱) قانونگذاری جامع و حمایتگر
مهمترین ابزار مجلس، قانونگذاری است. با وضع قوانین مترقی و یا اصلاح قوانین موجود، مجلس میتواند زیستبوم مساعدی برای رشد شرکتهای دانشبنیان فراهم آورد. این حوزه شامل موارد زیر است:
تعریف شفاف و کاربردی: تدوین قوانین مشخص که معیارهای دقیق و کاربردی برای «دانشبنیان» بودن شرکتها ارائه دهند. این امر علاوهبر جلوگیری از سوءاستفاده، فرآیند ثبت و احراز هویت این شرکتها را تسهیل میکند.
حمایت از مالکیت معنوی: تصویب قوانینی که از حقوق مالکیت فکری شرکتهای دانشبنیان (مانند اختراعات، نرمافزارها و طرحهای صنعتی) به بهترین شکل محافظت کند. این شامل تسهیل فرآیندهای ثبت اختراع، ایجاد سازوکارهای قوی برای مقابله با نقض حقوق و تشویق شرکتها به تجاریسازی دستاوردهای تحقیقاتیشان است.
تقویت همکاریهای علمی و صنعتی: ایجاد بسترهای قانونی که همکاری میان دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی، پارکهای علم و فناوری و خود شرکتهای دانشبنیان را تسهیل نماید. این همکاریها میتوانند به انتقال دانش، ایجاد ایدههای نو و تربیت نیروی انسانی متخصص کمک کنند.
ایجاد مسیرهای قانونی برای فناوریهای نوین: قانونگذاری برای فناوریهای نوظهور و صنایع پیشرو (مانند هوش مصنوعی، بیوتکنولوژی، نانوتکنولوژی، انرژیهای نو، و اقتصاد دیجیتال) ضروری است تا این فناوریها بتوانند مسیر توسعه و تجاریسازی خود را با موانع قانونی کمتری طی کنند.
۲) تخصیص منابع مالی و اعتباری
مجلس در فرآیند تصویب بودجه سالانه نقش تعیینکنندهای دارد. با اولویتدهی به بخش دانشبنیان، مجلس میتواند:
تقویت صندوق نوآوری و شکوفایی: افزایش بودجه اختصاص یافته به این صندوق که یکی از بازوهای اصلی حمایتی دولت از شرکتهای دانشبنیان است، میتواند امکان ارائه تسهیلات، سرمایهگذاری و خدمات حمایتی بیشتری را فراهم کند.
حمایت از شتابدهندهها و مراکز رشد: تخصیص اعتبارات لازم برای راهاندازی، توسعه و ارتقای کیفیت خدمات شتابدهندهها و مراکز رشد که نقش مهمی در پرورش ایدههای اولیه و کمک به استارتاپها دارند.
تشویق سرمایهگذاری خطرپذیر: وضع قوانینی که سرمایهگذاران خطرپذیر (VCs) و صندوقهای جسورانه را ترغیب کند تا در شرکتهای دانشبنیان سرمایهگذاری کنند. این نوع سرمایهگذاری برای رشد سریع و مقیاسپذیری این شرکتها حیاتی است.
بودجهریزی برای پروژههای تحقیق و توسعه: اختصاص بودجه مستقیم یا غیرمستقیم به پروژههای تحقیق و توسعه (R&D) در شرکتهای دانشبنیان، که به نوآوری مستمر و توسعه محصولات جدید کمک میکند.
۳) تسهیل دسترسی به منابع و بازارهای جهانی
شرکتهای دانشبنیان اغلب برای دستیابی به آخرین تکنولوژیها، مواد اولیه خاص، یا تجهیزات پیشرفته نیاز به واردات دارند. مجلس میتواند با اصلاح مقررات گمرکی و تجاری، این فرآیند را تسهیل کند:
معافیتهای گمرکی و مالیاتی: پیشبینی معافیتهای ویژه برای واردات مواد اولیه، تجهیزات آزمایشگاهی، و قطعات مورد نیاز شرکتهای دانشبنیان که در داخل کشور تولید نمیشوند.
حمایت از صادرات فناوری: تدوین سازوکارهای قانونی برای تشویق و حمایت از صادرات محصولات و خدمات دانشبنیان، از جمله تسهیل فرآیندهای صادراتی و کمک به بازاریابی بینالمللی.
۴) رفع موانع اداری و حقوقی
بسیاری از شرکتهای نوآور با بوروکراسیهای اداری و پیچیدگیهای حقوقی دست و پنجه نرم میکنند. مجلس میتواند با:
سادهسازی فرآیندها: بازنگری و اصلاح قوانین و مقررات زائد و دستوپاگیر اداری که مانع سرعت عمل و انعطافپذیری شرکتهای دانشبنیان میشود.
اصلاح نظام مالیاتی و بیمهای: تدوین قوانین مالیاتی و بیمهای متناسب با ویژگیهای شرکتهای دانشبنیان، که با توجه به ماهیت ریسکپذیر و گاه زیانده بودن مراحل اولیه فعالیت آنها، انعطافپذیری بیشتری داشته باشد.
شفافسازی مقررات: روشنسازی قوانین مربوط به قراردادهای تحقیق و توسعه، سرمایهگذاری، و تجاریسازی فناوری، تا از بروز ابهام و اختلاف جلوگیری شود.
۵) نظارت مستمر و مؤثر
نقش مجلس تنها به قانونگذاری ختم نمیشود؛ نظارت بر اجرای صحیح قوانین نیز بسیار حیاتی است. مجلس میتواند از طریق ابزارهای نظارتی خود:
ارزیابی عملکرد دستگاهها: پیگیری و ارزیابی میزان پایبندی دستگاههای اجرایی به اجرای قوانین و مقررات حمایتی از شرکتهای دانشبنیان.
بررسی نحوه مصرف بودجه: اطمینان از اینکه اعتبارات مصوب برای حمایت از دانشبنیانها به درستی و بهینه مصرف میشود.
استماع گزارشها: دعوت از نمایندگان شرکتهای دانشبنیان، کارشناسان حوزه فناوری و مسئولان دستگاههای ذیربط برای ارائه گزارش و شنیدن مشکلات و پیشنهادها.
نتیجهگیری
مجلس شورای اسلامی با تدوین قوانین حمایتی جامع و اصلاح رویههای دستوپاگیر، نقشی کلیدی در ایجاد زیستبوم امن و پویا برای شرکتهای دانشبنیان ایفا میکند. از حمایت از مالکیت معنوی گرفته تا تسهیل همکاریهای علمی و صنعتی، قوانین مصوب مجلس، زیربنای رشد و شکوفایی نوآوری در کشور را فراهم میآورند.
فراتر از قانونگذاری، مجلس با تصویب بودجههای هدفمند و نظارت دقیق بر اجرای آن، منابع مالی لازم را برای تقویت صندوق نوآوری، حمایت از مراکز رشد و تشویق سرمایهگذاری خطرپذیر در شرکتهای دانشبنیان تأمین میکند. این اقدامات، مسیر تجاریسازی ایدههای نو و ورود شرکتها به بازارهای داخلی و جهانی را هموار میسازد.
در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی و ارتقای تولید دانشبنیان، مجلس شورای اسلامی با بهکارگیری ابزارهای همهجانبه قانونگذاری و نظارت، بستری امن و پویا برای رشد و شکوفایی شرکتهای خلاق فراهم میآورد. این حمایتها شامل تدوین قوانین حمایتی، تخصیص منابع مالی مؤثر، تسهیل دسترسی به فناوری و بازار، و رفع موانع اداری و حقوقی است تا نوآوری به موتور محرکه اقتصاد کشور تبدیل شود.
گلاویژ اصحابی _ تیتر یک
انتهای خبر/
